1300 (locomotieftype)
| NS 1300 | ||||
 |
||||
| Loc 1312 in de voormalige geel-grijze huisstijlkleuren. (Foto: NS) | ||||
| Aantal | 16 | |||
| Nummering | 1301-1316 | |||
| Fabrikant | Alsthom | |||
| In dienst | 1952-1956 | |||
| Uit dienst | 2000 | |||
| Asindeling | Co'Co' | |||
| Spoorwijdte | 1435 mm | |||
| Massa | 111 ton | |||
| Aslast | 19 ton | |||
| Lengte over buffers | 18,95 m | |||
| Maximumsnelheid | 130 km/h | |||
| Stroomsysteem | 1500 V = | |||
| Vermogen | 3159 kW | |||
| Trekkracht | 241 kN | |||
| Tractiemotoren | 6 | |||
| Treinbeïnvloeding | ATB-EG | |||
| Remsysteem | directe rem eenleidingrem |
|||
|
||||
De NS-locserie 1300 is een elektrische locomotief die tussen 1952 en 2000 werd ingezet door de Nederlandse Spoorwegen.
Inhoud |
[bewerken] Geschiedenis
Naast de 60 locomotieven van Franse makelij van de serie 1100 ontving de NS in de jaren vijftig nog eens 16 locs uit Frankrijk van een grotere zesassige uitvoering met zes tractiemotoren van hetzelfde type als de vier van de serie 1100. De asindeling was Co'Co', dat wil zeggen twee drieassige draaistellen met aandrijving op alle assen afzonderlijk. Omdat de buffers en schroefkoppelingen aan de locomotiefkast waren bevestigd en niet - zoals bij de 1100-en - aan het draaistel, liepen de 1300-en rustiger dan de soms hevig slingerende 1100-en.
De 1300-en werden gebouwd door Alsthom te Belfort. Uit dezelfde fabriek kwamen ook de 1100-en en later de series 1600 en 1700. In 1952-53 werden tien exemplaren van dit type aan de NS geleverd. Net als de 1100-en waren zij bij aflevering turkoois geschilderd.
De locomotieven zijn afgeleid van de serie CC 7100 van de Franse spoorwegen (SNCF). Zij werden in de jaren vijftig ook geëxporteerd naar vijf andere landen, waaronder Spanje (serie 276 van de RENFE), Marokko en China. De Franse CC 7107 werd in 1955 beroemd toen deze het wereldsnelheidsrecord op rails vestigde met een snelheid van 331 km/h. Pas in 1981 was de TGV nog sneller.
De 1301 maakte in 1952 zijn eerste ritten bij de opening van de elektrische treindienst op de spoorlijnen van Zwolle naar Groningen en Leeuwarden.
Al in 1953 sneuvelde de 1303 door een spoorwegongeval bij Weesp. Een in aanbouw zijnde CC 7100 werd ter vervanging aan de NS geleverd met het nummer 1311, zodat er weer tien exemplaren beschikbaar waren. Ook de 1311 raakte later betrokken bij een groot spoorwegongeval bij Schiedam in 1976, maar werd hersteld.
De 1312-1316 werden als nabestelling geleverd in 1956. Vanaf de 1312 werden de locs niet meer turkoois, doch Berlijns blauw geschilderd. Met de inmiddels geleverde series 1100, 1200 en 1300 beschikte de NS toen over honderd moderne elektrische locomotieven.
De 1300 was jarenlang de sterkste loc van de NS en kon dus voor alle diensten worden ingezet, maar reed voornamelijk (zware) goederentreinen. Hoge snelheden zoals bij het record in Frankrijk heeft dit locomotieftype in Nederland nooit behaald.
Nadat de 1300-en vanaf 1955-´56 Berlijns blauw waren geweest, werden zij in de jaren zeventig in de toen nieuwe NS-huisstijl geel-grijs geschilderd, waarbij het grijs overheerste. Halverwege de jaren tachtig ondergingen de 1300-en, net als de 1200-en, een levensduurverlenging zodat ze nog konden blijven rijden tot de komst van de 1700-en in de jaren negentig. Hierbij werden de locs (bijna) geheel geel geschilderd met een groot NS-logo op de zijwanden.
De NS 1300 is door verschillende modelspoorproducenten op de markt gebracht in de schalen N (1:160) en H0 (1:87).
[bewerken] Namen
In navolging van de 1600-en kregen alle locs van de serie 1300 na hun renovatie in de jaren tachtig een naam:
- 1301 Dieren
- 1302 Woerden (museumloc)
- 1303 (--)
- 1304 Culemborg (museumloc)
- 1305 Alphen aan den Rijn
- 1306 Brummen
- 1307 Etten-Leur
- 1308 Nunspeet
- 1309 Susteren
- 1310 Bussum
- 1311 Best
- 1312 Zoetermeer (museumloc)
- 1313 Uitgeest
- 1314 Hoorn
- 1315 Tiel (museumloc)
- 1316 Geldermalsen
[bewerken] Museumlocs
In 2000 gingen de laatste 1300-en na 48 jaar buiten dienst. Van de 15 (eigenlijk 16) exemplaren die deze serie geteld heeft, is een relatief groot aantal van vier behouden gebleven voor museumdoeleinden:
- De 1302 en 1312 zijn bewaard in de collectie van het Nederlands Spoorwegmuseum
- De 1304 en 1315 zijn bewaard bij de Werkgroep loc 1501 / Stichting Klassieke Locomotieven
Bronnen, noten en/of referenties:
- Van Gestel, Carel en Van Reems, Bert: Elektrische locomotieven in Nederland. De Alk, Alkmaar, 1988. ISBN 90 6013 969 0
- Bouman, Henk: Elektrische locomotieven NS-serie 1300. Uquilair, Rosmalen, 2000. ISBN 90 71513 32 7
- http://www.klassieke-locs.nl/
 |
Zie de categorie NS Class 1300 van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden. |
| Nederlandse locomotieven | ||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
|
