1810-1819

De jaren 1810-1819 (van de christelijke jaartelling) zijn een decennium in de 19e eeuw.

Belangrijke gebeurtenissen en ontwikkelingen

Congres van Wenen

Congres van Wenen

• Het Congres van Wenen herstelt grotendeels de oude verhoudingen in Europa (Restauratie).
• Door het Congres van Wenen worden de Zuidelijke Nederlanden bij het noorden gevoegd. Zo ontstaat het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden.
• De altijd durende neutraliteit van Zwitserland wordt door de Europese grootmachten erkend. Wallis, Neuchâtel en Genève worden als kantons in het Zwitsers Eedgenootschap opgenomen, waardoor het aantal kantons naar 22 uitgebreid wordt.
• De Republiek Genua wordt ingelijfd bij het Koninkrijk Sardinië.
• Het Hertogdom Luxemburg wordt samengevoegd met het Graafschap Vianden en het Hertogdom Bouillon. Het aldus ontstane Groothertogdom Luxemburg wordt toegewezen aan Willem I der Nederlanden als compensatie voor de Nassause erflanden, die bij Hessen worden gevoegd.

Europa

• 1812 - Veldtocht van Napoleon in Rusland. Nederlaag van Napoleon. De Russen passen de tactiek van de verschroeide aarde toe, waardoor het Franse leger grote verliezen lijdt; er blijft slechts een tiende van de 600.000 man over.
• Napoleon treedt af, wordt verbannen naar Elba, ontsnapt en brengt gedurende de Honderd dagen heel Europa nog eens in rep en roer. De Slag bij Waterloo maakt definitief een einde aan de Napoleontische tijd.
• Koning George III wordt buiten staat van regeren verklaard. Kroonprins George wordt regent.
• Als in 1817 prinses Charlotte sterft, lijkt het voortbestaan van het Huis Hannover in gevaar. De prins-regent leeft gescheiden van zijn vrouw en zijn broers zijn nog niet getrouwd. In allerijl worden enkele prinselijke huwelijken gearrangeerd en in 1819 wordt een prinses geboren: Victoria van Kent.

Nederland

Willem I landt in Scheveningen in 1813

• Nederland wordt door Frankrijk ingelijfd.
• 1813 - november - Een Russisch kozakkenleger aangevoerd door generaal baron Otto Fedorovich von Rosen bevrijdt het noorden, terwijl de Pruisen het oosten bezetten.
• 1813 - 2 december - Willem I, zoon van stadhouder Willem V en Wilhelmina van Pruisen, wordt aangesteld als soeverein vorst der Nederlanden. Voormalige Prinsgezinden en Patriotten vinden zich in dit constitutioneel vorstendom om een hervatting van hun burgeroorlog te vermijden. Zo begint het tijdperk van het Conciliarisme.
• 1816 - In Nederland wordt bij de wet het metriek stelsel van maten en gewichten ingevoerd. Ook het geldstelsel van het nieuwe koninkrijk wordt ingedeeld volgens het decimale stelsel.
• De haven van Antwerpen krijgt twee dokken: "le petit bassin" ofwel het Bonapartedok in 1810 en "le grand bassin" of Willemdok in 1813. Beide worden ontworpen door Nicolas Mengin.

Koloniën

• Van 1811 tot 1816 wordt Nederlands-Indië door de Engelsen in bezit genomen en bestuurd door Thomas Raffles.
• 1818 - Nederland beëindigt de slavenhandel. Dit was een Britse voorwaarde voor de teruggave van Nederlands-Indië.

Klimaat

• De winters zijn dit decennium extreem koud. In 1813 ligt op de Thames een laag ijs waarop een olifant zou kunnen lopen.
• 1816 - Dit jaar wordt ook wel het "jaar zonder zomer" genoemd. Overal ter wereld heersen extreme weersomstandigheden veroorzaakt door de uitbarsting van de vulkaan Tambora in Indonesië in het voorgaande jaar. In Nederland valt sneeuw in hartje zomer. Misoogsten leiden in 1817 tot hongeroproer in Europa. In Rotterdam worden op grote schaal winkels geplunderd.

Osmaanse Rijk

• Onder de regering van Mahmut II van het Osmaanse Rijk is het onrustig in de buitengewesten van het rijk.
• De Wāli van Egypte Mohammed Ali versterkt zijn positie door tijdens een banket 470 Mamelukken te laten doden.
• De Kleften in Griekenland komen in opstand.
• Ali Pasja, gouverneur van Albanië, gaat in navolging van de Wāli een eigen koers varen en opent betrekkingen met westerse hoofdsteden.

Cultuur

Ludwig van Beethoven

• 1817 - Raffles publiceert standaardwerk The history of Java.
• 1818 - Ludwig van Beethoven geeft zijn Hammerklaviersonate uit (nr. 29 opus 106).
• De gebroeders Grimm beginnen met het verzamelen en uitgeven van Duitse volkssprookjes. Ze worden daarbij geholpen door een legertje van vrijwillige veldwerkers.
• E.T.A. Hoffmann schrijft de Vertellingen die later componisten als Jacques Offenbach zullen inspireren.

Natuur & techniek

• De houtvester Karl von Drais knutselt in zijn vrije tijd nieuwe voertuigen in elkaar. Tijdens het Congres van Wenen in 1814 demonstreert hij een wagentje dat door menskracht wordt voortbewogen: de draisine. In 1817 heeft hij zijn loopfiets klaar.
• 1819 - Uitvinding van het zogenaamde 'nachtschrift' door de Franse artillerieofficier Charles Barbier, voor nachtelijke communicatie door het leger in oorlogstijd. Zie ook Braille.
• 1819 - De Savannah steekt als eerste schip met een stoommachine de Atlantische Oceaan over, echter het grootste deel van de route wordt zeilend afgelegd.
• In 1815 publiceert de Engelse landmeter William Smith de eerste geologische kaart van Groot-Brittannië. Hij heeft ontdekt dat door gebruik te maken van verschillende kleuren geologische lagen op een kaart kunnen worden aangegeven. In 1817 komt hij met een geologisch oost-west profiel door Engeland en Wales, van Londen tot de Snowdon. Hij wordt geboycot door de (adellijke) leden van de Royal Society, die zijn resultaten zonder bronvermelding onder eigen naam publiceren. Smith wordt failliet verklaard en zit tot 1819 in de gevangenis.