22 maart

22 maart is de 81ste dag van het jaar (82ste dag in een schrikkeljaar) in de gregoriaanse kalender. Hierna volgen nog 284 dagen tot het einde van het jaar.

Gebeurtenissen

•  Algemeen
  • 1933 - Het concentratiekamp Dachau wordt geopend.
  • 1933 - President Roosevelt gelast een eind te maken aan de (mislukte) drooglegging in de Verenigde Staten.
  • 1990 - Joseph Hazelwood, de kapitein van de olietanker Exxon Valdez, die in 1989 voor de kust van Alaska een milieuramp veroorzaakte, wordt veroordeeld tot 1000 uur meehelpen bij de schoonmaak van de vervuilde stranden.

•  Media
  • 1895 - Eerste film wordt gedraaid in een privé voorstelling van de gebroeders Lumière.
  • 1975 - Teach-In wint in Stockholm, Zweden, het 20e Eurovisiesongfestival met het liedje "Ding-a-dong".
  • 1998 - Kees van Kooten en Wim de Bie kondigen het einde aan van hun samenwerking op de Nederlandse tv.

•  Politiek
  • 1621 - Hugo de Groot ontsnapt in een boekenkist uit Slot Loevestein.
  • 1888 - Onder veenarbeiders in Appelscha breekt een grote staking uit; begin van de georganiseerde stakingen in Nederland.
  • 1917 - De Verenigde Staten erkennen als eerste de voorlopige Russische regering na de val van de tsaar.
  • 1945 - In Caïro wordt de Arabische Liga opgericht.
  • 1946 - Jordanië (toen Transjordanië) wordt onafhankelijk van Groot-Brittannië.
  • 1977 - Het Kabinet-Den Uyl valt.
  • 1979 - In Den Haag wordt de Britse ambassadeur Richard Sykes vermoord door IRA-leden.
  • 1983 - Chaim Herzog wordt gekozen als president van Israël.
  • 1996 - Franse kritiek op Nederland als drugsland wekt woede.

•  Recreatie
  • 2008 - In het Walt Disney Studios Park wordt de attractie Stitch Live! geopend.

•  Religie
  • 1312 - Paus Clemens V heft de Orde van de Tempeliers op.
  • 1673 - In Engeland wordt de Test Act aangenomen, vooral bedoeld om katholieken te weren in openbare functies.
  • 1803 - Oprichting van het Apostolisch vicariaat Breda in Nederland.
  • 1962 - Benoeming van Gerardus de Vet tot bisschop van Breda in Nederland.
  • 2005 - Verheffing van de rooms-katholieke Missio sui juris Oezbekistan tot Apostolische Administratie Oezbekistan.

•  Sport
  • 1981 - HGC uit Wassenaar schrijft geschiedenis bij zijn 75-jarig bestaan door als eerste hockeyclub bij zowel de mannen (in 1973) als de vrouwen (1981) uit te komen in de hoogste afdeling van de Nederlandse hockeycompetitie, de hoofdklasse.

•  Wetenschap en technologie
  • 1960 - Arthur Schawlow en Charles Townes verkrijgen patent op de laser.
  • 1962 - De telefooncentrale van Warffum wordt als laatste aangesloten op het Nederlandse geautomatiseerde net.
  • 1994 - Het laatste Nederlandse lichtschip, de Nordhinder, wordt vervangen door een automatische boei.
  • 1995 - Kosmonaut Valeri Poljakov keert terug na een record van 438 dagen in de ruimte.

Geboren

William Shatner
geboren in 1931.

Bruno Ganz
geboren in 1941.

Matthew Modine
geboren in 1959.

Leontien van Moorsel
geboren in 1970. Foto: Frans Meijer

Reese Witherspoon
geboren in 1976.

• 1407 - Ulug Bey, Perzisch astronoom (overleden 1449)
• 1459 - Maximiliaan I van het Heilige Roomse Rijk, Duits keizer en aartshertog van Oostenrijk (overleden 1519)
• 1599 - Anthony van Dyck, Vlaams schilder (overleden 1641)
• 1712 - Edward Moore, Engels (toneel)schrijver (overleden 1757)
• 1746 - Gerard van Spaendonck, Nederlands kunstschilder (overleden 1822)
• 1787 - Barthold Henrik Lulofs, Nederlands hoogleraar, schrijver en dichter (overleden 1849)
• 1797 - Wilhelm I, Koning van Pruisen en Duits keizer (overleden 1888)
• 1857 - Paul Doumer, president van Frankrijk (overleden 1932)
• 1857 - Arnold Sauwen, Belgisch dichter (overleden 1938)
• 1858 - Hans Meyer, Duits geograaf (overleden 1929)
• 1869 - Emilio Aguinaldo, Filipijns president (overleden 1964)
• 1878 - Jean Strauwen, Belgisch componist, muziekpedagoog en dirigent (overleden 1947)
• 1878 - Michel Théato, Luxemburgs atleet (overleden 1919)
• 1886 - Jimmy Speirs, Schots voetballer (overleden 1917)
• 1887 - Chico Marx, Amerikaans komiek (overleden 1964)
• 1906 - Arthur Winston, Amerikaans "Werknemer van de Eeuw" (overleden 2006)
• 1912 - Leslie Johnson, Brits autocoureur (overleden 1959)
• 1912 - Karl Malden, Amerikaans acteur (overleden 2009)
• 1916 - Joop van Elsen, Nederlands militair, politicus en verzetsstrijder (overleden 2006)
• 1917 - Josephine van Gasteren, Nederlands actrice (overleden 1989)
• 1918 - Edward Van Dijck, Belgisch wielrenner (overleden 1977)
• 1921 - Hans Erik Ras, president van de Hoge Raad der Nederlanden (overleden 2008)
• 1921 - Norbert Schmelzer, Nederlands politicus (overleden 2008)
• 1922 - Marià Gonzalvo, Spaans voetballer (overleden 2007)
• 1923 - Marcel Marceau, Frans mimespeler (overleden 2007)
• 1927 - Karl Hardman, Amerikaans filmproducent en acteur (overleden 2007)
• 1929 - Fred Anderson, Amerikaans saxofonist (overleden 2010)
• 1930 - Stephen Sondheim, Amerikaans componist en tekstschrijver
• 1931 - Burton Richter, Amerikaans natuurkundige en Nobelprijswinnaar
• 1931 - William Shatner, Amerikaans acteur
• 1932 - Els Borst, Nederlands politicus
• 1933 - Michel Hidalgo, Frans voetballer en voetbalcoach
• 1936 - Roger Whittaker, Brits zanger
• 1937 - Armin Hary, Duits atleet
• 1941 - Bruno Ganz, Zwitsers acteur
• 1943 - George Benson, Amerikaans jazzmuzikant
• 1943 - Germaine Groenier, Nederlands programmamaakster, regisseuse, (scenario)schrijfster (overleden 2007)
• 1943 - Anderson Mazoka, Zambiaans politicus (overleden 2006)
• 1945 - Willem Breedveld, Nederlands journalist (overleden 2010)
• 1945 - Guus Hoes, Nederlands acteur (overleden 1986)
• 1945 - Paul Schockemöhle, Duits springruiter
• 1946 - Max van den Berg, Nederlands politicus
• 1946 - Cas Spijkers, Nederlands chef-kok en auteur (overleden 2011)
• 1946 - Harry Vanda, Australisch Nederlands muzikant en producer
• 1948 - Andrew Lloyd Webber, Brits musicus en componist
• 1952 - Guusje ter Horst, Nederlands bestuurder en politica
• 1953 - Herman Helleputte, Belgisch voetballer en voetbaltrainer
• 1956 - Ludo Claesen, Vlaams musicus en dirigent
• 1956 - Maria Teresa Mestre, Groothertogin van Luxemburg
• 1956 - Lena Olin, Zweeds actrice
• 1957 - Stephanie Mills, Amerikaans zangeres
• 1958 - Astrid Joosten, Nederlands televisiepresentatrice
• 1959 - Matthew Modine, Amerikaans acteur, producent en regisseur
• 1962 - Teun van Vliet , Nederlands wielrenner
• 1963 - Frank Drost, Nederlands zwemmer
• 1963 - Stefan Pettersson, Zweeds voetballer
• 1965 - Ice MC, Brits rapper
• 1966 - António Pinto, Portugees atleet
• 1967 - Mario Cipollini, Italiaans wielrenner
• 1967 - Bernie Gallacher, Schots voetballer (overleden 2011)
• 1969 - Evert Hingst, Nederlands jurist en fiscalist
• 1970 - Leontien van Moorsel, Nederlands wielrenster
• 1971 - Annick Boer, Nederlands musical- en televisieactrice
• 1971 - Steve Hewitt, Brits drummer
• 1972 - Cory Lidle, Amerikaans honkballer (overleden 2006)
• 1972 - Prins Pieter-Christiaan van Oranje-Nassau, van Vollenhoven, derde zoon van Prinses Margriet en Mr. Pieter van Vollenhoven
• 1972 - Katja Retsin, Vlaams omroepster en presentatrice
• 1972 - Elvis Stojko, Canadees kunstrijder op de schaats
• 1973 - Lee Troop, Australisch atleet
• 1974 - Philippe Clement, Belgisch voetballer
• 1974 - Jasper van Overbruggen, Nederlands acteur
• 1975 - Jiří Novák, Tsjechisch tennisser
• 1975 - Ludovic Turpin, Frans wielrenner
• 1976 - Teun de Nooijer, Nederlands hockeyer
• 1976 - Reese Witherspoon, Amerikaans actrice
• 1977 - Giovanca, Nederlands zangeres
• 1977 - Vadim Malakhatko, Oekraïens schaker
• 1977 - Barry Veneman, Nederlands motorcoureur
• 1979 - Minke Smabers, Nederlands hockeyster
• 1981 - Emilio Guzman, Nederlands stand-upcomedian en cabaretier
• 1982 - Deborah De Ridder, Vlaams actrice, zangeres en danseres
• 1982 - Florian Handke, Duits schaker
• 1984 - Olaf van Andel, Nederlands roeier
• 1985 - Jakob Fuglsang, Deens wielrenner
• 1986 - Job Bulters, Nederlands voetbaldoelman
• 1986 - Jérémy De Vriendt, Belgisch voetballer
• 1988 - Antoine Gillet, Belgisch atleet
• 1988 - Qays Shayesteh, Afghaans-Nederlands voetballer
• 1988 - Dean Smith, Brits autocoureur
• 1989 - Saïd Abbou, Belgisch voetballer
• 1989 - Allison Stokke, Amerikaans atlete
• 1989 - Jelle Vossen, Belgisch voetballer
• 1991 - Felipe Guimarães, Braziliaans autocoureur
• 1991 - Roberto Merhi, Spaans autocoureur

Overleden

• 1418 - Nicolas Flamel (78), Frans alchemist
• 1421 - Thomas, Hertog van Clarence (32), jongere broer van Hendrik V van Engeland
• 1471 - Pietro Barbo, de latere Paus Paulus II (54)
• 1687 - Jean-Baptiste Lully (54), Italiaans componist
• 1832 - Johann Wolfgang von Goethe (82), Duits schrijver, wetenschapper en filosoof
• 1922 - Louis-Antoine Ranvier (86), Frans patholoog
• 1935 - Alexander Moisiu (55), Albanees acteur
• 1946 - Clemens August von Galen (68), Duits zalige, kardinaal-bisschop van Münster
• 1947 - Arturo Martini (57), Italiaans beeldhouwer
• 1950 - Emmanuel Mounier (44), Frans filosoof
• 1965 - Daniel Romualdez (57), Filipijns politicus
• 1979 - Gerard Desmet (72), Belgisch wielrenner
• 1982 - Pericle Felici (70), Italiaans curiekardinaal
• 1986 - Michele Sindona (65), Italiaans advocaat, bankier en crimineel
• 1988 - Albert Benz (60), Zwitsers componist en dirigent
• 1988 - André Saeys (77), Belgisch voetballer
• 1992 - Jos Van Eynde, Belgisch politicus
• 1994 - Dan Hartman (44), Amerikaans muzikant, componist en muziekproducer
• 2001 - William Hanna (90), Amerikaans producent, regisseur en tekenaar van tekenfilms
• 2004 - Ahmad Yassin (±67), Palestijns leider van Hamas
• 2006 - Ria Beckers (67), Nederlands politica en bestuurder
• 2007 - Nisar Bazmi (82), Pakistaans componist
• 2007 - Genia Walaschek (90), Zwitsers voetballer en voetbaltrainer
• 2008 - Cachao López (89), Cubaans mambomuzikant
• 2009 - Awilda Carbia (71), Puerto Ricaans actrice
• 2009 - Jade Goody (27), Brits televisiepersoonlijkheid
• 2010 - James Whyte Black (85), Schots farmacoloog en Nobelprijswinnaar
• 2010 - Valentina Tolkoenova (63), Russisch zangeres
• 2011 - Hans Boskamp (78), Nederlands acteur, zanger en voetballer
• 2011 - René De Feyter (81), Belgisch ondernemer
• 2011 - Bert Heemskerk (67), Nederlands bestuursvoorzitter van de Rabobank (2002-2009)
• 2011 - Ad Hoeymans (76), Nederlands acteur
• 2011 - Helen Stenborg (86), Amerikaans actrice

Viering/herdenking

• Vroegst mogelijke datum van Pasen: in 1598, 1693, 1761, 1818. Eerstvolgende is in 2285
• Wereldwaterdag
• Rooms-katholieke kalender:
  • Heilige Lea van Rome († 384)
  • Heilige Oktaviaan († 484)
  • Zalige Clemens August von Galen († 1946)
  • Zalige Hugolinus van Cortona († c. 1470)
  • Zalige Eelko van Lidlum († 1322)
  • Zalige Reinhilde van Maaseik († 745)
  • Zalige Genta van Aarschot

Weerextremen

Nederland

Dagrecords

• 1958 - Laagste etmaalgemiddelde temperatuur -2,4 °C
• 1936 - Hoogste etmaalgemiddelde temperatuur 13,4 °C
• 1958 - Laagste minimumtemperatuur -5,6 °C
• 1936 - Hoogste maximumtemperatuur 19 °C
• 1912 - Hoogste uurgemiddelde windsnelheid 14,9 m/s
• 2003 - Langste zonneschijnduur 11,1 uur
• 1946 - Langste neerslagduur 19,9 uur
• 1946 - Hoogste etmaalsom van de neerslag 39,1 mm
• 1932 - Laagste etmaalgemiddelde relatieve vochtigheid 48 %

België

Dagrecords

• 1837 - Laagste etmaalgemiddelde temperatuur -3,2 °C
• 1929 - Hoogste etmaalgemiddelde temperatuur 15 °C
• 1837 - Laagste minimumtemperatuur -6,7 °C
• 1945 - Hoogste maximumtemperatuur 22,3 °C
• 1939 - Hoogste etmaalsom van de neerslag 14 mm

Uitzonderlijke gebeurtenissen

• 1978 - Sneeuwlaag met een dikte van maximum 30 centimeter in Hoge Venen.

Referenties

Bronnen, noten en/of referenties