23 juni

23 juni is de 174ste dag van het jaar (175ste dag in een schrikkeljaar) in de gregoriaanse kalender. Hierna volgen nog 191 dagen tot het einde van het jaar.

Gebeurtenissen

•  Algemeen
  • 1985 - Een bom aan boord van Air India vlucht 182 laat de Boeing 747 neerstorten voor de kust van Ierland waarbij alle 329 inzittenden omkomen.
  • 1997 - Een groot deel van Midden-Nederland wordt getroffen door een stroomuitval. Het treinverkeer rondom Utrecht ligt hierdoor uren stil.

•  Kunst
  • 2006 - In Parijs opent het nieuwe museum Quai de Branly zijn deuren.

•  Oorlog
  • 1585 - Slag bij Amerongen. Het Staatse leger wordt door de Spaanse troepen in de uiterwaarden van de Nederrijn bij Amerongen verslagen.
  • 1914 - Mexicaanse Revolutie: Inname van Zacatecas door de rebellen van Pancho Villa.

•  Politiek
  • 1252 - Breda koopt privileges wat lange tijd werd aangezien als verkrijgen van stadsrechten.
  • 1305 - Verdrag van Athis-sur-Orge gesloten tussen graafschap Vlaanderen en Frankrijk
  • 1971 - De zes landen van de EEG en Verenigd Koninkrijk worden het eens over de aansluiting van het VK bij de Euromarkt in 1973.
  • 1990 - Moldavië roept zich uit tot soevereine staat.
  • 2011 - Geert Wilders wordt vrijgesproken in de rechtszaak tegen hem over mogelijke belediging van de Islam.

•  Religie
  • 1653 - Paus Innocentius X creëert één nieuwe kardinaal.
  • 1738 - Paus Clemens XII creëert één nieuwe kardinaal.
  • 1777 - Paus Pius VI creëert acht nieuwe kardinalen.
  • 1834 - Paus Gregorius XVI creëert negen nieuwe kardinalen.
  • 1890 - Paus Leo XIII creëert drie nieuwe kardinalen.
  • 1951 - De staat Washington in de Verenigde Staten wordt een zelfstandige rooms-katholieke kerkprovincie met het Aartsbisdom Seattle, het Bisdom Spokane en het nieuwe Bisdom Yakima
  • 1999 - Benoeming van de Nederlander Hugo van Steekelenburg tot bisschop van Almenara in Brazilië.

•  Sport
  • 1894 - Internationaal Olympisch Comité wordt opgericht in de Sorbonne in Parijs, op initiatief van baron Pierre de Coubertin.
  • 1923 - Oprichting van de Roemeense voetbalclub Rapid Boekarest.
  • 1974 - Het Nederlands voetbalelftal zet Bulgarije met 4-1 opzij in de derde groepswedstrijd bij het WK voetbal 1974 in West-Duitsland. Johan Neeskens benut twee strafschoppen.
  • 1991 - In Parijs verliest de Nederlandse hockeyploeg in de finale van het Europees kampioenschap van Duitsland.
  • 2007 - Jong Oranje wint het Europees Kampioenschap voetbal voor spelers onder 21 jaar door in de finale Jong Servië met 4-1 te verslaan.

•  Wetenschap en technologie
  • 1868 - Christopher Sholes verkrijgt octrooi op de eerste schrijfmachine.
  • 1983 - Geboorte van de eerste Belgische reageerbuisbaby.
  • 1984 - In het Rotterdamse Dijkzigtziekenhuis ondergaat Ger Keyzer als eerste Nederlander met succes een harttransplantatie.

Geboren

• 47 v.Chr. - Ptolemaeus XV Caesarion, zoon van Cleopatra VII en Gaius Julius Caesar (overleden 30 v.Chr.)
• 1534 - Oda Nobunaga, Japans daimyo (overleden 1582)
• 1703 - Maria Leszczyńska, echtgenote van Lodewijk XV van Frankrijk (overleden 1768)
• 1763 - Joséphine de Beauharnais, keizerin van Frankrijk (overleden 1814)
• 1817 - Louis Brisson, Frans theoloog (overleden 1908)
• 1818 - Simon Vissering, Nederlands journalist, hoogleraar en minister (overleden 1888)
• 1819 - Cornelis Cardinaal, Nederlands politiefunctionaris (overleden 1893)
• 1846 - Gaston Maspero, Italiaans egyptoloog (overleden 1916)
• 1872 - Lodewijk Orione, Italiaans heilige en priester (overleden 1940)
• 1878 - Gustave Strauven, Belgisch architect (overleden 1919)
• 1894 - Eduard VIII, koning van Groot-Brittannië, hertog van Windsor (overleden 1972)
• 1894 - Greet Hofmans, Nederlands gebedsgenezeres (overleden 1968)
• 1894 - Alfred Kinsey, Amerikaans bioloog en seksuoloog (overleden 1956)
• 1889 - Anna Achmatova, Russische dichteres (overleden 1966)
• 1897 - Winifred Wagner, schoondochter van Richard Wagner (overleden 1980)
• 1899 - Johannes Kippers, Nederlands verzetsstrijder (overleden 1944)
• 1900 - Hendrik Roelof de Zaaijer, Nederlands jurist (overleden 1991)
• 1907 - Gerrit Bolhuis, Nederlands beeldhouwer (overleden 1975)
• 1907 - Nico de Haas, Nederlands schrijver (overleden circa 2000)
• 1907 - Gerrit Cornelis van der Willigen, Nederlands burgemeester (overleden 1986)
• 1910 - Jean Anouilh, Frans toneelschrijver (overleden 1987)
• 1910 - Gordon Hinckley, Amerikaans geestelijke (overleden 2008)
• 1912 - Alan Turing, Brits wiskundige (overleden 1954)
• 1912 - Flory Van Donck, Belgisch golfer
• 1915 - Robin Montgomerie-Charrington, Brits autocoureur (overleden 2007)
• 1916 - Leslie Thorne, Schots autocoureur (overleden 1993)
• 1920 - Karel Voous, Nederlands bioloog (overleden 2002)
• 1927 - Piet van Breemen, Nederlands pater jezuïet en auteur
• 1927 - Herbert MacKay-Fraser, Amerikaans autocoureur (overleden 1957)
• 1927 - Kenneth McKellar, Brits zanger (overleden 2010)
• 1928 - Klaus von Dohnanyi, Duits politicus
• 1929 - June Carter Cash, Amerikaans country-zangeres (overleden 2003)
• 1929 - Henri Pousseur, Belgisch componist (overleden 2009)
• 1931 - Arie van Deursen, Nederlands historicus (overleden 2011)
• 1934 - Leo Jansen, Nederlands politicus
• 1936 - Berend Boudewijn, Nederlands acteur, regisseur, theaterdirecteur en tv-presentator
• 1936 - Jan Hoet, Vlaams kunstkenner
• 1937 - Martti Ahtisaari, Fins diplomaat en politicus
• 1937 - Viktor Gjika, Albanees filmregisseur (overleden 2009)
• 1938 - Raymond Bossaerts, Vlaams stemacteur
• 1940 - Wilma Rudolph, Amerikaans atlete (overleden 1994)
• 1940 - Stuart Sutcliffe, Brits basgitarist (overleden 1962)
• 1943 - Vinton Cerf, Amerikaans internetontwerper
• 1945 - John Garang, Soedanees wiskundeleraar, rebellenleider en politicus (overleden 2005)
• 1945 - Paul Goddard, Amerikaans bassist
• 1948 - Clarence Thomas, Amerikaans jurist en rechter
• 1954 - Johan Sanctorum, Vlaams filosoof en auteur
• 1955 - Roelof Luinge, Nederlands voetbalscheidsrechter
• 1955 - Jean Tigana, Frans voetballer en voetbalcoach
• 1957 - Frances McDormand, Amerikaans actrice
• 1959 - Wim De Coninck, Belgisch voetballer
• 1961 - Stijn Jaspers, Nederlands atleet (overleden 1984)
• 1961 - David Leavitt, Amerikaans schrijver
• 1964 - Joss Whedon, Amerikaans producent, regisseur en scriptschrijver
• 1965 - Suzanne Bosman, Nederlands televisiepresentatrice
• 1968 - Raymond Kurvers, Nederlands musicalacteur
• 1969 - Fernanda Ribeiro, Portugees atlete
• 1970 - Mark 'Oh, Duits danceproducer
• 1970 - Yann Tiersen, Frans muzikant en componist
• 1972 - Selma Blair, Amerikaans actrice
• 1972 - Zinédine Zidane, Frans voetballer
• 1973 - Marie N, Lets zangeres
• 1974 - Carolina de Bourbon de Parme, hertogin van Guernica, Nederlands prinses
• 1975 - Heidi Lenaerts, Vlaams presentatrice
• 1975 - Chris Witty, Amerikaans schaatsster
• 1976 - Mamen Sanz, Spaans model
• 1976 - Paola Suárez, Argentijns tennisster
• 1976 - Patrick Vieira, Frans voetballer
• 1977 - Miguel Ángel Angulo, Spaans profvoetballer
• 1977 - Jason Mraz, Amerikaans singer-songwriter
• 1977 - Joost Spijkers, Nederlands acteur en cabaretier
• 1980 - Francesca Schiavone, Italiaans tennisster
• 1981 - Monica Sweetheart, Tsjechisch pornoactrice
• 1982 - Bart Aernouts, Belgisch veldrijder
• 1983 - Kari Arkivuo, Fins voetballer
• 1983 - Kreshnik Gjata, Albanees zwemmer
• 1983 - Jolanda Verstraten, Nederlands atlete
• 1984 - Duffy, Welsh zangeres en songwriter
• 1986 - Simon Špilak, Sloveens wielrenner
• 1987 - Stanley Aborah, Ghanees-Belgisch voetballer

Overleden

• 79 - Vespasianus (69), Romeins keizer
• 1018 - Hendrik I van Oostenrijk (53), markgraaf van Oostenrijk
• 1516 - Ferdinand II van Aragon (64), koning van Spanje
• 1677 - Willem Lodewijk van Württemberg (30), hertog van Württemberg
• 1733 - Johann Jakob Scheuchzer (60), wetenschapper
• 1832 - James Hall (71), Schots geoloog
• 1836 - James Mill (63), Schots econoom, filosoof, theoloog.
• 1859 - Maria Paulowna van Rusland (73), grootvorstin van Rusland
• 1866 - Samuel Sarphati (53), Nederlands arts
• 1880 - Albrecht Rodenbach (23), Vlaams schrijver
• 1881 - Matthias Jacob Schleiden (77), Duits bioloog
• 1891 - Wilhelm Eduard Weber (86), Duits natuurkundige
• 1936 - Frans Coenen (70), Nederlands schrijver
• 1956 - Reinhold Glière (81), Russisch componist
• 1959 - Boris Vian (39), Frans schrijver
• 1964 - Johan Herman Bavinck (68), Nederlands predikant, zendeling en hoogleraar
• 1965 - Piet Zwiers (57), Nederlands kunstschilder
• 1966 - Frans Teulings (75), Nederlands politicus
• 1980 - Clyfford Still (75), Amerikaans kunstschilder
• 1981 - Zarah Leander (74), Zweeds filmactrice en zangeres
• 1982 - Marie Braun (71), Nederlands zwemster
• 1983 - Osvaldo Dorticós Torrado (64), president van Cuba
• 1986 - Renato De Sanzuane (61), Italiaans waterpolospeler
• 1986 - Moses Finley (74), Amerikaans historicus
• 1989 - Michel Aflaq (~79), Syrisch politicus
• 1990 - Wim Kat (85), Nederlands atleet
• 1995 - Jonas Salk (80), Amerikaans medicus
• 1996 - Andreas Papandreou (77), Grieks politicus
• 1998 - Maureen O'Sullivan (87), Iers actrice
• 2003 - Jan Frederik Hartsuiker (89), Nederlands jurist
• 2006 - Hubert Grossard (38), Belgisch hordeloper
• 2006 - Aaron Spelling (83), Amerikaans film- en televisieproducent en scriptschrijver
• 2008 - Vlado Taneski (56?), Macedonisch journalist
• 2009 - Raymond Berthiaume (78), Canadees jazzzanger, muzikant, producent en componist
• 2009 - Julius Fortuna (61), Filipijns journalist
• 2009 - İsmet Güney (86), Cypriotisch beeldend kunstenaar en cartoonist
• 2009 - Hanne Hiob (86), Duits actrice
• 2009 - Thomas M. King (80), Amerikaans jezuïet en theoloog
• 2009 - Manuel Saval (53), Mexicaans acteur
• 2009 - Maurizio Valenzi (99), Italiaans politicus
• 2009 - Karel Van Miert (67), Belgisch politicus
• 2011 - Peter Falk (83), Amerikaans acteur en scenarioschrijver
• 2011 - Jef van der Heyden (85), Nederlands filmregisseur en schrijver

Viering/herdenking

• Nationale feestdag van Luxemburg
• VN-dag voor openbare dienstverlening
• Rooms-Katholieke kalender:
  • Heilige Ethel(d)reda (van Ely) († 679)
  • Heilige Lietbert(us) van Brakel († 1076)
  • Heilige Hidulfus van Henegouwen († c. 707)
  • Heilige Josef Cafasso († 1860)
  • Heilige Walhere van Dinant († 13e eeuw)
  • Zalige Marie van Oignies († 1213)
  • Zalige Basil Hopko († 1976)

Weerextremen

Nederland

Dagrecords

• 1918 - Laagste etmaalgemiddelde temperatuur 10,6 C
• 2005 - Hoogste etmaalgemiddelde temperatuur 23,5 C
• 1964 - Laagste minimumtemperatuur 4,8 C
• 1941 - Hoogste maximumtemperatuur 33,2 C
• 1929 - Hoogste uurgemiddelde windsnelheid 11,3 m/s
• 1903 - Langste zonneschijnduur 15,1 uur
• 2004 - Langste neerslagduur 13,4 uur
• 1975 - Hoogste etmaalsom van de neerslag 32,7 mm
• 1942 - Laagste etmaalgemiddelde relatieve vochtigheid 53 %

België

Dagrecords

• 1944 - Laagste etmaalgemiddelde temperatuur 9,7 °C
• 1941 - Hoogste etmaalgemiddelde temperatuur 25,6 °C
• 1944 - Laagste minimumtemperatuur 6 °C
• 2005 - Hoogste maximumtemperatuur 32 °C
• 1969 - Hoogste etmaalsom van de neerslag 54,4 mm

Uitzonderlijke gebeurtenissen

• 1903 - Tornado in Ben-Ahin (Huy)zonder schade.
• 1914 - Om 18 h 45 trekt tornado over Huy zonder schade.
• 1983 - In 7 min 16 mm regen in Wijgmaal (Leuven).

Bronnen, noten en/of referenties