1860-1869

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

Eeuwen: 18e eeuw – 19e eeuw – 20e eeuw Decennia: 1840-1849 - 1850-1859 - 1860-1869 - 1870-1879 - 1880-1889 Jaaroverzichten: <<< - 1860 - 1861 - 1862 - 1863 - 1864 - 1865 - 1866 - 1867 - 1868 - 1869 - >>>

[bewerken] Belangrijke gebeurtenissen en ontwikkelingen

Europa

• 1860 - Giuseppe Garibaldi landt met de 'duizend' in Sicilië en lijft het Koninkrijk van de Beide Siciliën (=heel huidig Zuid-Italië) in bij Piëmont - het feitelijk ontstaan van Italië. In het midden blijft de Kerkelijke Staat nog bestaan onder militaire bescherming van Napoleon III.

• De Deense hertogdommen Sleeswijk en Holstein worden overrompeld door Pruisen en Oostenrijk.
• 1866 - Pruisisch-Oostenrijkse Oorlog, gewonnen door Pruisen, waarna Bismarck de meeste Duitse staten onder leiding van Pruisen verenigt.
• 1867 - Ausgleich tussen Oostenrijk en de Hongaren, waarbij de dubbelmonarchie Oostenrijk-Hongarije ontstaat.
• De jonge tsaar Alexander II van Rusland voert hervormingen door. De horigheid wordt afgeschaft en begonnen wordt met de verdeling van het grootgrondbezit. Er komen onderwijshervormingen om het hoge analfabetisme aan te pakken. De woekerende ambtenarij en parasiterende orthodoxe clerus worden gesaneerd. Maar de Januariopstand van 1863 in Congres-Polen wordt hardhandig onderdrukt en het land wordt bij Rusland ingelijfd.

Amerika

• Van 1861 tot 1865 woedt de Amerikaanse burgeroorlog. Inzet zijn de slavernij in het zuiden en de mate van zelfstandigheid van de aangesloten staten. Na de nederlaag van de zuidelijke troepen en de moord op president Abraham Lincoln begint de wederopbouw. Lincolns opvolger Andrew Johnson weet maar op het nippertje te ontkomen aan impeachment.
• Een liberale omwenteling in Mexico leidt tot een burgeroorlog. Frankrijk grijpt in en brengt de Oostenrijkse aartshertog Maximiliaan van Habsburg op de Mexicaanse troon. Maar de liberalen onder leiding van Benito Juarez heroveren het land en executeren de keizer.

Slavernij en lijfeigenschap

• 1861 - Afschaffing van het lijfeigenschap in Rusland.
• 1863 - afschaffing van de slavernij in Suriname.
• 1865 - afschaffing van de slavernij in de Verenigde Staten.

Rode Kruis

• 1864 - oprichting van het internationale Rode Kruis te Genève, om oorlogsslachtoffers (toen allereerst gewonde soldaten) te kunnen helpen.
• 1864: Conventie van Genève (Rode Kruis).

Infrastructuur

• Nederland krijgt in dit decennium een spoorwegnet.
• 1864 - De Nieuwe Waterweg bij Rotterdam wordt aangelegd.
• 1865 - 8 maart - Begonnen wordt met het afgraven van de duinen bij Breesaap ten behoeve van de aanleg van het Noordzeekanaal.
• 1867 - het eerste schip vaart door het Suezkanaal.
• 1863 - De metro van Londen opent eerste lijn.
• 1869 - De eerste transcontinentale spoorweg in de Verenigde Staten wordt voltooid.

Communicatie

• 1861 - Philipp Reis produceert de eerste telefoon.
• 1866 - De eerste trans-Atlantische telegraafkabel komt gereed.
• 1867 - De schrijfmachine wordt uitgevonden.

Gezondheidszorg

• Louis Pasteur werkt een methode uit voor het bewaren van voedingsmiddelen door het doden van bacteriën. Later ontwikkelt hij een serum tegen hondsdolheid en miltvuur.
• Ignaz Semmelweis in Wenen en Joseph Lister in Glasgow gebruiken antiiseptica bij wondverzorging en operaties.
• 1861 - Guillaume Duchenne - een neuroloog uit Frankrijk - beschrijft uitgebreid een vorm van spierdystrofie die slechts bij jongens voorkomt en tot de dood leidt. De aandoening zal later zijn naam dragen als de ziekte van Duchenne.
• 1865 - De eerste bloeddrukmeter wordt ontworpen door Karl Ludwig.

natuur & techniek

• 1865 - Friedrich Kekulé verklaart de moleculaire structuur van de benzeenring en verricht pionierswerk in de organische scheikunde.
• 1869 - Dmitri Mendeleev stelt het periodiek systeem samen.
• 1869 - Zénobe Gramme, een Belgische elektroingenieur vindt de dynamo uit.

Kunst en Cultuur

• Het Gelderse Oosterbeek is dit decennium een trefpunt van kunstschilders, het Nederlandse Barbizon.

Mode

• Hoogtij van de crinoline.

Deze kooi van soepele hoepels zorgde ervoor dat alle dikke onderrokken voorgoed naar de kleerkast verdwenen. De constructie vergde meters stof. Door het sterke contrast kwam ook de extreem ingesnoerde taille veel beter uit. (Vrouwen vielen als gevolg van ademnood door de insnoering geregeld flauw.)