's-Hertogenbosch (gemeente)

's-Hertogenbosch

Gemeente in Nederland
(Details) (Details)
Situering
Provincie	Noord-Brabant
Coördinaten	51°41' NB 5°18' OL
Algemeen
Oppervlakte	91,26 km²
- land	84,45 km²
- water	6,81 km²
Inwoners (1 november 2012)	142.741? (1690 inw/km²)
Hoofdplaats	's-Hertogenbosch
Belangrijke verkeersaders	A2/E25 A59 A65 N279 Spoorlijn Tilburg - Nijmegen Spoorlijn Utrecht - Boxtel
Politiek
Burgemeester (lijst)	Ton Rombouts (CDA)
Bestuur	CDA, VVD, PvdA, Groenlinks, Rosmalens Belang
Zetels PvdA GroenLinks VVD CDA Bosch Belang Rosmalens Belang SP D66 Leefbaar Trots op Nederland Knillis De Bossche Groenen	39 5 5 5 4 4 4 3 3 2 2 1 1
Economie
Gemiddeld inkomen (2006)	€ 13.900 per inw.
Gem. WOZ-waarde (2008)	€ 254.000
WW-uitkeringen (2007)	20 per 1000 inw.
Autobezit (2007)	504 per 1000 inw.
Overig
Postcode(s)	5200-5249
Netnummer(s)	073
CBS-code	0796
CBS-wijkindeling	zie wijken en buurten
Website	www.s-hertogenbosch.nl
Portaal    Nederland 's-Hertogenbosch

Gemeente 's-Hertogenbosch

Gemeente 's-Hertogenbosch in 1866

's-Hertogenbosch ( uitspraak (info·uitleg)) is een gemeente en tevens hoofdstad van de provincie Noord-Brabant, een van de drie zuidelijke provincies van Nederland. 's-Hertogenbosch is de hoofdplaats van de gemeente. De gemeente telt 142.741 inwoners (1 november 2012, bron: CBS) en maakt deel uit van het stedelijk netwerk BrabantStad.

Geschiedenis van de gemeente

De gemeente kende in 1933 een eerste gemeentelijke herindeling, toen de gemeente Cromvoirt werd opgeheven. Het gedeelte ten zuiden van de Langstraatspoorlijn kwam bij de gemeente Vught, Deuteren, het gedeelte ten noorden van deze spoorlijn kwam bij de gemeente 's-Hertogenbosch.

In 1971 vond er wederom een gemeentelijke herindeling plaats. De gemeenten Empel en Meerwijk en Engelen werden geannexeerd door de gemeente 's-Hertogenbosch en waren vanaf dat moment niet meer zelfstandig. De gemeente Rosmalen werd in 1996 bij de gemeente 's-Hertogenbosch gevoegd.

Politiek

Gemeenteraad

De gemeenteraad van 's-Hertogenbosch bestaat uit 39 zetels. Hieronder volgt de samenstelling van de gemeenteraad sinds 1994:

Gemeenteraadszetels
Partij	1994	1998	2002	2006	2010
VVD	4	5	5	5	5*
GroenLinks	3	3	4	5	5
PvdA	6	5	4	8	5
Bosch Belang	4	4	4	4	4
CDA	6	6	6	5	4
Rosmalens Belang	10	6	6	4	4
SP	2	4	3	5	3
D66	2	2	1	-	3
Trots op Nederland	-	-	-	-	2*
Leefbaar 's Hertogenbosch en Rosmalen**	-	2	4	2	2
Stadspartij Knillis	1	1	2	1	1
Bossche Groenen**	-	-	-	-	1
AOV/Unie55+	1	1	-	-	-
Totaal	39	39	39	39	39

*: de gemeenteraadsleden van Trots zijn per 21 oktober 2011 toegetreden tot de fractie van de VVD, die daarna dus 7 zetels telde

**: Leefbaar 's-Hertogenbosch deed in 1998 mee onder de naam Politieke Lente'97; De Bossche Groenen deden in 2010 mee met een naamloze lijst

College van B&W

Het college van B&W bestaat uit:

• Ton Rombouts, burgemeester (sinds 1996)
• Jan Hoskam, wethouder (VVD)
• Ruud Schouten, wethouder (GroenLinks)
• Jeroen Weyers, wethouder (PvdA)
• Huib van Olden, wethouder (CDA)
• Geert Snijders, wethouder (Rosmalens Belang)
• Irma Woestenberg, gemeentesecretaris

Het Stadskantoor 's-Hertogenbosch is gevestigd aan de Wolvenhoek 1 in 's-Hertogenbosch.

Kernen en Stadsdelen

Tot de gemeente 's-Hertogenbosch behoren naast de hoofdplaats 's-Hertogenbosch ook de volgende dorpen en gehuchten: Bokhoven, Deuteren, Dieskant, Empel, Engelen, Gewande, Hintham, Kruisstraat, Maliskamp, Meerwijk, Orthen, Oud-Empel en Rosmalen.

De gemeente 's-Hertogenbosch bestaat uit 12 wijken: Binnenstad, De Groote Wielen, Empel, Engelen, Graafsepoort, Maaspoort, Muntel/Vliert, Noord, Rosmalen Noord, Rosmalen Zuid, West en Zuidoost

Zie Wijken in 's-Hertogenbosch voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Ligging

De gemeente ligt in het noorden van de provincie Noord-Brabant. De rivier de Maas is in het noorden de grens van de gemeente en provincie. De gemeente grenst daar aan het Gelderse Maasdriel. In het oosten grenst de gemeente aan Maasdonk en in het zuiden aan Sint-Michielsgestel en Vught. Vlijmen in het westen behoort tegenwoordig tot de gemeente Heusden, zodat deze gemeente ook aan 's-Hertogenbosch grenst.

Aangrenzende gemeenten
	Maasdriel (Gld)	Oss
Heusden		Maasdonk
	Vught	Sint-Michielsgestel

Door de toenemende drukte en de groei van de gemeente, dreigen de wegen rond de gemeente dicht te slibben. Daarom zijn in 2002 maatregelen getroffen om het verkeer beter te laten doorstromen. Sinds 2006 zijn er werkzaamheden aan de A2, die wordt uitgebreid naar een 4x2-autosnelweg. De binnenste 2×2-rijstroken zijn voor doorgaand verkeer tussen Utrecht en Eindhoven. De buitenste 2x2-rijstroken zijn bestemd voor regionaal verkeer tussen de stadsdelen en A59-verkeer tussen Waalwijk en Oss. De beide rijbanen van de A2 tussen 's-Hertogenbosch en Zaltbommel worden verbreed van twee naar drie rijstroken. De Zuid-Willemsvaart wordt om de stad heen geleid. Deze zal aan de oostkant van de A2 komen te liggen, tussen Rosmalen en de stad in. De werkzaamheden van de verbreding van de A2 werden in 2009 voltooid.

Deze infrastructurele wijzigingen hebben de gemeente geïnspireerd tot het project "Avenue2/Kanaalzone", een nieuw te vormen secundair stadscentrum met moderne hoogbouw boven de A2 tussen 's-Hertogenbosch en Rosmalen. Deze nieuwe wijk zal in het kader van OV-Netwerk Brabant een eigen intercitystation krijgen. Dit alles moet in 2010 gerealiseerd zijn. Er loopt ook nog een plan om de zuidwestelijke aansluiting op de A2, de N65, de rijksweg Vught - Tilburg om te bouwen tot autosnelweg, om dezelfde problemen als op de voormalige N50, richting Nijmegen te voorkomen. Om de Ring te completeren zijn er nog steeds plannen om het laatste stuk, in de polder tussen 's-Hertogenbosch en Vught, de Gement, aan te leggen. Nu moeten auto's die de zuidkant van de Ring gebruiken, nog een eind rijden langs het ziekenhuis en de stad. Ook zijn er werkzaamheden gestart voor een aanleg van een nieuw industrieterrein ten westen van de spoorweg 's-Hertogenbosch - Utrecht, met de daarbij behorende voorzieningen, zoals een nieuw NS-station dat ook de wijk Maaspoort bereikbaar maakt per trein.

Voorzieningen

De stad bedient de omliggende regio met een drietal ziekenhuizen, die samen het Jeroen Bosch ziekenhuis vormen.

's-Hertogenbosch heeft verschillende mogelijkheden voor waterrecreatie. De stad heeft een rechtstreekse aansluiting op en ligging aan de Maas en enkele waterplassen binnen de gemeentegrenzen. De Oosterplas, de Zuiderplas en het Engelermeer profileren zich als de stadsstranden van 's-Hertogenbosch. Het terugkerende evenement 's-Hertogenbosch Maritiem is een voorbeeld van een van de evenementen op het water. In de nieuwe Vinex-wijk De Groote Wielen, in de polder tussen Rosmalen en Empel, is ook veel ruimte vrijgemaakt voor water en waterrecreatie.

Media

Studio 8FM Brabant

Doordat in 1996 de voormalige gemeente Rosmalen is geannexeerd, kent de gemeente 's-Hertogenbosch twee kabelnetten. Eén voor de 's-Hertogenbosch, Empel, Engelen en Bokhoven en één voor Rosmalen, Hintham, Kruisstraat en Maliskamp. Hierdoor is de ROS-Kabelkrant alleen in de voormalige gemeente Rosmalen te zien en niet in de rest van de gemeente. De andere lokale omroep, Boschtion zendt wél uit in de gehele gemeente 's-Hertogenbosch.

Ook is er een verschil met de huis-aan-huisbladen. Zo is de Rosbode alleen te lezen in Rosmalen, Empel, Hintham, Kruisstraat en Maliskamp, terwijl de Bossche omroep op zondag en het Stadsblad 's-Hertogenbosch wél in de gehele gemeente worden verspreid.

Sport

In 's-Hertogenbosch zijn verschillende sportteams op verschillende takken van sport op het hoogste niveau. In de loop der jaren zijn daar verscheidene teams landskampioen geworden. Vooral de kampioenschappen van de dames van Hockeyclub 's-Hertogenbosch spreekt boekdelen. Sinds 1998 werd Hockeyclub 's-Hertogenbosch alleen in 2009 geen landskampioen. Ook hebben de rugbyers van Rugbyclub The Dukes en de tennisdames van Bastion Baselaar voor landstitels gezorgd in 's-Hertogenbosch. In het verleden, nog voordat er sprake was van betaald voetbal in Nederland, werd BVV in 1948 landskampioen.

Andere teams uit 's-Hertogenbosch die op het hoogste niveau spelen zijn bijvoorbeeld de schakers van HMC Den Bosch en de basketballers Eiffeltowers Den Bosch. Bekende andere teams zijn de voetballers FC Den Bosch, OJC Rosmalen en de turners Flik-Flak, waar onder andere Jeffrey Wammes zijn kunsten toont.

Jaarlijks worden in de gemeente 's-Hertogenbosch sportevenementen gehouden zoals Indoor Brabant en het Unicef Open. Tijdens Indoor Brabant wordt voor twee onderdelen gestreden voor de FEI Wereldbeker, te weten dressuur en springen. Het Tennistoernooi van Rosmalen is een grastoernooi dat als voorbereiding geldt voor Wimbledon.

Zie Sport in 's-Hertogenbosch voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Bekende Bosschenaren

Standbeeld Jeroen Bosch op de Markt

Als men geboren wordt in 's-Hertogenbosch, is men automatisch een Bosschenaar. Dit geldt voor voor de gehele gemeente. Dit wil dus zeggen, dat iemand die na 1971 in Empel is geboren ook een Bosschenaar is. De bekendste Bosschenaar is Jeroen Bosch, een 15e-eeuwse schilder. Uit 's-Hertogenbosch komt ook een aantal politici, zoals voormalig minister-president Jan de Quay.

Zie lijst van Bosschenaren voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Cultuur

Monumenten

In de gemeente zijn er een aantal rijksmonumenten en oorlogsmonumenten, zie:

• Lijst van rijksmonumenten in 's-Hertogenbosch (gemeente)
• Lijst van rijksmonumenten in 's-Hertogenbosch (plaats)
• Lijst van oorlogsmonumenten in 's-Hertogenbosch

Kunst in de openbare ruimte

In de gemeente zijn diverse beelden, sculpturen en objecten geplaatst in de openbare ruimte, zie:

• Lijst van beelden in 's-Hertogenbosch

Zie ook

• Geografie en topografie van 's-Hertogenbosch
• Oppervlaktewater in 's-Hertogenbosch
• Verkeer en vervoer in 's-Hertogenbosch

Externe link

Mediabestanden

• Gemeente 's-Hertogenbosch

Noot

	Plaatsen in de gemeente 's-Hertogenbosch
Hoofdplaats: 's-Hertogenbosch Stadsdelen: Binnenstad · De Groote Wielen · Empel · Engelen · Graafsepoort · Maaspoort · Muntel/Vliert · Noord · Rosmalen Noord · Rosmalen Zuid · West · Zuidoost Dorpen: Bokhoven · Dieskant · Empel · Engelen · Gewande · Hintham · Kruisstraat · Maliskamp · Oud-Empel · Rosmalen Buurtschappen en gehuchten: Bruggen · Deuteren · Dieskant · Meerwijk Verdwenen buurtschappen en gehuchten: Kerkenhoek · Sprokkelbosch · Varkenshoek Voormalige gemeenten: Bokhoven · Empel en Meerwijk · Engelen · Rosmalen Noord-Brabant: Steden en dorpen      Nederland: Provincies · Gemeenten

51° 41' NB 5° 18' OL