NS 1700 (elektrische locomotief)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
(Doorverwezen vanaf 1700 (locomotieftype))
Ga naar: navigatie, zoeken
NSR 1700
Loc 1702 in Amsterdam Sloterdijk
Loc 1702 in Amsterdam Sloterdijk
Locomotieven 1772 en 1779 te Zutphen
Locomotieven 1772 en 1779 te Zutphen
Aantal 81
Nummering 1701-1781
Fabrikant GEC-Alsthom
In dienst 1991-1994
Uit dienst 2000-nu
zie ook
Asindeling B'B'
Spoorwijdte 1435 mm (normaalspoor)
Massa 86 ton
Aslast 21,5 ton
Lengte over buffers 17,64 meter
Breedte 2947 mm
Hoogte 3690 mm
Wieldoorsnee 1260 mm
Draaistelafstand 9,69 meter
Radstand 2,80 meter
Minimale boogstraal 50 meter
Maximumsnelheid 180 km/h
Stroomsysteem 1500 V =
Vermogen 4600 kW
Trekkracht 260 kN (aanzet)
Elektromotoren 2
Fabrikant elektromotoren Jeumont/Schneider
Treinbeïnvloeding ATB-EG, ATB-Vv
Remsysteem Ch GPR E mZ
* directe rangeerrem
* Charmilles eenleidingrem met hogedrukrem
* elektrodynamische rem
* directe elektropneumatische treinrem
Compressorfabrikant Knorr
Compressortype schroefcompressor
Treinverwarming 1500 V =
Koppeling Schroefkoppeling, + BSI-koppeling bij DDAR
Opmerking(en) combinatie van maximaal twee locomotieven
Portaal  Portaalicoon   Verkeer & Vervoer
Locomotief 1776 met DDM-rijtuigen te Amsterdam Centraal, voor vertrek naar Enkhuizen; 2012.
De NS 1717 in Hoorn.

De NS-locserie 1700 is een serie elektrische locomotieven, die vanaf begin 1992 worden ingezet door de Nederlandse Spoorwegen voor reizigerstreinen. De locomotieven met asindeling B'B' zijn gebaseerd op het locomotieftype BB 7200[1] van de Franse spoorwegen (SNCF) en zijn een gemodificeerde versie van de NS-serie 1600.

De locomotieven worden ingezet in intercitytreinen, bestaande uit ICRm-rijtuigen, voor internationale treinen en werden gebruikt voor het trekken en duwen van DD-AR-treinstammen.

Geschiedenis[bewerken]

In december 1991 kwam de eerste locomotief van de serie 1700 in Nederland aan. De locomotieven werden bij indienststelling voornamelijk gebruikt voor het trekken en duwen van dubbeldekkerstreinstammen. Alleen de 1735-1741 zijn na hun indienststelling ruim een jaar bij andere treinen gebruikt. Nadat er voldoende DD-AR materieel beschikbaar kwam, werden ook deze locomotieven bij dubbeldekstreinstammen gevoegd. Sinds de zomer van 1994 waren in totaal 81 locomotieven en 79 dubbeldeksstammen beschikbaar.

De speciaal voor deze treinstammen ontwikkelde motorrijtuigen mDDM voor DD-AR vervingen eind jaren negentig een groot deel van de locomotieven. De vrijgekomen locomotieven vervingen de locomotieven uit de serie 1600 in de reizigersdienst. Deze vervingen op hun beurt de laatste elektrische locomotieven van de series 1100, 1200 en 1300 uit de jaren vijftig in de goederendienst.

In de periode 2007-2009 reden de locomotieven ook een deel van de treinen die bestonden uit ICL-rijtuigen.

Begin 1992 werden de eerste treinstammen bestaande uit DD-AR rijtuigen en locomotieven van de serie 1700 geformeerd. Na een groot aantal proefritten werden de eerste stammen vanaf de zomerdienst van dat jaar ingezet in Noord-Holland en op de Flevolijn. Vanaf begin 1993 werden de toen gloednieuwe 1735-1741 in de gewone treindienst ingezet. De locs werden hierbij vooral tussen Den Haag en Venlo ingezet. Door de komst van meer DD-AR treinstammen werd het inzetgebied dat jaar onder andere uitgebreid naar de rest van de Randstad, West-Brabant en de nieuwe intercitydienst Den HelderNijmegen. In de eerste helft van 1994 werden de 1735-1741 ook in dubbeldekstreinstammen gevoegd. Het inzetgebied van het dubbeldeksmaterieel is inmiddels uitgebreid tot Zwolle en Eindhoven. Met ingang van de zomerdienst van 1995 verdwenen de dubbeldeksstammen uit de langeafstandsverbinding Den Helder – Nijmegen. Verder bleef het inzetgebied de jaren die hierop volgen grotendeels gelijk.

In 1998 werd een groot aantal motorrijtuigen, bestemd voor de dubbeldeksstammen, in dienst gesteld. De hierdoor vrijgekomen locomotieven schoven door naar de reguliere reizigersdienst met getrokken rijtuigen. Nieuwe inzetgebieden werden de intercitydiensten tussen Haarlem en Maastricht/Heerlen, Den Haag – Venlo en Zwolle – Roosendaal. Ook gingen de locomotieven een aantal van de internationale sneltreinen tussen Schiphol en Bad Bentheim rijden. Tot de komst van de ICR-stuurstandrijtuigen reden de locomotieven de treindiensten gemengd met de serie 1800.

In december 2007 verdween het getrokken materieel van de verbinding Haarlem – Limburg. De locomotieven gingen hierna, samen met locomotieven uit de serie 1800, treinen bestaande uit composities van ICL-rijtuigen rijden. Deze rijtuigen werden voornamelijk ingezet op de verbinding AmsterdamAmersfoort (– Deventer). Hierbij werd aan beide zijden van de rijtuigen een locomotief geplaatst zodat op de eindstations niet 'omgelopen' hoeft te worden. In de zomer van 2009 stopte de inzet van de ICL-rijtuigen waardoor vrijwel alle locomotieven van de serie 1800 buiten dienst gesteld werden. Ook twee locomotieven van de serie 1700 gingen buiten dienst. In 2010 gingen nog eens 7 locomotieven serie 1700 buiten dienst wegens gebrek aan inzetmogelijkheden (zij het als bijna direct inzetbare koude reserve).

Vanaf de winter 2011/2012 zullen ze worden ingezet met DDM-1. Hiervoor worden er een aantal omgebouwd. Dit zullen zijn de locs: 1769, 1770, 1772-1781

Buitendienststelling[bewerken]

In 2009 en 2010 zijn de locomotieven 1729, 1731, 1732, 1734, 1737, 1748, 1754, 1755, 1762, 1770, 1771, 1774, 1775 en 1779 uit de dienst genomen en terzijde gesteld. In 2011 gebeurde dat met de locomotieven 1732 (30 juni), 1759 (16 juni-24 aug. 2011) en 1779 (21 juni).

Locomotief 1735 is na een brand te Venlo op 24 februari 2000 afgevoerd. Deze loc is op 8 oktober 2002 gesloopt. Op 1 oktober 2013 is de 1747, die was ingezet op het traject Zwolle-Roosendaal, in de buurt van Olst door brand zwaar beschadigd. Op 4 oktober 2013 is de 1742, die was ingezet op het traject Zwolle-Roosendaal, tussen Breda en Gilze-Rijen door brand zwaar beschadigd.

Een aantal terzijde gestelde locs is weer terug in de dienst omdat sommige 1700's zijn omgebouwd om te kunnen rijden met DDM; die locs kunnen dan niet meer rijden met ICRm.

Techniek[bewerken]

De serie is uiterlijk vrijwel gelijk aan de locomotieven van de serie 1600. Technisch zijn de locomotieven op een aantal punten afwijkend. Een voorbeeld is de thyristorchoppersturing met een vaste frequentie van 300 Hz. Verder zijn de locomotieven van de serie 1700 voorzien van een stillere Knorr-schroefcompressor, terwijl de meeste locomotieven van de serie 1600 zijn voorzien van een 4-cilinder zuigercompressor van Westinghouse.

Om eenvoudig te kunnen koppelen met DD-AR-treinstammen zijn de locomotieven aan één zijde voorzien van automatische koppelingen. De lager genummerde 1700-locs (anno 2010: 1701-1728) rijden slechts in combinatie met de DD-AR-stammen. De 1729-1732 kunnen naar behoefte worden aangepast voor DD-AR dienst of overige diensten.

Trek-duw treinen met een ICRm-stuurstandrijtuig kunnen alleen met een 1700 in trek-duwbedrijf worden gebruikt. De locomotieven van de serie 1700 kunnen in treinschakeling rijden met elkaar of met een mDDM, maar niet met een 1600/1800.

Inzet[bewerken]

De locomotieven rijden de treindiensten Den Haag – Venlo en Zwolle – Roosendaal met rijtuigen ICRm, beide gecombineerd met VIRM en ICMm. De serie 1700 verzorgt ook de internationale treinen tussen Amsterdam en Berlijn (Tussen Bad Bentheim en Berlijn gereden met een locomotief BR 101, Berlijntrein, IC Berlijn). Ook worden twee locomotieven ingezet voor het rijden van de Citynightline en Euronight treinen tussen Amsterdam en Emmerich.

Op 30 mei 2013 zijn 28 locomotieven, samen met hun treinstam DD-AR terzijde gesteld. Bij de modernisering van het DD-AR-materieel tot NID zullen alle 50 NID treinstammen gaan rijden met een mDDM motorrijtuig als aandrijving. Alle stammen DD-AR staan nu in Amsterdam. DD-AR wordt niet meer ingezet in de reizigersdienst.

De laatste jaren reed de serie 1700 met DD-AR of met rijtuigen ICRm in de volgende treinseries:

Serie Treinsoort Route Bijzonderheden
2600 Intercity Lelystad CentrumAmsterdam CentraalSchipholLeiden CentraalDen Haag HSRotterdam CentraalDordrechtRoosendaalVlissingen Vormt 's morgens en 's avonds enkele malen een deeltraject van serie 12600.
3200 Sprinter Amsterdam CentraalAmsterdam SloterdijkAmsterdam LelylaanSchipholHoofddorp
3400 Intercity HaarlemAlkmaarHoorn Rijdt niet na 20.00 uur. Na 20.00 uur wordt deze route gereden met de 14800.
3500 Intercity SchipholUtrecht Centraal's-HertogenboschEindhovenHeerlen 's Avonds tot Eindhoven.
3700 Intercity Den Haag CentraalLeiden CentraalSchipholAmsterdam ZuidAlmere CentrumLelystad Centrum
3900 Intercity Amsterdam CentraalAlmere CentrumLelystad Centrum
5000 Sprinter Den Haag CentraalDen Haag HSDelftRotterdam CentraalDordrecht – (Breda) Rijdt alleen in de spits tussen Dordrecht en Breda. Rijdt niet 's avonds en in het weekend.
5700 Sprinter Utrecht CentraalHilversumWeespSchipholLeiden CentraalDen Haag Centraal

De locomotieven rijden momenteel in de volgende treinseries: Wagons:

Serie Treinsoort Route Bijzonderheden
1900 Intercity Den Haag CentraalRotterdam CentraalBredaEindhovenHelmondDeurneVenlo
3600 Intercity RoosendaalTilburg's-HertogenboschNijmegenArnhemZutphenDeventerZwolle
140 / 240 Intercity (NS International / DB Fernverkehr) Amsterdam CentraalAmersfoortDeventerHengeloBad BentheimOsnabrück HbfHannover HbfBerlin HbfBerlin Ostbahnhof Stopt alternerend te Bünde (Westf.) of Bad Oeynhausen
400 CityNightLine Amsterdam CentraalUtrecht CentraalArnhemZürich HB (– Brig) / München Hbf (– Garmisch-Partenkirchen)
440 EuroNight Amsterdam CentraalUtrecht CentraalArnhemPraag / Kopenhagen / Minsk

Gemeentewapens[bewerken]

Een aantal 1700-locs is voorzien van een gemeentewapen. Het was de bedoeling dat de namen van afgevoerde 1300-en zouden worden overgebracht op 1700'en. Dat is alleen gebeurd bij de locs 1311 en 1759, die beide genoemd zijn naar de gemeente Best. Daarnaast heeft de 1772 bij wijze van grap tijdelijk met het wapen van modelspoorstad Groterdam rondgereden.

Overzicht[bewerken]

Nummer In dienst Wapen Uit dienst Status Bijzonderheden Afb. locomotief Afb. wapen
1701 1992 2012 Terzijde NS 1701 at Amsterdam Centraal a.jpg
1702 1992 2013 Terzijde NS 1702; Amsterdam Sloterdijk 24-05-2012.jpg
1703 1992 2013 Terzijde
1704 1992 2013 Terzijde
1705 1992 Dalfsen 2013 Terzijde
1706 1992 Hoofddorp (Haarlemmermeer)  ? Terzijde
1707 1992 2013 Terzijde
1708 1992 2013 Terzijde
1709 1992 2012 Terzijde
1710 1992 2013 Terzijde
1711 1992 Emmen 2013 Terzijde
1712 1992 2012 Terzijde
1713 1992 2013 Terzijde NS 1713 Santpoort.JPG
1714 1992 Veenendaal 2013 Terzijde
1715 1992 2013 Terzijde
1716 1992 2013 Terzijde
1717 1992 2013 Terzijde Piet Gijzenbrug 1.jpg
1718 1992  ? Terzijde
1719 1992 Voorhout 2013 Terzijde
1720 1992 Beilen 2013 Terzijde
1721 1992 2013 Terzijde
1722 1992 2013 Terzijde
1723 1992 2013 Terzijde
1724 1992 Anna Paulowna 2013 Terzijde NS 1724.jpg
1725 1992 2012 Terzijde
1726 1992 2013 Terzijde
1727 1992 2012 Terzijde
1728 1992 2013 Terzijde
1729 1992 2010 Terzijde NS 1729; Station Bunnik.jpg
1730 1992 In dienst
1731 1993 Purmerend In dienst
1732 1992 Zevenbergen In dienst NS 1732; 842 Utrecht Lunetten 21-10-2006.jpg
1733 1993 Boxtel In dienst NS 1733; 13-06-30-venlo-by-RalfR-04.jpg
1734 1992 In dienst
1735 1993 Soest 2000 Gesloopt Uitgebrand op 24 februari 2000 in Venlo, aansluitend op 8 oktober 2002 gesloopt.
1736 1993 Gilze en Rijen In dienst
1737 1993 In dienst
1738 1993 Duivendrecht In dienst
1739 1993 Dalen In dienst NS 1739; 13-06-28-breda-by-RalfR-32.jpg
1740 1993 Baarn In dienst
1741 1993 Putten In dienst
1742 1993 2013 Terzijde Brandschade
1743 1993 Wolvega In dienst
1744 1993 Wijchen In dienst
1745 1993 In dienst
1746 1993 Castricum In dienst
1747 1993 2013 Terzijde Brandschade
1748 1993 't Harde In dienst NS 1748; Teuge (NL)-20090821.jpg
1749 1993 In dienst
1750 1993 In dienst
1751 1993 In dienst Perron Station Eindhoven.jpg
1752 1993 In dienst
1753 1993 In dienst NS 1753 Apeldoorn.jpg
1754 1993 Diemen 2012 Terzijde
1755 1993 2012 Terzijde
1756 1993 In dienst NS 1756.jpg
1757 1993 In dienst NS 1757; Lekbrug Culemborg.jpg
1758 1993 In dienst NS 1758 2011.JPG
1759 1993 Best In dienst Wapen overgenomen van 1311.
1760 1993 Holten In dienst
1761 1993 In dienst
1762 1993 In dienst
1763 1993 In dienst
1764 1993 In dienst NS 1764 at Dordrecht (9667650854).jpg
1765 1993 In dienst
1766 1993 In dienst
1767 1993 In dienst
1768 1993 Akkrum In dienst
1769 1993 2012 Terzijde Omgebouwd om te kunnen rijden met DDM.
1770 1993 In dienst bij NS International Omgebouwd om te kunnen rijden met DDM. NS 1770 (1700-serie).jpg
1771 1993 Abcoude 2009 Terzijde NS 1771 met intercityrijtuig.jpg
1772 1993  ? Terzijde Omgebouwd om te kunnen rijden met DDM. NS 1772; Teuge (NL)-20090804.jpg
1773 1993 Enkhuizen  ? Terzijde Omgebouwd om te kunnen rijden met DDM. NS 1773 met IC in Venlo.jpg
1774 1993 Gramsbergen In dienst Omgebouwd om te kunnen rijden met DDM.
1775 1993 2010 Terzijde Omgebouwd om te kunnen rijden met DDM.
1776 1993 2012 Terzijde Omgebouwd om te kunnen rijden met DDM. NS 1770 met DDM, Amsterdam Centraal 24-05-2012.jpg
1777 1994 In dienst Omgebouwd om te kunnen rijden met DDM.
1778 1994 In dienst Omgebouwd om te kunnen rijden met DDM.
1779 1994 In dienst Omgebouwd om te kunnen rijden met DDM.
1780 1994 In dienst Omgebouwd om te kunnen rijden met DDM. NS 1780; Delft, 2011.jpg
1781 1994  ? Terzijde Omgebouwd om te kunnen rijden met DDM.

De locomotieven welke zijn omgebouwd om te kunnen rijden met DDM kunnen sindsdien niet meer rijden met ICRm. De locomtieven kunnen eventueel nog wel ingezet worden voor Intercity Berlijn (Amsterdam-Bad Bentheim vv.), CityNightLine en andere, al dan niet internationale, getrokken treinen.

Bronnen, noten en/of referenties
  1. BB 7200 op Franse WikiPedia