Ð

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

Ð (hoofdletter Ð, kleine letter ð) (eth, eð of edh, Faeröers: edd) is een letter gebruikt in het Oudengels (Angelsaksisch), modern IJslands en Faeröers. De letter werd ook gebruikt in middeleeuws Scandinavië, maar werd later vervangen door dh. De letter heeft zijn oorsprong in een d met een dwarsstreep. De kleine letter heeft de gekromde vorm van een middeleeuwse geschreven d behouden, in tegenstelling tot de moderne d.

In het IJslands staat de ð voor een stemhebbende dentale fricatief, zoals de th in het Engelse "them". Paradoxaal genoeg wordt de letter uitgesproken als eþ, dus stemloos, behalve indien gevolgd door een klinker. Geen enkel IJslands woord begint met deze letter, zodat de hoofdletter alleen wordt gebruikt indien een woord met louter hoofdletters wordt gespeld, zoals in opschriften.

In het Faeröers wordt ð nooit uitgesproken, behalve voor een r in sommige woorden (dan uitgesproken als [g]^?). In de alfabetten van het IJslands en het Faeröers komt de ð na de d.

In het Angelsaksisch kan ð voor dezelfde klank staan als in het IJslands, of voor de stemloze th van "thread", die beide ook werden weergegeven met de Þ (thorn). De eth werd gewoonlijk gebruikt voor een stemhebbende combinatie van twee als een klank uitgesproken medeklinkers.

De Noormannen gaven de voorkeur aan tekens die bestonden in het Latijnse alfabet. Ð werd vervangen door th, zodat de stemhebbende medeklinker niet meer te onderscheiden was van de stemloze, aangezien de þ ook werd vervangen door de digraaf th.

De kleine letter eth wordt gebruikt als symbool in het International Phonetic Alphabet (IPA), wederom voor een stemhebbende dentale fricatief, en in dat kader wordt het symbool ook uitgesproken als [ɛð]^?.

[bewerk] Computer

Op het Amerikaans-internationale toetsenbord dat in Nederland gebruikt wordt, kan de ð met de combinatie rechter-ALT + d worden getypt. Op IJslandse toetsenborden heeft de ð een aparte toets.

[bewerk] Letters die er hetzelfde uitzien

Er bestaan nog twee letters waarvan de hoofdletter er vrijwel hetzelfde uitziet als de eth:

• de D met streep, Ð, die wordt gebruikt in het Servokroatisch, Vietnamees en Samisch. De kleine letter ziet er uit als een gewone kleine d met een streepje door de ophaal: đ.
• de Afrikaanse D, Ɖ, gebruikt in het Ewe. De kleine letter daarvan ziet eruit als een kleine d met een staartje onderaan de poot: ɖ.

Latijns alfabet:	Aa | Bb | Cc | Dd | Ee | Ff | Gg | Hh | Ii | Jj | Kk | Ll | Mm | Nn | Oo | Pp | Qq | Rr | Ss | Tt | Uu | Vv | Ww | Xx | Yy | Zz
Tekens met diacritica:	Àà | Áá | Ââ | Ää | Ãã | Āā | Ąą | Ăă | Ǎǎ | Çç | Ĉĉ | Čč | Ćć | Đđ | Ďď | Èè | Éé | Êê | Ëë | Ęę | Ēē | Ĕĕ | Ėė | Ěě | Ĝĝ | Ğğ | Ġġ | Ģģ | Ǧǧ | Ĥĥ | Ħħ | Ìì | Íí | Îî | Ïï | Įį | İı | Ĩĩ | Īī | Ĭĭ | Ĵĵ | Ķķ | Ǩǩ | Ĺĺ | Ļļ | Ľľ | Ŀŀ | Łł | Ńń | Ņņ | Ňň | Òò | Óó | Ôô | Öö | Õõ | Őő | Ǫǫ | Ōō | Ŏŏ | Ơơ | Ŕŕ | Ŗŗ | Řř | Śś | Ŝŝ | Şş | Șș | Šš | Ťť | Ŧŧ | Ţţ | Țț | Ùù | Úú | Ûû | Üü | Ũũ | Ūū | Ŭŭ | Ųų | Ůů | Űű | Ưư | Ŵŵ | Ýý | Ŷŷ | Ÿÿ | Źź | Žž | Żż
Bijzondere tekens:	Ȁȁ | Ȃȃ | Åå | Ææ | Ǽǽ | Ǣǣ | Ċċ | Ðð | DZdz | Dždž | Ɛɛ | Ȅȅ | Ȇȇ | Əə | Ƒƒ | Ǥǥ | Ǧǧ | Ƣƣ | Ƕƕ | Ǐǐ | Ȉȉ | Ȋȋ | IJij | Ǩǩ | ĸ | LLll | ĿLŀl | Ljlj | Ññ | Ŋŋ | Njnj | Øø | Ǿǿ | Ǒǒ | Ȍȍ | Ȏȏ | Ɔɔ | Œœ | Ȣȣ | Ȑȑ | Ȓȓ | ſ | ß | Þþ | Ǔǔ | Ȕȕ | Ȗȗ | Ƿƿ | Ȝȝ | Ȥȥ | Ƶƶ | Ʒʒ | Ǯǯ