1814

1814
Eeuwen:	18e eeuw · 19e eeuw · 20e eeuw
Decennia:	1800-1809 · 1810-1819 · 1820-1829
Jaren:	<< · < · 1813 · 1814 · 1815 · > · >>
Jaartelling in verschillende culturen
Ab urbe condita:		2567 MMDLXVII
Armeense jaartelling:		1263 ԹՎ ՌՄԿԳ
Chinese jaartelling:		4510 – 4511 庚酉 – 辛戌
Christelijke jaartelling:		1814 MDCCCXIV
Ethiopische jaartelling:		1806 – 1807
Hebreeuwse jaartelling:		5574 – 5575
Hindoekalenders:
- Vikram Samvat		1869 – 1870
- Shaka Samvat		1736 – 1737
- Kali Yuga		4915 – 4916
Iraanse jaartelling:		1192 – 1193
Islamitische jaartelling:		1229 – 1230
Maçonnieke jaartelling:		5813 – 5814
Dit jaar naar onderwerp
Lijst van landen in 1814
Juliaanse kalender van 1814
Gregoriaanse kalender van 1814

Napoleons opkomst en neergang

Britse verwoesting van Washington

Het jaar 1814 is het 14e jaar in de 19e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

januari

• 10 - De weduwe van de laatste stadhouder, Wilhelmina van Pruisen, komt met haar dochter Louise vanuit Berlijn aan in Den Haag. Daarmee is het Oranjehuis weer compleet terug in Nederland.
• 14 - Vrede van Kiel: Denemarken staat Noorwegen aan Zweden en Helgoland aan het Verenigd Koninkrijk af. Denemarken krijgt van Zweden Zweeds Voor-Pommeren.

februari

• 1 - Door een uitbarsting van de Filipijnse vulkaan Mayon komen 1200 mensen om het leven.
• 11 - Overwinning van Napoleon in de Slag van Montmirail.

maart

• 9 - Oostenrijk, Pruisen, Rusland en Groot-Brittannië sluiten in Noord-Frankrijk het Verdrag van Chaumont, een verbond van wederzijdse bijstand voor twintig jaar. Het bevat voorstellen aan Napoleon voor een vreedzame overdracht van de Regeermacht in Frankrijk, en verder regelingen voor een toekomstig Europa.
• 10 - Napoleon wijst de geallieerde voorstellen af, waardoor een militaire beslissing noodzakelijk wordt.
• 29 - In Nederland komt een nieuwe grondwet tot stand.
• 31 - Parijs wordt door geallieerde troepen bezet.

april

• 6 - De Franse Senaat keurt een regeling goed waarbij Napoleon wordt afgezet en het legitieme gezag van de Bourbons wordt hersteld.
• 10 - De Hertog van Wellington verslaat de Franse troepen bij Toulouse.
• 11 - Ondertekening van het Verdrag van Fontainebleau met de regeling die door Talleyrand met tsaar Alexander I van Rusland is getroffen. Onvoorwaardelijke troonsafstand van Napoleon.
• 16 - Eugène de Beauharnais geeft zich in Noord-Italië over aan de Oostenrijkers.
• 25 - De Nederlandse Bank geeft de eerste bankbiljetten uit. Ze heeft octrooi hiertoe ontvangen van de soeverein vorst Willem I.

mei

• 4 - Napoleon komt aan op Elba om in ballingschap te gaan.
• 5 - De Franse commandant Carnot geeft de vesting Antwerpen over aan de Britten.
• 14 - De wet op de Nationale Schuld komt tot stand. In deze wet worden alle schulden van de Nederlandse staat omgezet in een nieuwe werkelijke schuld van één rentetype van 2,5 procent. Van deze nieuwe werkelijke schuld zal echter slechts een derde deel rente geven. Een tiërcering dus in een ander jasje.
• 21 - Het Congres van Wenen besluit om het Koninkrijk Saksen te laten voortbestaan, maar brengt zijn grondgebied terug tot de helft.
• 23 - Ook het Franse garnizoen in Delfzijl geeft zich gewonnen.
• 30 - Eerste Vrede van Parijs tussen Frankrijk enerzijds en Oostenrijk, Pruisen, Rusland en Engeland anderzijds. De omvang van Frankrijk wordt teruggebracht tot de toestand van 1 januari 1792, echter met belangrijke uitbreidingen langs de noordelijke grenzen. Nederland komt onder de soevereiniteit van het huis Oranje-Nassau en zal vergroot worden. De verdragen tussen Frankrijk en Oostenrijk van 1805 en 1809 worden geannuleerd. De verdragen tussen Frankrijk en Pruisen van 1795 en 1806 worden geannuleerd.

juni

• 4 - De nieuwe koning Lodewijk XVIII van Frankrijk vaardigt een grondwet uit.
• 21 - Ondertekening in Londen van het geheime protocol der Acht Artikelen van Londen.

juli

• 14 - Verdrag te Den Haag tussen Oranje-Nassau, Nassau-Usingen en Nassau-Weilburg. Grenscorrecties tussen Oranje-Nassau en het hertogdom Nassau.
• 24 - Vereniging van België met het gebied van de soevereine vorst der Nederlanden.

augustus

• 7 Paus Pius VII herstelt de orde der jezuïeten.
• 13 - Nederland en het Verenigd Koninkrijk sluiten het Verdrag van Londen. De Britten zullen de meeste Nederlandse bezittingen van vóór 1795 teruggeven. Ceylon, de Kaapkolonie, Berbice, Demerara en Essequibo blijven Engels bezit.
• 24 - Britse troepen bezetten Washington en branden het Witte huis af.

oktober

• 8 - Opening van het Congres van Wenen. Het Congres wordt gesloten op 9 juni 1815.
• 26 - In Nederland wordt het Corps de Marechaussée opgericht ter vervanging van de Franse Gendarmerie.

december

• 24 - Groot-Brittannië en de Verenigde Staten van Amerika sluiten de Vrede van Gent.
• Joseph von Fraunhofer bestudeert de sterrenspectra en is daardoor de grondlegger van de spectroscopie.

Literatuur

• De Duitse schrijver Clemens Brentano schrijft het toneelstuk Die Gründung Prags
• Lord Byron publiceert de verhalen The Corsair en Lara

Bouwkunst

• 

  Stellingmolen De Gooyer, Amsterdam (1814)

Geboren

januari

• 1 - Hong Xiuquan, Chinees revolutionair (overleden 1864)
• 5 - Melchor Ocampo, Mexicaans staatsman (overleden 1861)
• 10 - Samuel Johannes van den Bergh, Nederlands drogist en dichter (overleden 1868)
• 10 - Aubrey Thomas de Vere, Iers dichter en criticus (overleden 1902)
• 17 - Mrs Henry Wood, Engels schrijfster (overleden 1887)
• 27 - Eugène Viollet-le-Duc, Frans architect (overleden 1879)

mei

• 14 - Pierre Beke, Belgisch liberaal politicus en burgemeester (overleden 1875)
• 14 - Simeon Franciscus Berneux, Frans missionaris en martelaar in Korea (overleden 1866)
• 26 - Heinrich Geißler, Duits natuurkundige en uitvinder van de geisslerbuis (overleden 1879)
• 30 - Eugène Charles Catalan, Belgisch wiskundige (overleden 1894)

september

• 9 - Royal Earl House, Amerikaans ingenieur en uitvinder van de telex (overleden 1895)
• 13 - Nicolaas Beets, Nederlands auteur, dichter en predikant (overleden 1903)

oktober

• 15 - Michail Lermontov, Russisch schrijver (overleden 1841)

november

• 6 - Adolphe Sax, Belgisch muziekinstrumentenbouwer (overleden 1894)

Overleden

februari

• 3 - Jan Evangelista Antonín Koželuh (75), Boheems componist, dirigent, muziekpedagoog en organist

april

• 1 - Joseph de Ferraris (87), Oostenrijks artillerie-generaal
• 25 - Sébastien Mercier (73), Frans schrijver en politicus

mei

• 1 - Pierre Van Cortlandt (93), Amerikaans politicus
• 29 - Joséphine de Beauharnais (50), Frans keizerin

juni

• 19 - Friedrich Wilhelm Heinrich Benda (68), Pruisisch componist en violist

juli

• 19 - Matthew Flinders (40), Brits ontdekkingsreiziger en cartograaf

augustus

• 19 - Gustaf Mauritz Armfelt (57), Zweeds diplomaat

december

• 13 - Charles-Joseph de Ligne (79), Belgisch vorst, schrijver en veldmaarschalk in dienst van Oostenrijk

Mediabestanden

Zie de categorie 1814 van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden.