17 maart

17 maart is de 76ste dag van het jaar (77ste dag in een schrikkeljaar) in de gregoriaanse kalender. Hierna volgen nog 289 dagen tot het einde van het jaar.

Gebeurtenissen

•  Algemeen
  • Sint-Patrick is de beschermheilige van Ierland. Op 17 maart is het St. Patrick's Day.
  • 1798 - Na een lange periode de grootste handelsorganisatie te zijn geweest, werd de Vereenigde Oostindische Compagnie ontbonden.
  • 1918 - Voor het eerst in Nederland zout aangeboord: in het Overijsselse plaatsje Buurse.
  • 1957 - Bij een vliegramp op Cebu komt de president van de Filipijnen, Ramon Magsaysay om het leven.
  • 1963 - Op het Indonesische eiland Bali komt een vulkaan tot uitbarsting wat bijna 2000 Balinezen het leven kost.
  • 1982 - De Nederlandse IKON journalisten Koos Koster, Jan Kuiper, Joop Willemse en Hans ter Laag worden vermoord in El Salvador.
  • 2000 - Oprichtster Nina Brink brengt het Internet-bedrijf World Online naar de beurs.
  • 2000 - In Oeganda plegen meer dan 300 aanhangers van een occulte sekte collectief zelfmoord.

•  Oorlog
  • 624 - Slag bij Badr: Islamitisch profeet Mohammed overvalt met zijn volgelingen een handelskaravaan van de Qoeraisj in de omgeving van Medina (Saoedi-Arabië).
  • 1942 - In het vernietigingskamp Bełżec worden de eerste joden systematisch vergast.
  • 1945 - De Ludendorffbrug te Remagen stort in nadat ze op 7 maart ongeschonden werd ingenomen door de Amerikanen.

•  Politiek
  • 180 - Keizer Marcus Aurelius overlijdt in Vindobona (huidige Wenen) ten gevolge van pest. Hij wordt opgevolgd door zijn zoon Commodus die als een tiran regeert over het Romeinse Rijk.
  • 455 - Petronius Maximus laat zichzelf met steun van de Senaat tot keizer uitroepen en dwingt Licinia Eudoxia, weduwe van Valentinianus III, met hem te trouwen.
  • 1861 - Het Koninkrijk Italië wordt uitgeroepen.
  • 1948 - De Benelux landen, Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk tekenen de overeenkomst van Brussel, welke een voorloper is van de NAVO-overeenkomst.
  • 1948 - Oprichting van de West-Europese Unie (WEU), de huidige 'gewapende arm' van de Europese Unie.
  • 1959 - De 14e dalai lama, Tenzin Gyatso, vlucht naar India. Hij steekt op 31 maart de grens over.
  • 1969 - Golda Meïr wordt premier van Israël.
  • 1985 - Meer dan 100.000 mensen betogen tegen de stationering van Amerikaanse kruisraketten in België.
  • 2009 - Andry Rajoelina neemt in Madagaskar de macht over van president Marc Ravalomanana.

•  Recreatie
  • 1997 - In Epcot wordt de attractie Test Track geopend.
  • 2005 - In het Disneyland Park te Anaheim wordt de attractie Buzz Lightyear Astro Blaster geopend.

•  Religie
  • 1959 - Bisschopswijding van Petrus Moors, Nederlands bisschop van Roermond, door aartsbisschop Bernardus Alfrink van Utrecht.
  • 1983 - Ontslag van de Nederlander Lambert van Heygen als bisschop van Doumé en benoeming tot bisschop van Bertoua in Kameroen.

•  Sport
  • 1955 - Oprichting van de Uruguayaanse voetbalclub Club Atlético El Tanque.
  • 1959 - Oprichting van de Colombiaanse voetbalclub Once Caldas.
  • 1991 - In Bonn scherpt Ron Dekker, zwemmer van De IJsel uit Deventer, het Nederlands record op de 100 meter schoolslag kortebaan (25 meter) aan tot 59,70.
  • 2000 - Zwemster Therese Alshammar uit Zweden verbetert bij de wereldkampioenschappen in Athene haar eigen wereldrecord op de 100 meter vrije slag kortebaan (25 meter): van 52,80 naar 52,17. Haar landgenoot Lars Frölander verbetert zijn eigen mondiale toptijd op de 100 meter vlinderslag: 50,44.

•  Wetenschap en technologie
  • 1845 - De Engelse uitvinder Stephen Perry patenteert het elastiek.
  • 1958 - In de Verenigde Staten wordt de satelliet Vanguard I gelanceerd.

Geboren

Gottlieb Daimler
geboren in 1834

Albert Hahn
geboren in 1877

Renske Leijten
geboren in 1979

• 1473 - Koning Jacobus IV van Schotland (overleden 1513)
• 1834 - Gottlieb Daimler, Duits uitvinder (overleden 1900)
• 1850 - Bart van Hove, Nederlands beeldhouwer en hoogleraar (overleden 1914)
• 1862 - Silvio Gesell, Duits handelaar, financieel theoreticus en sociaal hervormer (overleden 1930)
• 1874 - Herman Hana, Nederlands kunstenaar (overleden 1952)
• 1877 - Albert Hahn, Nederlands tekenaar (overleden 1918)
• 1880 - Lawrence Oates, Brits ontdekkingsreiziger (overleden 1912)
• 1883 - Henri Ch. C. J. van der Mandere, Nederlands journalist en vredesactivist (overleden 1959)
• 1885 - Ralph Rose, Amerikaans atleet (overleden 1913)
• 1893 - Otto Silber, Estisch voetballer (overleden 1940)
• 1895 - Shemp Howard, Amerikaans acteur (overleden 1955)
• 1900 - Leon Fourneau, Belgisch atleet (overleden ?)
• 1900 - Manuel Plaza, Chileens marathonloper (overleden 1969)
• 1907 - Jean van Houtte, Belgisch politicus (overleden 1991)
• 1910 - Ralph Pratt, Amerikaans autocoureur (overleden 1981)
• 1919 - Nat King Cole, Amerikaans jazzmuzikant (overleden 1965)
• 1920 - Jose Tomas Sanchez, Filipijns kardinaal en emeritus-aartsbisschop van Nueva Segovia (overleden 2012)
• 1924 - Lies Sluijters, Nederlands atlete (overleden 2010)
• 1926 - Siegfried Lenz, Duits schrijver
• 1929 - Tom Pistone, Amerikaans autocoureur
• 1931 - Patricia Breslin, Amerikaans actrice(overleden 2011)
• 1931 - Thorvald Strömberg, Fins kanovaarder (overleden 2010)
• 1932 - Fred Gamble, Amerikaans autocoureur
• 1933 - Piet Ouderland, Nederlands voetballer en basketballer
• 1934 - Eef Kamerbeek, Nederlands atleet (overleden 2008)
• 1935 - Valerio Adami, Italiaans kunstschilder
• 1935 - Ab Geldermans, Nederlands wielrenner en ploegleider
• 1935 - Letty Kosterman, Nederlands presentatrice
• 1938 - Rudolf Noerejev, Russisch-Oostenrijks danser en choreograaf (overleden 1993)
• 1942 - John Wayne Gacy, Amerikaans seriemoordenaar (overleden in 1994)
• 1944 - John Sebastian, Amerikaans musicus
• 1945 - Elis Regina, Braziliaans zangeres (overleden 1982)
• 1946 - Georges J. F. Köhler, Duits bioloog (overleden 1995)
• 1948 - William Gibson, Amerikaans sciencefiction-schrijver
• 1949 - Patrick Duffy, Amerikaans acteur
• 1950 - Valery Beim, Oostenrijks schaker
• 1951 - Kurt Russell, Amerikaans acteur
• 1954 - Margriet Hermans, Vlaams zangeres en presentatrice
• 1955 - Agnes De Nul, Vlaams actrice
• 1955 - Gary Sinise, Amerikaans acteur
• 1956 - Ahmet Çelik, Turks-Nederlands bestuurskundige
• 1958 - José Manuel Abascal, Spaans atleet
• 1958 - Piet den Boer, Nederlands voetballer
• 1962 - Pello Ruiz Cabestany, Spaans wielrenner
• 1964 - Rob Lowe, Amerikaans acteur
• 1964 - Jacques Songo'o, Kameroens voetballer
• 1967 - Billy Corgan, Amerikaans rockmuzikant
• 1967 - Anders Roth, Fins voetballer
• 1968 - Valter Bonča, Sloveens wielrenner
• 1968 - Martin Hänggi, Zwitsers schaatser
• 1970 - Yanic Truesdale, Canadees acteur
• 1972 - Melissa Auf der Maur, Canadees rockmuzikante
• 1973 - Caroline Corr, Iers drummer
• 1973 - David Seco, Spaans veldrijder
• 1974 - Frode Johnsen, Noors voetballer
• 1975 - Davia Ardell, Amerikaans pornomodel
• 1975 - Andrew Martin, Canadees worstelaar (overleden 2009)
• 1975 - Natalie Zea, Amerikaans actrice
• 1976 - Cynthia Daniel, Amerikaans actrice en fotografe
• 1976 - Stephen Gately, Iers zanger (overleden 2009)
• 1976 - Antoine van der Linden, Nederlands voetballer
• 1976 - Álvaro Recoba, Uruguayaans voetballer
• 1978 - Ate van der Burgt, Nederlands atleet
• 1978 - Saskia Fuchs, Nederlands hockeyster
• 1978 - Franck Grandel, Frans voetbalkeeper
• 1979 - Hind Dehiba, Marokkaans-Frans atlete
• 1979 - Renske Leijten, Nederlands politica
• 1979 - Greg Timmermans, Vlaamse acteur
• 1979 - Casey Vincent, Australisch atleet
• 1979 - Millon Wolde, Ethiopisch atleet
• 1980 - Gorik Gardeyn, Belgisch wielrenner
• 1980 - Torsten Hiekmann, Duits wielrenner
• 1981 - Gert-Jan Bruggink, Nederlands springruiter
• 1981 - Servet Çetin, Turks voetballer
• 1982 - Steven Pienaar, Zuid-Afrikaans voetballer
• 1983 - Zenon Caravella, Australisch voetballer
• 1983 - Geert Hoes, Nederlands acteur
• 1983 - Danny Mathijssen, Nederlands voetballer
• 1983 - Raul Meireles, Portugees voetballer
• 1986 - Edin Džeko, Bosnisch voetballer
• 1986 - Adrian Saez, Spaans wielrenner
• 1986 - Silke Spiegelburg, Duits atlete
• 1987 - Elena Gemo, Italiaans zwemster
• 1988 - Rasmus Elm, Zweeds voetballer
• 1988 - Biaina Geragousian, Nederlands schaakster
• 1988 - Zhao Jin, Chinees zwemster
• 1989 - Shinji Kagawa, Japans voetballer
• 1990 - Stéphane Richelmi, Monegaskisch autocoureur
• 1990 - Vincent Rothuis, Nederlands schaker
• 1992 - Fahmi Ilyas, Maleisisch autocoureur
• 1997 - Katie Ledecky, Amerikaans zwemster

Overleden

Willem II
overleden in 1849

• 180 - Marcus Aurelius (58), Romeins keizer
• 461 - Sint Patricius (75), beschermheilige van Ierland
• 1640 - Philip Massinger, Engels toneelschrijver
• 1782 - Daniel Bernoulli (82), Nederlands-Zwitsers wis- en natuurkundige
• 1831 - Napoleon Lodewijk Bonaparte (26)
• 1846 - Friedrich Bessel (61), Duits astronoom en wiskundige
• 1849 - Willem II (56), Koning der Nederlanden
• 1853 - Christian Doppler (47), Oostenrijks wiskundige en fysicus
• 1893 - Jules Ferry (60), Frans politicus
• 1912 - Lawrence Oates (32), Brits ontdekkingsreiziger
• 1919 - Kenyon Cox (62), Amerikaans kunstschilder, illustrator, kunstcriticus en dichter
• 1929 - Henricus Huijbers (47), Nederlands historicus
• 1935 - Albert Van Huffel (58), Vlaams-Belgisch architect
• 1954 - Victor Rousseau (88), Belgisch beeldhouwer en tekenaar
• 1955 - Freddy van Riemsdijk (64), Nederlands luchtvaartpionier
• 1956 - Irène Joliot-Curie (58), Frans chemicus
• 1957 - Gregorio Hernandez jr. (43), Filipijns minister van onderwijs
• 1957 - Ramon Magsaysay (49), president van de Filipijnen
• 1965 - Ignace Muylle (65), Belgisch voetballer
• 1968 - Jules Basdevant (90), Frans rechtsgeleerde en rechter
• 1968 - Henri ten Holt (84), Nederlands kunstenaar
• 1972 - Anthon Olsen (82), Deens voetballer
• 1976 - Luchino Visconti (69), Italiaans filmregisseur
• 1980 - Rudolf Escher (68), Nederlands componist
• 1986 - John Bagot Glubb (88), Brits beroepsmilitair
• 1986 - Maurice Yonge (86), Engels zoöloog
• 1990 - Capucine (57), Frans actrice en model
• 1993 - Helen Hayes (92), Amerikaans actrice
• 1994 - Mai Zetterling (68), Zweeds actrice en filmregisseur
• 1997 - Jermaine Stewart (39), Amerikaans zanger
• 2001 - Chris Götte (38), Nederlands drummer
• 2002 - Alain Van der Biest (58), Belgisch politicus
• 2005 - George Kennan (101), Amerikaans diplomaat
• 2005 - Andre Norton (93), Amerikaans schrijfster
• 2006 - Oleg Cassini (92), Amerikaanse modeontwerper
• 2007 - John Backus (82), Amerikaans informaticus
• 2007 - Jim Cronin (55), Brits ondernemer
• 2007 - Ernst Haefliger (87), Zwitsers tenor
• 2007 - Valère Vautmans (63), Vlaams politicus
• 2008 - Roland Arnall (68), Amerikaans zakenman en ambassadeur
• 2008 - Joanne Klink (90), Nederlands schrijfster van kinderbijbels
• 2008 - Ed Leeflang (78), Nederlands dichter
• 2008 - Claus Luthe (75), Duits auto-ontwerper
• 2010 - Abdellah Blinda (58), Marokkaans voetballer en trainer
• 2010 - Alex Chilton (59), Amerikaans muzikant (The Box Tops)
• 2010 - Wayne Collett (60), Amerikaans atleet
• 2010 - Charlie Gillett (68), Brits radiopresentator en platenproducent
• 2011 - Michael Gough (94), Brits acteur
• 2011 - Jan Kuperus (82), Nederlands econoom en bankdirecteur
• 2012 - John Demjanjuk (91), Oekraïens oorlogsmisdadiger
• 2012 - Shenouda III van Alexandrië (88), Egyptisch geestelijke, paus van de Koptisch-orthodoxe Kerk
• 2013 - Jan van Houwelingen (73), Nederlands politicus
• 2013 - Jantje Koopmans (87), Nederlands volkszanger
• 2013 - François Sermon (89), Belgisch voetballer

Viering/herdenking

• St. Patrick's Day - Ierse nationale feestdag ter verering van Sint Patricius
• Rome - Tijdens de Argei op 16 en 17 maart brengen de priesters zoenoffers aan 27 heiligdommen in de stad
• rooms-katholieke Kerk
  • Heilige Patrick van Ierland († 461) - Vrije Gedachtenis
  • Heilige Gertrudis (van Nijvel) († 659); dag die opmerkelijk vaak verbonden was met politieke beslissingen op het Nederlandse platteland in het verleden. Zo werden in Deurne door het volk op het openbare terrein te Vreekwijk de keuren en breuken vastgesteld en werd het dorpsbestuur benoemd - Gedachtenis (in Bisdom Breda) Patrones van de gemeente Kuringen-Hasselt
  • Heilige Witburga (van Dereham) († 743)
  • Heilige Agricola († c. 497)
  • Heilige Jozef van Arimathea († 1e eeuw)

Weerextremen

Nederland

Dagrecords

• 1909 - Laagste etmaalgemiddelde temperatuur -1,3 °C
• 1961 - Hoogste etmaalgemiddelde temperatuur 11,9 °C
• 1964 - Laagste minimumtemperatuur -5,6 °C
• 1990 - Hoogste maximumtemperatuur 20,6 °C
• 1947 - Hoogste uurgemiddelde windsnelheid 18,5 m/s
• 1929 - Langste zonneschijnduur 10,6 uur
• 1987 - Langste neerslagduur 15,3 uur
• 1989 - Hoogste etmaalsom van de neerslag 17,2 mm
• 1928 - Laagste etmaalgemiddelde relatieve vochtigheid 48 %

België

Dagrecords

• 1887 - Laagste etmaalgemiddelde temperatuur -4,4 °C
• 2004 - Hoogste etmaalgemiddelde temperatuur 15,2 °C
• 1887 - Laagste minimumtemperatuur -5,9 °C
• 1990 - Hoogste maximumtemperatuur 22,5 °C
• 1951 - Hoogste etmaalsom van de neerslag 23,5 mm

Uitzonderlijke gebeurtenissen

• 1985 - IJzel en sneeuw veroorzaken verkeersproblemen op de wegen in de provincie Luik.
• 1990 - Maximumtemperatuur in Rochefort: 23,2 °C.

Bronnen, noten en/of referenties