1770-1779

De jaren 1770-1779 (van de christelijke jaartelling) zijn een decennium in de 18e eeuw.

Belangrijke gebeurtenissen

Europa

Stoommachine

• De Spinning Jenny van James Hargreaves en het Waterframe van Richard Arkwright zetten de ontwikkeling in van handmatige spinnerij van katoen en wol in de Noord-Engelse boerengezinnen naar meer fabrieksmatige spinnerijen.
• In 1775 verkooopt James Watt de eerste stoommachine. De stoommachine zal uiteindelijk de katalysator worden van de industriële revolutie.
• Koning Lodewijk XV van Frankrijk sterft plotseling. Zijn opvolger, de onervaren Lodewijk XVI roept oud-minister Maurepas terug aan het hof. Maurepas, oneervol ontslagen en verbannen door Lodewijk XV, heeft geen ander politiek programma dan afrekenen met de nalatenschap van Lodewijk XV. De parlementen worden weer ingesteld. De verbitterde oud-magistraten worden uit hun ballingschap teruggehaald en beginnen opnieuw te saboteren en te werken aan het neerhalen van het absolutisme ten voordele van de adel. Lodewijk XVI wordt dankzij deze maatregelen gevierd als een nieuwe Hendrik IV.
• Onder Maurepas benoemt de koning een bekwame minister van financiën, Anne Robert Jacques Turgot, die spoedig adel en kerk tegen zich in het harnas jaagt met een aantal hervormingen. Turgot probeert de belastingdruk af te wentelen van het volk naar de grondbezitters. Hij schaft de Gilden en Ambachten af en de corvée (gedwongen werk).[1] Hij sticht de Caisse de l'Escompte, een voorloper van de Banque de France. Langzaam vermindert de staatsschuld. Turgot verzet zich - op financiële gronden - tegen een Franse interventie in de Amerikaanse Onafhankelijkheidsstrijd. Hij liberaliseert de graanhandel, echter op een ongelukkig moment: de misoogst van 1774 veroorzaakt schaarste die hem wordt aangewreven. Ondiplomatiek en gehaat wordt de bekwame Turgot twee jaar na zijn benoeming afgevoerd door Maurepas.

Amerikaanse Onafhankelijkheidsoorlog (1775-1783)

• 1770 - 5 maart - Britse troepen in Boston vuren op burgers die hen treiteren. Er vallen vijf doden. Dit Bloedbad van Boston is een van de opmaten naar de Amerikaanse Onafhankelijkheidsoorlog.
• 1773 - 16 december - Boston Tea Party.
• 1775 - Begin van de Amerikaanse Onafhankelijkheidsoorlog.
• 1776 - De Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden biedt steun aan de Verenigde Staten door het verkopen van wapens op de Antillen aan Amerikaanse patriotten. De erkenning van de VS volgt pas in het jaar 1782.
• 1779 - 12 april - Deelname Spanje aan de Amerikaanse Onafhankelijkheidsoorlog na afsluiting Verdrag van Aranjuez.

Nederlanden

• Tussen 1771 en 1778 komen de Ferrariskarten tot stand onder leiding van Joseph de Ferraris, generaal bij de Oostenrijkse artillerie, veldmaarschalk in de Oostenrijkse Nederlanden. Het is de eerste systematische en grootschalige kartering, zowel in “België” als in heel West-Europa.
• Stadhouder Willem V reist naar alle gewesten om geld los te praten voor vergroting (augmentatie) van het landleger. De Staten-Generaal geven prioriteit aan uitbreiding van de vloot.
• Het Britse verzoek om terugzending van de Schotse brigade wekt veel beroering. Sympathisanten met de Amerikaanse Revolutie vrezen inzet van de brigade bij het onderdrukken van de opstand in Amerika.
• 1770 - 22 december - Het IJzerkoekenoproer in Coevorden.

Koloniën

• 1770 - 19 april - De stad Amsterdam en de WIC hebben van de erven van Sommelsdijck hun aandeel in de kolonie Suriname overgenomen voor 700.000 gulden.

Kunsten & Wetenschappen

• 1773 - Eerste ijzeren hangbrug in Engeland.
• 1776 - Adam Smith publiceert zijn The Wealth of Nations.
• 1778 - Friedrich Mesmer geneest enkele van zijn patiënten door autosuggestie en ontwikkelt de hypnose.
• Het theorema van Bayes (ook regel van Bayes of stelling van Bayes) is een regel uit de kansrekening die de kans dat een bepaalde mogelijkheid ten grondslag ligt aan een gebeurtenis uitdrukt in de voorwaardelijke kansen op de gebeurtenis bij elk van de mogelijkheden. Het theorema is geformuleerd door Pierre-Simon Laplace, die vrij zeker inspiratie opdoet bij een postuum gepubliceerd artikel van Thomas Bayes.
• Joseph Priestley ontdekt dat een kaars die in een afgesloten hoeveelheid lucht brandt snel uit gaat, lang voordat alle was op is. Hij ontdekt verder dat een muis lucht op dezelfde wijze kan 'verwonden'. Tenslotte toont hij aan dat de 'verwonde' lucht hersteld kan worden door planten. In 1778 herhaalt Jan Ingenhousz de experimenten van Priestley en ontdekt dat de invloed van zonlicht een plant in staat stelt de muis te redden.

Ontdekkingsreizen

• James Bruce bevaart de Nijl. Hij wil de bronnen van de Nijl vanuit Egypte vinden.