1530-1539
Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Eeuwen: 15e eeuw – 16e eeuw – 17e eeuw
Decennia: 1510-1519 - 1520-1529 - 1530-1539 - 1540-1549 - 1550-1559
Jaaroverzichten: <<< - 1530 - 1531 - 1532 - 1533 - 1534 - 1535 - 1536 - 1537 - 1538 - 1539 - >>>
Inhoud |
[bewerk] Belangrijke gebeurtenissen
- 1530: Nicolaus Copernicus schrijft zijn ideeën op in een groot werk, 'De Revolutionibus Orbium Coelestium' (Over de omwentelingen van de hemellichamen).
- 1536: Stichting van Buenos Aires, de huidige hoofdstad van Argentinië, door de Spanjaarden.
- 1536: Karel van Gelre probeert met steun van de Vetkopers de burgeroorlog in Groningen in zijn voordeel te beslissen en de stad te bezetten, maar de raad van de Stad verhindert dat. Stadhouder Schenck van Toutenberg verslaat Karel van Gelre in de eerste slag bij Heiligerlee. Karel moet zijn aanspraken op Groningen en Drenthe opgeven.
- 1537: De leider van de Lenca-indianen, Lempira, wordt door de Spanjaarden vermoord, waarschijnlijk na verraad.
- 1538: 30 juni - De Gelderse hertog Karel van Egmond sterft, waarop de Gelderse successieoorlog uitbreekt.
[bewerk] Karel V en het Nederlandse bestuur
Keizer Karel V wordt op 24 februari 1530 te Bologna tot keizer gekroond door paus Clemens VII. Dit was de laatste keizerskroning door een Paus. Hij voert vervolgens naar aanleiding van zijn bezoek aan de Nederlanden een aantal hervormingen door: Hij stelt in 1531 de Collaterale Raden te Brussel in. De Collaterale Raden bestaan uit: de Raad van State, de Geheime Raad en de Raad van Financiën. Tot het jaar 1788 zijn dit de 3 voornaamste bestuursorganen van de Nederlanden. Officieel gezien is Raad van State het belangrijkste orgaan. De Raad van State bestaat uit 12 hoge edelen, die vooral afkomstig waren uit het zuiden. de Geheime Raad is het Juridisch Adviescollege. Deze raad bestaat uit Beroepsambtenaren en Rechtsgeleerden. De Raad van Financiën bestond al, maar Karel V voert hier een reorganistatie door. De Raad van Financiën bestaat uit drie edelen: een thesaurier-generaal en enkele financiële experts. Hun voornaamste taak was het leiden van de Bourgondische gebieden en het Nederlandse Belastingstelsel. In 1536 wordt Karel V leenheer en graaf van de gewesten Groningen en Drenthe.
In 1531 vindt de stichting van de Liga van Schmalkalden plaats, wat neer komt op een breuk tussen Karel V en de Duitse vorsten.
[bewerk] Protestantisme
- Koning Hendrik VIII wordt erkend als hoofd van de Anglicaanse Kerk - hij verstoot zijn vrouw Catharina van Aragón op 11 februari 1531. Hij treedt op 25 januari 1533 stiekem in het huwelijk met Anna Boleyn. Op 3 november 1534 wordt de Act of Supremacy ondertekend: de Anglicaanse Kerk wordt staatskerk in Engeland, ten gevolge van een conflict van Hendrik met de paus Paulus III in Rome. Op 19 mei 1536 wordt Anne Boleyn onthoofd wegens overspel. Op 17 december 1538 excommuniceert de paus Hendrik. Minister Thomas Cromwell stelt Hendrik voor om te trouwen met Anna van Kleef omdat het Duitse protestantisme voordelen zou bieden boven het katholicisme. Hendrik is teleurgesteld als hij haar ziet maar trouwt haar desalniettemin omdat hij vreest de hertog van Kleef anders in de armen van keizer Karel V te drijven. Wanneer hij hier voordeel in ziet, laat hij zich scheiden van Anna.
- Er zijn in 1535 veel rellen in Münster en de Lage Landen, waarbij anabaptisten, doopsgezinden bij zijn betrokken. Er volgt een golg van vervolgingen het leidt tot terechtstellingen in Amsterdam, Den Haag, Maastricht, Leiden, Luik, Middelburg, Deventer en Wezel.
- Maarten Luther schaft Sinterklaas af; het Kerstkind wordt de brenger van geschenken.
- Denemarken voert de Reformatie in; het land wordt Luthers.
[bewerk] Thomas More
Thomas More neemt vrijwillig ontslag als Lord Chancellor van Engeland op 16 mei 1532. Op 17 april 1534 wordt de Engelse oud-kanselier Thomas More opgesloten in de Tower, omdat hij weigert mee te werken aan het onterven van de kroonprinses Mary Tudor.
