's-Gravenwezel
.svg){kind=small} |
|||
  |
|||
|
|
|||
| Gewest |  Vlaanderen |
||
| Provincie |  Antwerpen |
||
| Gemeente | Schilde | ||
| Coördinaten | 51°15'N 4°33'E | ||
|
|
|||
| Oppervlakte | 14,95 km² | ||
| Inwoners (01/01/2006) | 6.358 (425 inw/km²) | ||
|
|
|||
| Postcode | 2970 | ||
| Netnummer | 03 | ||
|
|
|||
 |
|||
|
|||
's-Gravenwezel is een deelgemeente van de gemeente Schilde in de Belgische provincie Antwerpen (arrondissement Antwerpen). 's-Gravenwezel was een zelfstandige gemeente tot einde 1976. 's-Gravenwezel heeft een oppervlakte van 14,95 km² en telde in 2006 6358 inwoners.
Inhoud |
Toponymie [bewerken]
"Wesele", wat zoveel als "bos bij de beemden" moet betekenen, was de oorspronkelijke naam van deze deelgemeente. Pas in de loop van de 14e eeuw zou men meer gaan spreken van "'s-Gravenwezel", omdat twee heren, Janne en Woutere, die de titel van graaf voerden, hier resideerden. Plaatselijk spreekt men ook nu nog van "Wezel".
Geschiedenis [bewerken]
De oudste vermeldingen van "Wezel" dateren uit de 13e eeuw. Zoals in Schilde waren het aanvankelijk dames en heren uit de hertogelijke omgeving die in 's-Gravenwezel de scepter zwaaiden. Hun invloed verdween en stilaan kwam de gemeente in handen van Antwerpse zakenlieden die tot de adelstand waren opgeklommen. Zij hielden zich niet enkel op in het groot kasteel. De verschillende "maisons de plaisance" (Catershof, Lindenhof, Pullhof (nu onder Wijnegem), Vinkenhof enz.) getuigen nog steeds hoe vele prominenten door 's-Gravenwezel werden aangetrokken.
Bij het begin van de 19e eeuw raakte 's-Gravenwezel in de ban van de familie Gillès (later Gillès de Pélichy) die tot 1929 burgemeesters leverde en de geschiedenis van de gemeente een eigen kleur gaf.
In de jaren 50 gebeurde in 's-Gravenwezel ook wat er in Schilde aan de gang was: grote delen adellijk bezit werden verkocht en verkaveld. De "invasie" kon beginnen.
De parochie 's-Gravenwezel kreeg gestalte dankzij de arbeid van broeders uit de abdij van Ename aan de Schelde. In 1318 verkocht deze instelling haar goed aan het Sint-Michielsklooster te Antwerpen. Vanaf dan zouden Paters Norbertijnen hun invloed in de parochie doen gevoelen. Pas met de Franse Revolutie kwam hieraan een einde.
In 1850 zag de Congregatie van de Christelijke Scholen van het Heilig Hart van Maria, een nieuwe orde, het levenslicht. Het "pensionaat van 's-Gravenwezel" kende een grote uitstraling en trok jonge meisjes aan uit heel de Kempen. Vandaag is de school geëvolueerd tot een modern instituut.
Ook de gemeente onderging de laatste decennia een grondige gedaanteverwisseling en behoort nu tot de welvarendste van Vlaanderen. Gelukkig bleef er behoorlijk wat groen bewaard en zijn er her en der prachtige hoekjes te bewonderen. De sfeer van weleer kan men gaan opsnuiven in het heemkundig museum De Drie Rozen waar honderden voorwerpen van eigen bodem worden tentoongesteld.
Demografie [bewerken]
Evolutie van het inwoneraantal [bewerken]
19e eeuw [bewerken]
| Jaar | 1806 | 1816 | 1830 | 1846 | 1856 | 1866 | 1876 | 1880 | 1890 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Inwoneraantal | 627 | 650 | 794 | 826 | 837 | 825 | 741 | 776 | 825 |
| Opmerking:resultaten volkstellingen op 31/12 | |||||||||
20e eeuw tot aan herinrichting gemeenten [bewerken]
| Jaar | 1900 | 1910 | 1920 | 1930 | 1947 | 1961 | 1970 | 1976 | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Inwoneraantal | 848 | 906 | 896 | 1102 | 1536 | 2518 | 4362 | 5402 | |
| Opmerking:resultaten volkstellingen op 31/12 tot en met 1970 + 31/12/1976 | |||||||||
Bezienswaardigheden [bewerken]
- Kasteel van 's-Gravenwezel: een kasteel uit de 13e eeuw met een dubbele omwalling en een park. De ronde hoektoren stamt uit de 14e eeuw. Zowel de oost- als noordgevel zijn opgetrokken in gotische stijl, terwijl het poortgebouw in barok is opgetrokken. Heden ten dage is het eigendom van antiquair Axel Vervoordt.
- Sint-Catharinakerk: Een driebeukige kerk in baksteen die samen met de omgeving beschermd is als "dorpsgezicht".
- Klooster van de Zusters Heilig Hart van Maria en het Heilig Hart van Maria-instituut: Gelegen op de Oudaen 72.
- Fort van 's Gravenwezel: fort dat deel uitmaakte van de Stelling van Antwerpen.
- Heemhuis De Drie Rozen: dit museum voor heem- en volkskunde is gevestigd in 3 werkmanswoningen in Kempische stijl uit de periode 1805-1850 en herbergt een ruime verzameling van streekgebonden gebruiksvoorwerpen. Daarnaast is er ook een documentatiecentrum gevestigd. Het museum is gelegen in de Kerkstraat 41-45.
Religie en levensbeschouwing [bewerken]
De parochie Sint-Catharina te 's-Gravenwezel behoort tot de federatie Schilde die op haar beurt dan weer deel uitmaakt van het dekenaat Noorderkempen in het Bisdom Antwerpen.
Sportploegen [bewerken]
- KSK 's-Gravenwezel: deze voetbalploeg met stamnummer 4536 is aangesloten bij de KBVB en werd opgericht op 7 juni 1946. De eerste ploeg van de club speelt in 1ste Provinciale van de provincie Antwerpen, net zoals de dames. De clubkleuren zijn zwart-rood.
Bekende inwoners [bewerken]
- Axel Vervoordt, bekende antiquair
Fictieve personen [bewerken]
- Het personage Kim De Hert uit het Vlaamse radioprogramma Het Leugenpaleis was volgens Hugo Matthysen afkomstig uit een villa in 's-Gravenwezel.
