30 mei

30 mei is de 150ste dag van het jaar (151ste dag in een schrikkeljaar) in de gregoriaanse kalender. Hierna volgen nog 215 dagen tot het einde van het jaar.

Gebeurtenissen

•  Algemeen
  • 1539 - De Spaanse ontdekkingsreiziger Hernando de Soto komt aan in Florida.
  • 1919 - Viering van het 300-jarig bestaan van de stad Batavia. Koningin Wilhelmina legt een krans bij het standbeeld van Jan Pieterszoon Coen in Hoorn
  • 1972 - Leden van het Japanse Rode Leger richten een bloedbad aan op de Israëlische luchthaven Lod.
  • 1992 - De reguliere treindienst tussen Maastricht en Aken wordt gestaakt.
  • 1998 - Bij een aardbeving in Afghanistan komen circa vijfduizend mensen om.
  • 2005 - Amerikaanse studente Natalee Holloway verdwijnt spoorloos op Aruba.
  • 2010 - Naar tienjaarlijkse gewoonte vindt in Dendermonde de ommegang van het Ros Beiaard plaats.
•  Oorlog
  • 1431 - Honderdjarige Oorlog: in Rouen, Frankrijk, wordt de 19-jarige Jeanne d'Arc op de brandstapel geëxecuteerd.
  • 1434 - Bij de Slag bij Lipany worden de Taborieten definitief verslagen.

•  Politiek
  • 1814 - Napoleon wordt verbannen naar Elba.
  • 1876 - Staatsgreep van de Jong-Turken.
  • 1950 - De tweede regeerperiode van koning Norodom Sihanouk loopt af.
  • 1967 - Egypte en Jordanië tekenen een tweezijdig defensieverdrag.
  • 1967 - De onafhankelijke republiek Biafra wordt uitgeroepen.
  • 1969 - Arbeidersopstand in Willemstad Curaçao.
  • 1982 - Spanje treedt als zestiende lid toe tot de NAVO.
  • 2011 - Bij gemeenteraadsverkiezingen in Italië verliest de centrumrechtse PdL van premier Silvio Berlusconi fors; de partij moet onder meer in Milaan, de tweede stad van het land, de burgemeesterszetel afstaan aan centrumlinks.

•  Muziek
  • 2009 - De Australische violist Ray Chen wint de Koningin Elisabethwedstrijd voor viool. De tweede plaats is voor de Belg Lorenzo Gatto.

•  Religie
  • 1232 - Heiligverklaring van Antonius van Padua (1195-1231), Portugees minderbroeder, door Paus Gregorius IX.
  • 1416 - Hiëronymus van Praag wordt verbrand op het Concilie van Konstanz wegens ketterij
  • 1550 - Paus Julius III creëert één nieuwe kardinaal, zijn 18-jarige geadopteerde neef Innocenzo Ciocchi del Monte.

•  Sport
  • 1911 - De eerste editie van de Indianapolis 500 vindt plaats op Indianapolis Motor Speedway.
  • 1925 - Oprichting van de Ecuadoraanse voetbalbond ("Federación Ecuatoriana de Fútbol").
  • 1930 - In Łódź wordt het Stadion Widzewa in gebruik genomen, de thuisbasis van de Poolse voetbalclub Widzew Łódź.
  • 1962 - Begin van het WK voetbal in Chili.
  • 1967 - Vlakbij de Mexicaanse industriestad Monterrey wordt het Estadio Universitario officieel geopend.
  • 1968 - Willem van Hanegem maakt zijn debuut voor het Nederlands voetbalelftal in het vriendschappelijke duel tegen Schotland (0-0).
  • 1973 - AFC Ajax wint voor de derde keer op rij de Europacup I door met 1-0 te winnen van het Italiaanse Juventus.
  • 1982 - De Nederlandse biljarter Rini van Bracht behaalt in de Ecuadoriaanse stad Guayaquil de wereldtitel driebanden.
  • 1989 - Oprichting van de Boliviaanse voetbalclub La Paz FC.
  • 2010 - De Italiaanse wielrenner Ivan Basso wint de Ronde van Italië.

•  Wetenschap en technologie
  • 1898 - Ontdekking van krypton door Morris Travers.
  • 1971 - Geslaagde lancering van de Mariner 9 Marssonde.

Geboren

Alexander Nevski
geboren in 1220

Fjodor III
geboren in 1661

Michail Bakoenin
geboren in 1814

• 1220 - Alexander Nevski, grootvorst van Novgorod en Vladimir (overleden 1263)
• 1672 - Peter de Grote, Russisch tsaar (overleden 1725)
• 1773 - Emmerich Joseph von Dalberg, Frans politicus (overleden 1833)
• 1785 - Engelbertus Lucas, Nederlands militair en minister (overleden 1870)
• 1792 - Karel Bernhard van Saksen-Weimar-Eisenach, Duits militair (overleden 1862)
• 1814 - Michail Bakoenin, Russisch anarchist (overleden 1876)
• 1814 - Eugène Charles Catalan, Belgisch wiskundige (overleden 1894)
• 1819 - Constant Fornerod, Zwitsers politicus (overleden 1899)
• 1834 - Emmanuel Hiel, Vlaams dichter en schrijver (overleden 1899)
• 1835 - Alfred Austin, Engels dichter (overleden 1913)
• 1839 - Wilhelmus Wulfingh, apostolisch vicaris van Suriname (overleden 1906)
• 1840 - Antonius Hubert Fischer, Duits kardinaal-aartsbisschop van Keulen (overleden 1912)
• 1845 - Jacob Hepkema, Nederlands journalist en uitgever (overleden 1919)
• 1846 - Peter Carl Fabergé, Russisch goudsmit (overleden 1920)
• 1863 - Henri François Rikken, Surinaams prozaschrijver (overleden 1908)
• 1871 - Leopold IV, vorst van Lippe (overleden 1949)
• 1892 - Fernando Amorsolo, Filipijns kunstschilder (overleden 1972)
• 1894 - Hubertus van Mook, Nederlands koloniaal bestuurder en minister (overleden 1965)
• 1896 - Howard Hawks, Amerikaans filmregisseur, -producent en scenarioschrijver (overleden 1977)
• 1900 - Carlos Raúl Villanueva, Venezolaans architect (overleden 1975)
• 1908 - Hannes Alfvén, Zweeds natuurkundige en Nobelprijswinnaar (overleden 1995)
• 1908 - Mel Blanc, Amerikaans stemacteur (overleden 1989)
• 1909 - Benny Goodman, Amerikaans jazz-klarinettist en bandleider (overleden 1986)
• 1909 - Cees Robben, Nederlands tekenaar (overleden 1988)
• 1910 - Ferdinand Daučík, Slowaaks voetballer en voetbalcoach (overleden 1986)
• 1910 - Inge Meysel, Duitse actrice (overleden 2004)
• 1914 - Bep du Mée, Nederlands atlete (overleden 2002)
• 1917 - Charles Moons, president van de Hoge Raad der Nederlanden (overleden 2005)
• 1920 - Franklin J. Schaffner, Amerikaans regisseur (overleden 1989)
• 1922 - Hal Clement, Amerikaans sciencefiction-schrijver (overleden 2003)
• 1922 - Roy Newman, Amerikaans autocoureur (overleden 1970)
• 1925 - Eddy Bruma, Surinaams politicus en schrijver (overleden 2000)
• 1925 - John Cocke, Amerikaans informaticus (overleden 2002)
• 1926 - Chuck Arnold, Amerikaans autocoureur (overleden 1997)
• 1927 - Earl Paulk, Amerikaans bisschop (overleden 2009)
• 1927 - Clint Walker, Amerikaans acteur
• 1928 - Gustav Leonhardt, Nederlands klavecinist, organist en dirigent (overleden 2012)
• 1933 - Sylvia de Leur, Nederlands actrice en cabaretière (overleden 2006)
• 1934 - Aleksej Leonov, Russisch ruimtevaarder
• 1936 - Keir Dullea, Amerikaans acteur
• 1936 - Andy Tielman, Nederlands zanger en gitarist (overleden 2011)
• 1937 - Gil vander Heyden, Vlaams schrijver en dichter
• 1939 - Dieter Quester, Oostenrijks autocoureur
• 1945 - Heleen Dupuis, Nederlands hoogleraar en politicus
• 1947 - Ad Bouman, Nederlands geluidstechnicus, producer, diskjockey en media-ondernemer
• 1948 - Johan De Muynck, Belgisch wielrenner
• 1950 - Sten Ziegler, Deens voetballer
• 1951 - Fernando Lugo, Paraguayaans president
• 1951 - Stephen Tobolowsky, Amerikaans acteur
• 1953 - Judith Brokking, Nederlands actrice en regisseuse
• 1953 - Brigitte Grouwels, Belgisch politicus
• 1953 - Colm Meaney, Iers acteur
• 1955 - Ludo Hellinx, Vlaams acteur
• 1957 - Willem Smink, Nederlands wethouder van Groningen
• 1958 - Marie Fredriksson, Zweeds zangeres (Roxette)
• 1958 - Ted McGinley, Amerikaans acteur
• 1959 - Frank Vanhecke, Belgisch politicus
• 1961 - Ben Arps, Nederlands javanicus en hoogleraar
• 1964 - Wynona Judd, Amerikaans zangeres (The Judds)
• 1966 - John van den Akker, Nederlands wielrenner
• 1966 - Tom Cordes, Nederlands wielrenner
• 1966 - Thomas Häßler, Duits voetballer
• 1969 - Albertino Essers, Nederlands darter
• 1969 - Ryuhei Kitamura, Japans regisseur
• 1969 - Donald Madder, Vlaams acteur
• 1969 - Tom Morello, Amerikaans gitarist (Rage Against the Machine en Audioslave)
• 1969 - Koen Pijpers, Nederlands hockeyer en -coach
• 1970 - Marco Gielen, Nederlands atleet
• 1970 - Robert Špehar, Kroatisch voetballer
• 1973 - Tachir Batajev, Tsjetsjeens commandant (overleden 2007)
• 1973 - David Fernández, Spaans voetbalscheidsrechter
• 1973 - Lilian Helder, Nederlands politica
• 1973 - Eline Jurg, Nederlands bobsleester
• 1974 - Big L, Amerikaans rapper (overleden 1999)
• 1974 - Peter Wrolich, Oostenrijks wielrenner
• 1976 - Magnus Norman, Zweeds tennisser
• 1977 - Ivan Bebek, Kroatisch voetbalscheidsrechter
• 1978 - Sandra Braam, Nederlands paralympisch sportster
• 1978 - Nicolás Olivera, Uruguayaans voetballer
• 1980 - Steven Gerrard, Engels voetballer
• 1980 - José Ángel Gómez Marchante, Spaans wielrenner
• 1981 - Igor Abakoumov, Belgisch wielrenner
• 1981 - Gianmaria Bruni, Italiaans racecoureur
• 1981 - Joleen Hakker, Nederlands paralympisch sportster
• 1982 - Everon Jackson Hooi, Nederlands acteur
• 1982 - Stamatis Katsimis, Grieks autocoureur
• 1983 - Kristof Van Malderen, Belgisch atleet
• 1984 - Dennis Licht, Nederlands atleet
• 1985 - Nikita Krjoekov, Russisch langlaufer
• 1985 - Bryan Lundquist, Amerikaans zwemmer
• 1986 - Claudia Beni, Kroatisch zangeres
• 1970 - Robert Špehar, Kroatisch voetballer
• 1990 - Eszter Dara, Hongaars zwemster

Overleden

Peter Paul Rubens,
overleden 1640

Schilderij van Jeanne d'Arc,
overleden 1431

• 727 - Hubertus van Luik, heilig verklaarde bisschop
• 1035 - Boudewijn IV van Vlaanderen (55), graaf van Vlaanderen
• 1159 - Władysław II (54), groothertog van Polen
• 1252 - Ferdinand III van Castilië (53)
• 1416 - Hiëronymus van Praag, Boheems martelaar
• 1431 - Jeanne d'Arc (19), Frans vrijheidsstrijdster
• 1453 - Constantijn XI Palaiologos Dragases (49), laatste keizer van Rome
• 1574 - Karel IX, (23), koning van Frankrijk
• 1593 - Christopher Marlowe (29), Engels toneelschrijver
• 1606 - Goeroe Arjan (43), vijfde goeroe van het sikhisme
• 1640 - Peter Paul Rubens (62), Vlaams kunstschilder en diplomaat
• 1661 - Goeroe Har Rai (31), zevende goeroe van het sikhisme
• 1718 - Arnold Joost van Keppel (48), Engels-Nederlands edelman
• 1744 - Alexander Pope (55), Engels dichter
• 1778 - Voltaire (83), Frans filosoof en schrijver
• 1891 - Gaetano Alimonda (72), Italiaans kardinaal-aartsbisschop van Turijn
• 1901 - Victor D'Hondt (60), Belgisch jurist
• 1904 - Frederik Willem van Mecklenburg-Strelitz (84), groothertog
• 1912 - Wilbur Wright (45), Amerikaans vliegtuigpionier
• 1925 - Arthur Moeller van den Bruck (49), Duits schrijver en cultuurhistoricus
• 1941 - Rama VII (47), koning van Thailand
• 1944 - Marinus Adrianus Koekkoek (71), Nederlands tekenaar en schilder
• 1949 - Emmanuel-Célestin Suhard (75), Frans kardinaal-aartsbisschop van Parijs
• 1950 - William Townley (84), Engels voetballer en voetbalcoach
• 1953 - Carl Scarborough (38), Amerikaans autocoureur
• 1955 - Bill Vukovich (36), Amerikaans autocoureur
• 1955 - Bruno de Winter (45), Belgisch journalist
• 1957 - Piero Carini (36), Italiaans autocoureur
• 1958 - Cornelius Berkhout (65), Nederlands pianist en pianopedagoog
• 1958 - Pat O'Connor (29), Amerikaans autocoureur
• 1960 - Boris Pasternak (70), Russisch schrijver en Nobelprijswinnaar
• 1960 - Evert Vermeer (49), Nederlands politicus
• 1961 - Rafael Trujillo (69), president van de Dominicaanse Republiek
• 1964 - Eddie Sachs (37), Amerikaans autocoureur
• 1964 - Leó Szilárd (66), Hongaars-Amerikaans atoomfysicus
• 1986 - Perry Ellis (46), Amerikaans couturier
• 1992 - Karl Carstens (77), West-Duits bondspresident
• 1993 - Lien Gisolf (82), Nederlands atlete
• 1993 - Henry Heerup (85), Deens kunstschilder
• 1993 - Sun Ra (79), Amerikaans jazzmusicus
• 1995 - Ted Drake (82), Engels voetballer en voetbaltrainer
• 1996 - Léon-Etienne Duval (92), Frans kardinaal-aartsbisschop van Algiers
• 1997 - Jan Vrijman (72), Nederlands journalist, cineast en colomnist geboren als Jan Hulsebos
• 2000 - Tex Beneke (86), Amerikaans muzikant (Glenn Miller Orchestra)
• 2004 - Bob Bakels (78), Nederlands jurist
• 2004 - Archibald Cox (92), Amerikaans aanklager in het Watergate schandaal
• 2006 - Marius van Amelsvoort (75), Nederlands politicus
• 2006 - Shohei Imamura (79), Japans filmregisseur
• 2006 - David Lloyd (68), Nieuw-Zeelands plantkundige
• 2006 - Rudi van de Wint (63), Nederlands beeldhouwer en kunstschilder
• 2007 - Jan Roëde (92), Nederlands kunstschilder, kunstenaar, illustrator, tekenaar, modeontwerper, dichter en schrijver
• 2009 - Luis Cabral (78), Guinee-Bissaus politicus
• 2009 - Don Edmonds (±72), Amerikaans filmregisseur en -producent
• 2009 - Ephraim Katzir (93), Israëlisch biofysicus, politicus en president
• 2009 - Václav Mareš (68), Tsjechisch acteur
• 2009 - Waldemar Matuška (76), Tsjechisch schlagerzanger
• 2009 - Jafaar Numeiri (79), Soedanees militair en president
• 2009 - Nico Orengo (±65), Italiaans schrijver, journalist en dichter
• 2010 - Hans van Swol (95), Nederlands tennisser, rugbyspeler en arts
• 2010 - Joeri Tsjesnokov (77), Russisch volleyballer
• 2011 - Ricky Bruch (64), Zweeds atleet en acteur
• 2011 - Henri Chammartin (92), Zwitsers ruiter
• 2011 - Eddie Morrison (63), Schots voetballer
• 2011 - Rosalyn Sussman Yalow (89), Amerikaans natuurkundige

Viering/herdenking

• Rooms-Katholieke kalender:
  • Heilige Ferdinand III (van Castilië) († 1252)
  • Heilige Jeanne d'Arc († 1431)
  • Heilige Gabinus (van Sardinië) († c. 130)
  • Heilige Reinhilde († 1262)
  • Heilige Joseph Marello († 1895)
  • Heilige Zdislava van Lemberk († 1252)

Weerextremen

Nederland

Dagrecords

• 1975 - Laagste etmaalgemiddelde temperatuur 7,9 °C
• 1944 - Hoogste etmaalgemiddelde temperatuur 23,1 °C
• 1974 - Laagste minimumtemperatuur 0,6 °C
• 1944 - Hoogste maximumtemperatuur 32,3 °C
• 1938 - Hoogste uurgemiddelde windsnelheid 13,4 m/s
• 1903 - Langste zonneschijnduur 15 uur
• 2004 - Langste neerslagduur 7,5 uur
• 1979 - Hoogste etmaalsom van de neerslag 35,4 mm
• 1947 - Laagste etmaalgemiddelde relatieve vochtigheid 53 %

België

Dagrecords

• 1835 - Laagste etmaalgemiddelde temperatuur 8,1 °C
• 1944 - Hoogste etmaalgemiddelde temperatuur 24 °C
• 1899 - Laagste minimumtemperatuur 3,6 °C
• 1944 - Hoogste maximumtemperatuur 32,7 °C
• 1913 - Hoogste etmaalsom van de neerslag 34,1 mm

Uitzonderlijke gebeurtenissen

• 1967 - Neerslagtotaal van 76 mm in Landen.
• 1979 - Twee doden door blikseminslag. 60 mm neerslag in Rillaar (Aarschot) met overstroming tot gevolg.
• 1999 - Hagelbuien met veel schade. Hagelbollen groter dan 5cm in Werbomont en Bosson, nabij Ferrières. Veel schade ten noorden van Namen, in Belgrade, Saint-Servais en Vedrin.

Bronnen, noten en/of referenties