's-Heerenhoek
 |
|||
|
|||
  |
|||
|
|
|||
| Provincie | Zeeland | ||
| Gemeente | Borsele | ||
| Coördinaten | 51°27'N 3°46'E | ||
|
|
|||
| Inwoners (1-1-2010) | 1939 | ||
|
|
|||
 |
|||
| 's-Heerenhoek in de gemeente Borsele | |||
|
|||
's-Heerenhoek (Zeeuws: Seêrenoek) is een dorp in de gemeente Borsele, in de Nederlandse provincie Zeeland. Het dorp heeft 1966 inwoners (01-01-2011). Tot 1970 was 's-Heerenhoek een zelfstandige gemeente. Momenteel is het één van de groeikernen binnen de huidige gemeente.
Inhoud |
[bewerken] Geschiedenis
Het dorp is ontstaan na de inpoldering van de Borsselepolder in 1616; Op 12 mei 1616 werd het laatste gat gedicht in de ringdijk van de Borsselse polder. Al vrij snel na het droogvallen van de gronden werden in het meest noordelijke puntje van de nieuwe polder de eerste huisjes gebouwd. Het dorp ontstond op een kruispunt van dijken van drie verschillende polders. In eerste instantie ontwikkelde het dorp zich binnen de Borsselse polder, maar later kwam er ook bebouwing in de aangrenzende Kraaijertpolders. Dit gehucht kreeg de naam Calishoeck, wat 'arm dorp' betekent. Rond 1700 werd deze naam geleidelijk vervangen door 's-Heerenhoek. De naam 's-Heerenhoek verwijst naar de late middeleeuwen. Indertijd bevond de locatie waar het huidige 's-Heerenhoek ligt, zich in de uiterste (lees: verst verwijderde) hoek van het leen van de Ambachts heren van 's-Heer Arendskerke. Vandaar de naam Des Heeren Hoek.
Aanvankelijk viel het dorp zowel kerkelijk als bestuurlijk onder het naburige Heinkenszand. Kerkelijk werd men in 1655 zelfstandig en bestuurlijk moet dat omstreeks 1672 zijn gebeurd. Het was toen al een 'compleet' dorp met herbergen, een molen, een kerk en een school, met neringdoenden en ambachtslieden. In 1672 werd hier een Nederlands-hervormde kerk gebouwd. Deze kerk is halverwege de jaren 80 gesloopt en in 1988 herbouwd in het Openlucht Museum te Arnhem.
's-Heerenhoek geldt van oudsher als een katholiek bolwerk in een voornamelijk protestantse omgeving. Nadat de Geuzen heel Zuid-Beveland in handen hadden, werd op 15 april 1576 in heel Zeeland het Katholicisme verboden. Dit verbod werd nog eens aangescherpt in 1583. Als gevolg van dit verbod werden de katholieke diensten in de 17e en 18e eeuw in het geheim in verschillende boerderijen rondom het dorp gehouden. Deze situatie duurde voort tot de Franse tijd, die Nederland onder andere vrijheid van godsdienst bracht. Door de machtswisseling in 1795 werd de vrijheid van godsdienst een feit. Vrij snel daarna werd in 's-Heerenhoek een rooms-katholieke statie gesticht met een eigen pastoor en een kerkgebouw. Sinds 1874 staat midden in het dorp de neogotische Rooms-katholieke Sint-Willibrorduskerk. De katholisering van het dorp verliep vervolgens vrij snel. In 1820 waren er evenveel katholieken als gereformeerden. Dat resulteerde in de oprichting van een katholieke lagere school, de tweede in Nederland (na Volendam). Momenteel is het overgrote deel van het dorp katholiek.
[bewerken] Uitgaansleven
's-Heerenhoek is een bekend uitgaanscentrum op Zuid-Beveland. Het dorp is qua horecagelegenheden goed voorzien. Naast de drie cafés, is er in het dorp ook een discotheek/partycentrum gevestigd. Tevens kan men op het dorp een restaurant/cateringbedrijf/feestzaal, een chinees restaurant, een shoarma/pizzeria, een friettent, een pannenkoekenrestaurant en een Bed and Breakfast vinden. Enige kilometers buiten het dorp, richting Borssele, ligt nog het Klompenkot al hoort dit qua ligging eigenlijk tot het grondgebied van Ovezande.
Ook voor andere voorzieningen hoeft men niet per se van het dorp af. Naast een supermarkt, melkboer, slagerij, diverse kappers, elektronicawinkel, kledingwinkel, loodgieter, bouwmarkt, groothandel in tuin/landbouw artikelen, etc. zijn er nog vele ondernemers die er samen toe bijdragen dat het dorp leefbaar gehouden wordt. Het dorp kent een zeer boeiend en rijk geschakeerd verenigingsleven. Het voorzieningenniveau is hoog.
[bewerken] Sport
's-Heerenhoek heeft meerdere sportverenigingen. Er zijn onder meer een voetbalvereniging (V.V. Patrijzen), een twirlvereniging (The Showgirls) Deze twirlvereniging draait al jaren mee in de binnenlandse- en wereldtop, zo wist men bijvoorbeeld op 22 en 23 januari 2011 tijdens de Nederlandse Kampioenschappen Baton Twirlen op de diverse onderdelen nog vijf gouden en een bronzen medaille te bemachtigen. In de zomer van 2010 werden de twirlsters van The Showgirls 6e op de Europese Kampioenschappen in Groot-Brittannië. Verder zijn er nog diverse handboogverenigingen, een tennisvereniging (T.V. 's-Heerenhoek), een judoclub (JudoGoes), diverse biljartverenigingen, een duivensportvereniging (P.V. de Vriendenkring) en een gymnastiekvereniging (S.S.S.) in het dorp aanwezig.
Daarnaast is er de stichting wielercomité op het dorp gevestigd die jaarlijks een internationale wielerwedstrijd organiseert voor onder meer junioren (dames en heren), nieuwelingen (dames en heren) en dames profs. Deelnemers uit Frankrijk, Verenigd Koninkrijk, Ierland, voormalig Oostblok (Polen, Letten, Litouwers, etc. ), Duitsland en België, zijn eerder regel dan uitzondering. In 2011 doet er zelfs een damesteam uit Canada mee. Het bijzondere aan deze wedstrijd (De Omloop van Borsele) is, dat deze wedstrijd voor junioren en nieuwelingen drie dagen duurt. Dit is uniek in Nederland.
De jeugd tot en met 12 jaar die zich niet in één van bovenstaande verenigingen kan vinden, kan ook nog lid worden van de welpenvereniging Sint Bavo of fanfare st. Cecilia.
[bewerken]
Ieder jaar wordt er 5 dagen carnaval gevierd. Carnavalsvereniging "De Koenkelpot" is elk jaar al maanden voordien in touw om e.e.a. te organiseren. De eerste aanzet is op elf november (de elfde van de elfde, twee maal het gekkengetal) in het jaar voordien, de dag waarop het nieuwe motto/thema bekend wordt gemaakt. Tussen deze datum en de daadwerkelijke aanvang van het carnavalsweekend zijn er nog verschillende feesten zoals bijvoorbeeld het kwartettenbal, ouwoeraevond en het ouderencarnaval. Langzamerhand wordt zo toegeleefd naar het echte carnavalsweekend. In het carnavalsweekend begint men op de donderdagavond met een bouwersbal, waarna men doorfeest tot en met de nacht van maandag op dinsdag. Dinsdag viert men in 's-Heerenhoek, in tegenstelling tot andere plaatsen, geen carnaval.
Tijdens het carnaval wordt 's-Heerenhoek omgedoopt tot "Paerehat". In tegenstelling tot vele plaatsen waar de carnavalsnaam geen duidelijke oorsprong heeft, en het bijvoegsel 'hat' toegevoegd is aan een dierennaam, refereert de naam Paerehat wel degelijk naar een bestaande geografische locatie. Aan de westzijde van 's-Heerenhoek, naast de locatie van de huidige handboogschietwei, lag vroeger een grote kreek alwaar men dode paarden (paerden) begroef. Het was eenvoudiger om de dode dieren in de kreek te dumpen dan een put graven om ze te begraven. Van lieverlee kreeg de kreek hierdoor de naam 'Het Paerehat'. Tegenwoordig is de kreek grotendeels gedempt en resteert er alleen nog een watergang op deze locatie. Deze watergang draagt heden ten dage overigens nog steeds de naam 'het Paerehat'.
Op de zondag tijdens carnaval wordt de Grote Optocht gehouden. Deze optocht waaraan gemiddeld zo'n 15 grote wagens, een stuk of vijf kleine wagens en zo'n 40 groepen (inclusief duo's en eenlingen) meedoen, trekt ieder jaar minimaal 15.000 bezoekers en is de grootste optocht van Zeeland boven de Westerschelde. In tegenstelling tot het Brabantse- en Zeeuws-Vlaamse carnaval ligt de nadruk in Paerehat meer op het straattheater en actie en minder op de grote polyester poppen. De grote wagens die gebouwd worden, worden ook allemaal van papier-maché en dergelijke materialen gebouwd. In de week na de optocht worden deze wagens afgebroken, er wordt niet in gehandeld zodat men het jaar daarop niet dezelfde pop op een andere wagen kan zien staan.
Het is de prestatie om zelf een wagen vanaf de grond op te bouwen die het leuk maakt, een carnavalswagen bij elkaar kopen wordt als niet sportief gezien. Men doet als deelnemer puur voor de lol mee in de optocht en zeker niet voor het geld. Er is aan de uitslag van de optocht wel een geldbedrag verbonden, dit bedrag dient echter meer gezien te worden als een tegemoedkoming in de kosten welke altijd meer bedragen als de opbrengst. De Carnavalsvereniging is in staat om geldprijzen uit te reiken middels vrijwillige bijdragen van de vele bezoekers en de opbrengsten van activiteiten die zij gedurende het jaar organiseert.
's-Heerenhoek is een zeer hecht dorp. Veelal zijn de bouwgroepen hechte vriendenclubs uit 's-Heerenhoek en omstreken, die elkaar als concullega's bestrijden. Er zijn bouwgroepen zoals bijvoorbeeld de Liefhebbers, Wee A Wee A of de Boenkzoenken die al meer als 20 tot 30 jaar acte de presance geven in de optocht. Als één van de groepen pech heeft, springt men meteen voor elkaar in de bres.
Niet alleen de mannelijke vriendengroepen zijn bouwers en deelnemers. Er is een groep vrouwelijke bouwers, Dn Derden Elt, die zich in de loop der tijd stevig in de gevestigde orde heeft genesteld en in het jaar 2010 in het Paerehat de 2e plaats en in De Pikpot (Kwadendamme) zelfs de eerste plaats bereikte. Deze meiden bouwen 99% van hun wagen helemaal zelf. Alleen een lasklus, sleutelen aan de motor of elektromotor laten zij uit veiligheidsoverweging (veiligheid voor alles) over aan een monteur.
Naast het carnaval vinden er gedurende het jaar meerdere festiviteiten/happenings plaats. Men dient hierbij te denken aan onder meer Koninginnenach, een grote zomerjaarmarkt, Oktoberfest en veelal kleinere dingen zoals rommelmarkten. Een aantal van deze festiviteiten worden georganiseerd door de Carnavalsvereniging waarbij een eventuele positieve marge bijdraagt aan de verwezenlijking van het carnavalsfeest.
[bewerken] Trivia
Sinds begin 2011 vermeldt Mc Donalds op haar placemats dat 's-Heerenhoek het dorp is waar alle Mc Donalds friet (de Franse frietjes) vandaan komt. Er is zelfs een foto van het plaatsnaambord op deze placemats afgedrukt.
[bewerken] Bekende inwoners
De bekendste inwoners van 's-Heerenhoek zijn de voormalig wielrenner en ploegleider Jan Raas en de Zeeuwse troubadour Engel Reinhoudt.
[bewerken] Zie ook
[bewerken] Externe links
 |
Zie de categorie 's-Heerenhoek van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden. |
 |
Plaatsen in de gemeente Borsele |  |
|---|---|---|
|
Dorpen: Baarland · Borssele · Driewegen · Ellewoutsdijk · 's-Gravenpolder · 's-Heer Abtskerke · 's-Heerenhoek · Heinkenszand · Hoedekenskerke · Kwadendamme · Lewedorp · Nieuwdorp · Nisse · Oudelande · Ovezande |
||
