1660-1669

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

De jaren 1660-1669 (van de christelijke jaartelling) zijn een decennium in de 17e eeuw.

Belangrijke gebeurtenissen[bewerken]

Standbeeld van Johan (links) en Cornelis de Witt in Dordrecht
Europa
Scheepvaart en handel
  • de Akte van navigatie wordt opnieuw door het Engelse Parlement aangenomen. Deze Scheepvaartwet bepaalt dat alle schepen waarvan niet de eigenaar, de kapitein en minstens driekwart van de matrozen Brits onderdaan zijn op straffe van verbeurdverklaring van schip en lading niet mogen varen op Groot-Brittannië of de Britse nederzettingen en koloniën.
  • In 1663 wordt een tweede scheepvaartwet, de zogenaamde Staple Act, goedgekeurd. Deze nieuwe wet legt zowel import als export van de koloniale handel aan banden en is bedoeld om Engeland tot een stapelmarkt van koloniale waren te maken. De Engelse kolonies wordt verboden om rechtstreeks bepaalde goederen, zoals tabak, suiker en katoen uit te voeren naar niet-Engelse klanten. Ook wordt in Engeland de verbouw van tabak verboden zodat de kroon geen inkomsten van invoerbelastingen zal mislopen. Deze twee nieuwe protectionistische wetten zijn oorzaak van de Tweede Engels-Nederlandse Oorlog.
  • 1666 - Zo'n 500 Britse schepen -meest koopvaardij- worden in beslag genomen, onder andere in de Caraïben en bij West-Afrika.
  • Na 13 jaar lukt het Hendrik Hamel en zeven anderen te ontkomenuit Korea. Met een klein scheepje varen ze naar Japan, waar ze zich meldden bij de VOC-handelspost Deshima. In opdracht van de VOC beschrijft Hamel de gebeurtenissen en het land. Door zijn verhaal gaat Korea leven in Europa.
Republiek der Verenigde Nederlanden
  • Amsterdam is uitgegroeid tot de machtigste handelsstad in de wereld en heeft meer dan 100.000 inwoners.
  • Aanleg tussen 1663 en 1665 van de Scheveningseweg, de eerste bestrate buitenweg van Holland. Het plan was in 1653 ingediend door Constantijn Huygens.
  • Pestepidemie in Amsterdam (1663-1664), meer dan 10 procent van de bevolking sterft, onder wie Rembrandts partner Hendrickje Stoffels. De laatste pestepidemie in Nederland, de Londense Pest, begint in 1668 en duurt tot 1671. De epidemie maakt ca. 20.000 slachtoffers.
  • 1660 - Johan de Witt komt steeds meer onder druk de opvolging van Willem III weer mogelijk te maken, onder andere ook van de kant van diens oom Karel II van Engeland. Deze is voogd geworden van het "Kind van Staat" na de dood van diens moeder Maria Stuart.
  • 1667 - Het Eeuwig Edict wordt aangenomen in de Raad van Leiden. Daarin wordt het stadhouderschap voor altijd afgeschaft, en wordt gesteld dat de soevereiniteit niet bij de Unie, de Prins of zelfs maar bij de Staten van het gewest ligt, maar bij de individuele steden.
  • In Amsterdam ontstaat een gezelschap vrijdenkers rond de schooldirecteur Franciscus van den Enden. De belangrijkste leden zijn Baruch de Spinoza en de broers Adriaan en Johannes Koerbagh. Hun publicaties brengen hen in moeilijkheden met de woordvoerders der publieke godsdienst: de calvinistische dominees. Spinoza duikt min of meer onder en geniet protectie van de Hollandse raadspensionaris Johan de Wit. Adriaan Koerbagh sterft in het Rasphuis. Van den Ende vlucht naar Frankrijk.
  • De Tweede Engels-Nederlandse Oorlog duurt van 1664 tot 1667 en wordt onder meer uitgevochten bij de Goudkust, waar slavenforten als Elmina en fort Amsterdam enkele malen van eigenaar wisselen.
  • 1664 - Van Galen eist Borculo-Lichtevoorde op en met Britse financiële steun verklaart hij de oorlog en valt Overijssel en Gelderland aan. Hij dwingt de Nederlanders zich tot de IJssel terug te trekken. In 1665

belegert hij Groningen.

Zuidelijke Nederlanden


Koloniën
Kunst en wetenschap