1570-1579

De jaren 1570-1579 (van de christelijke jaartelling) zijn een decennium in de 16e eeuw.

Belangrijke gebeurtenissen

De Bartholomeusnacht
Door Giorgio Vasari

Europa

• Na de rampzalige Bartholomeusnacht in Parijs woedt van 1572 tot 1573 de Vierde Hugenotenoorlog. De hugenoten worden in Zuid-Frankrijk in een klein aantal vrijsteden teruggedrongen. Hendrik van Navarra moet zich bekeren tot het katholicisme en verblijft met zijn schoonmoeder in het Louvre.
• Als in 1574 Hendrik III van Frankrijk koning wordt, breekt de Vijfde Hugenotenoorlog uit.
• Hendrik van Navarra vlucht in 1576 naar Néracen wordt weer protestant. Daarna voert hij met Catherine de Médicis tussen 1578 en 1579 besprekingen, met als resultaat het edict van Nérac.

De Nederlanden

• In 1572 begint de opstand tegen de Spaanse overheersing met de inname van Den Briel en de inname van Vlissingen.Een aantal steden in Holland en Zeeland sluit zich aan als Willem van Oranje het volk oproept om in opstand te komen.
• Er wordt in de volgende jaren gevochten om de steden in het westen, de Watergeuzen spelen daarbij een hoofdrol, met Don Frederik als voornaamste tegenspeler. Het Beleg van Haarlem leidt tot de val van de stad, maar Alkmaar handhaaft zich. Het Beleg van Leiden (1573-1574) kost 6000 van de 18.000 inwoners het leven, maar de stad wordt niet genomen. In 1578 kiest Amsterdam de kant van Oranje. Dan trekken de Spanjaarden zich terug naar het oosten en het zuiden.
• 1579 - 6 januari - Verklaring van de Unie van Atrecht (trouw aan de Spaande koning en het Rooms-Katholicisme) door Vlaamse en Waalse gewesten.
• 1579 - 23 januari - Verklaring van de Unie van Utrecht (doorgaand verzet tegen de Spaanse overheersing) door Calvinistische noord-Nederlandse gewesten onder leiding van Jan van Nassau.

Azië

• Het Sultanaat Bantam verovert het hele grondgebied van Soenda in west-Java. Malauna Yusuf verwoest in 1579 de Soendanese hoofdstad Pakuan Pajajaran. De heilige steen (watu gigilang) die als troon van de Soendanese heersers heeft gediend, wordt meegenomen naar Bantam en daar op het koninklijke plein geplaatst om symbolisch het einde van Soenda te markeren.

Scheepvaart

• 1576 - 13 december - De "Golden Hinde" is het schip waarmee Sir Francis Drake in 34 maanden als eerste Engelsman om de wereld zeilt. De expeditie vertrekt met vijf schepen, maar nog voor men Vuurland bereikt is er nog maar één over.

Kunsten & Wetenschappen

• 1572 - 11 november - Tycho Brahe ontdekt een nieuwe ster in Cassiopeia (de latere Ster van Brahe) en schrijft hierover een verhandeling: De Nova Stella Anni. Er wordt een begin gemaakt met de talloze planetenwaarnemingen door Brahe waardoor Kepler tenslotte in staat is zijn befaamde wetten te vinden.
• Michel de Montaigne trekt zich in 1572 terug op zijn voorvaderlijk kasteel en gaat de Essais schrijven. In 1580 verschijnt het eerste deel.
• De Portugese dichter Luís de Camões publiceert "Os Lusiados", een nationaal epos in tien cantos, naar de Aeneis van vergilius. De Fransman Pierre de Ronsard geeft de eerste vier boeken uit van wat zijn nationaal epos moet worden: "La Franciade", maar daar blijft het bij. Ook de Antwerpenaar Jan van der Noot begint aan een nationaal epos van het Habsburgse Europa. Zijn werk loopt vast als de Noordelijke Nederlanden de koning van Spanje afzweren (1581).
• In zijn belangrijkste werk, Les six livres de la république (1576), stelt Jean Bodin dat de soevereiniteit van de staat de hoogste, meest absolute en tijdloze macht is. Hiermee legt Bodin de basis voor de theoretische grondslag van het absolutisme en het moderne staatsgezag.