1760-1769

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

De jaren 1760-1769 (van de christelijke jaartelling) zijn een decennium in de 18e eeuw.

Belangrijke gebeurtenissen[bewerken]

Wolfgang Amadeus Mozart
Europa
Azië
  • De uitvinding van de spinmachine (1769) maakt goedkope massaproductie van katoen in het Verenigd Koninkrijk mogelijk. Dit gaat ten koste van de traditionele textielindustrie in India.
  • Britse commandant Sir Eyre Coote verslaat de Fransen onder leiding van de Comte de Lally in de Slag bij Wandiwash in 1760. In 1761 nemen de Britten de Franse machtsbasis, de stad Pondicherry. De Franse Oost-Indische Compagnie wordt in 1769 opgeheven.
  • In de jaren 1765-1767 brengt gouverneur Robert Clive Bihar en Bengalen onder Brits gezag.
Lage Landen
  • In Den Haag breekt een schandaal uit als de voorzitter van de Raad van State Onno Zwier van Haren door twee van zijn dochters wordt beschuldigd van seksueel misbruik. Van Haren trekt zich terug in Friesland. Als een come-back mislukt gaat hij zich wijden aan de letteren. In 1766 publiceert hij zijn grafrede voor stadhouder Willem IV en in 1769 geeft hij een toneelstuk uit: Agon, sulthan van Bantam.
  • Stadhouder Willem V wordt meerderjarig en aanvaardt de regering. In het geheim sluit hij met zijn gewezen voogd de Akte van Consulentschap, waardoor de hertog van Brunswijk achter de schermen blijft regeren.
  • Er zijn grote problemen met de waterhuishouding in het gewest Gelre. De Waal kampt met een afgenomen stroomsnelheid en begint te meanderen. Het dorp Herwen wordt in 1764 bij een overstroming van een waalmeander van de kaart geveegd. Een rampzalige situatie ontstaat eind 1769 door een grote dijkdoorbraak bij Huissen, een enclave van Pruisen. De gehele Betuwe en de Tieler en Culemborger waarden stromen vol. Het water stroomt bij Culemborg over de dijk in de Lek en bedreigt Zuid-Holland.
Koloniën
  • In 1762 wordt een Vrede met de Saramaccaners in Suriname gesloten. Een groep, de Matawai, splitst zich af omdat zij de opgelegde voorwaarden niet accepteren. Weliswaar worden de Marrons als vrije mensen gezien, grote delen van Suriname, met name in de nabijheid van plantages, worden tot verboden gebied verklaard. Ook moeten slaven die zich middels marronage aan de slavernij onttrokken hebben, uitgeleverd worden aan de slavenhouders. De Matawai zetten de strijd voort tegen de slavenhouders maar in 1769 wordt alsnog een vredesverdrag met hen gesloten.
  • In de Dertien koloniën rijst verzet tegen de Stamp Act, die een zegelbelasting oplegt voor bedrukt pappier. Initiatiefnemer en leider is de afgevaardigde in Virginia Patrick Henry.
  • Tussen 1763 en 1767 wordt door twee landmeters de Mason-Dixonlijn getrokken tussen de kolonies Maryland en Pennsylvania.


Wereldreizen
Economie
Cultuur
  • The Life and Opinions of Tristram Shandy, Gentleman van de Iers-Engelse dominee Laurence Sterne verschijnt in 9 delen tussen 1759 en 1767. Het boek wordt een onmiddellijk succes en vestigt Sternes naam in literaire en societykringen. In 1768 verschijnt het eveneens succesvolle reis- en avonturenverhaal 'A Sentimental Journey through France and Italy'.
  • Leopold Mozart brengt met zijn beide wonderkinderen enige bezoeken aan de Nederlanden. De kinderen spelen in Amsterdam en aan het prinselijk hof te Den Haag.