30 oktober

30 oktober is de 303de dag van het jaar (304de dag in een schrikkeljaar) in de gregoriaanse kalender. Hierna volgen nog 62 dagen tot het einde van het jaar.

Gebeurtenissen

•  Algemeen
  • 130 - Keizer Hadrianus sticht Antinoöpolis (Egypte), in de stad verrijzen beelden van Antinoüs en worden tempels gebouwd.
  • 1897 - In café de Kruif aan de Houttuinen in Delft wordt de 'Delftsche Studenten Bond' opgericht.
  • 1924 - Wereldspaardag is 30 oktober 1924 in het leven geroepen op het eerste internationale spaarbankcongres van de Wereldvereniging van Spaarbanken in Milaan, Italië. De dag is bedoeld om mensen wereldwijd bewust te maken van het belang van sparen.
  • 1955 - Jommeke, de stripfiguur van Jef Nys, verschijnt voor het eerst in druk.
  • 1990 - Een eerste groep Belgische para's keert na een humanitaire opdracht van 24 dagen in Rwanda terug naar België.
  • 1997 - De Britse au-pair Louise Woodward wordt veroordeeld tot levenslange gevangenisstraf nadat een baby in haar zorg overlijdt door het shaken-babysyndroom. De rechter zou het vonnis later veranderen in een gevangenisstraf die overeenkwam met de duur van het voorarrest.

•  Gezondheid
  • 1990 - In België wordt voor het eerst sinds 20 augustus 1990 weer een haard van varkenspest vastgesteld. Het gaat om een landbouwbedrijf in Denderwindeke.

•  Kunst
  • 1968 - première van de film The Lion in Winter met Katharine Hepburn in de hoofdrol. Hier zal ze een derde Oscar voor krijgen.

•  Media
  • 1938 - Het hoorspel War of the Worlds van H.G. Wells, gemaakt door Orson Welles, wordt uitgezonden op de radio in Verenigde Staten; onder de luisteraars ontstaat paniek.

•  Oorlog
  • 1944 - Walcheren is geheel in geallieerde handen.
  • 1944 - De gaskamers van Auschwitz worden voor de laatste keer gebruikt.
  • 1961 - De grootste ontploffing aller tijden. Genaamd de Tsar Bomba. De bom werd tot ontploffing gebracht om 11.32 uur Moskouse tijd.

•  Politiek
  • 1975 - Prins Juan Carlos wordt koning van Spanje nadat dictator Francisco Franco toegeeft dat hij te ziek is om te kunnen regeren.

•  Recreatie
  • Vanaf de jaren 30 wordt het jaarlijks terugkerende Devil's Night een traditie.
  • 1989 - In Epcot wordt de attractie The Making of Me geopend.
  • 2010 - Een ongeval met de eftelingattractie Swiss Bob. Twee voertuigen botsen op elkaar.

•  Sport
  • 1921 - Het Argentijns voetbalelftal wint voor de eerste keer de Copa América door in de slotwedstrijd met 1-0 te winnen van titelhouder Uruguay.
  • 1989 - Het Colombiaans voetbalelftal plaatst zich voor de tweede keer voor de WK-eindronde door Israël in het tweede play-offduel op 0-0 te houden in Tel Aviv. Vijftien dagen eerder hadden de Zuid-Amerikanen op eigen veld met 1-0 gewonnen door een doelpunt van Albeiro Usuriaga.
  • 2011 - Op het Buddh International Circuit wordt de allereerste Formule 1-race in India gehouden. De Duitser Sebastian Vettel van het team Red Bull Racing was de winnaar.

•  Wetenschap en technologie
  • 1888 - De Amerikaanse leerlooier John J. Loud verkrijgt octrooi op de kogelpen, een apparaat om leer mee te merken. Hoewel het geen succes wordt, geldt het als de voorloper van de balpen.
  • 1925 - John Logie Baird schiet in Londen de eerste tv-beelden.
  • 1973 - Bij Istanboel wordt de brug over de Bosporus die Europa en Azië verbindt, geopend.
  • 1981 - Lancering van Venera 13, het eerste ruimtetuig dat kleurenfoto's maakt van het oppervlak van Venus.
  • 1990 - Groot-Brittannië is geen eiland meer: om 20u25 wordt onder het Kanaal een verbinding van 5 centimeter tot stand gebracht tussen Groot-Brittannië en het Europese vasteland.

Geboren

• 1735 - John Adams, president van de Verenigde Staten (overleden 1826)
• 1751 - Richard Sheridan, Iers toneelschrijver en politicus (overleden 1816)
• 1770 - Arnold Jan Bernard van Suchtelen van de Haere, Nederlands bestuurder, burgemeester van Deventer en Tweede Kamerlid namens Overijssel (overleden 1849)
• 1816 - Gerardus Henri Betz, Nederlands politicus (overleden 1868)
• 1821 - Fjodor Dostojevski, Russisch schrijver (overleden 1881)
• 1834 - Carel Marie Brantsen, Nederlands politicus (overleden 1909)
• 1839 - Alfred Sisley, Frans impressionistisch schilder (overleden 1899)
• 1861 - Johannes Willem van Reinhartshausen, kleinzoon van Koning Willem I (overleden 1861)
• 1873 - Francisco I. Madero, Mexicaans staatsman (overleden 1913)
• 1882 - Günther von Kluge, Duits generaal (overleden 1944)
• 1885 - Ezra Pound, Amerikaans dichter (overleden 1972)
• 1887 - Georg Heym, Duits schrijver (overleden 1912)
• 1888 - Konstantinos Tsiklitiras, Grieks atleet (overleden 1913)
• 1902 - María Izquierdo, Mexicaans kunstschilderes (overleden 1955)
• 1909 - Emiel-Jozef De Smedt, Belgisch bisschop (overleden 1995)
• 1916 - John Opdam, Nederlands arts en meervoudig moordenaar (overleden 1983)
• 1921 - Bram Appel, Nederlands voetballer (overleden 1997)
• 1926 - Jacques Swaters, Belgisch autocoureur (overleden 2010)
• 1930 - Clifford Brown, Amerikaans jazztrompettist (overleden 1956)
• 1932 - Willem de Looper, Nederlands-Amerikaans kunstschilder (overleden 2009)
• 1932 - Louis Malle, Frans regisseur (overleden 1995)
• 1934 - Frans Brüggen, Nederlands musicus
• 1935 - Ágota Kristóf, Hongaars-Zwitsers schrijfster
• 1937 - Claude Lelouch, Frans filmregisseur
• 1939 - Grace Slick, Amerikaans zangeres
• 1940 - Ed Lauter, Amerikaans acteur
• 1941 - Otis Williams, Amerikaans zanger
• 1942 - Aad van Toor, Nederlands artiest (Adriaan van Bassie en Adriaan)
• 1944 - José-Miguel Ullán, Spaans dichter en kunstcriticus (overleden 2009)
• 1945 - Henry Winkler, Amerikaans acteur
• 1946 - René Jacobs, Vlaams musicus
• 1947 - Timothy B. Schmit, Amerikaans bassist
• 1951 - Harry Hamlin, Amerikaans acteur
• 1953 - Pete Hoekstra, Amerikaans politicus
• 1954 - Piero Gros, Italiaans alpineskiër
• 1957 - Rob Ehrens, Nederlands springruiter en bondscoach
• 1957 - Ľubomír Ftáčnik, Slowaaks schaker
• 1958 - Olga Commandeur, Nederlands atlete en televisiepresentatrice
• 1958 - Michel Pierre Kalist, Frans rooms-katholiek bisschop
• 1959 - Marcel Boekhoorn, Nederlands ondernemer en investeerder
• 1960 - Ype Anema, Nederlands voetballer
• 1960 - Diego Maradona, Argentijns voetballer
• 1963 - Gilberto Milos, Braziliaans schaker
• 1964 - Jean-Marc Bosman, Belgisch voetballer (bekend van het Bosman-arrest)
• 1964 - Howard Lederer, Amerikaans pokerspeler
• 1967 - Ilija Lupulesku, Servisch-Amerikaans tafeltennisser
• 1969 - Ronald van Raak, Nederlands politicus
• 1969 - Robert Roest, Nederlands voetballer
• 1971 - Pascale Bal, Vlaams actrice
• 1971 - Suzan van der Wielen, Nederlands hockeyster
• 1972 - Armand MacAndrew, Surinaams voetballer
• 1973 - Adam Copeland (Edge), Canadees professioneel worstelaar
• 1974 - Stipe Erceg, Kroatisch acteur
• 1976 - David Hahn, Amerikaans persoon
• 1976 - Sabien Tiels, Vlaams zangeres
• 1977 - Eefke Mulder, Nederlands hockeyster
• 1978 - Tom Zirbel, Amerikaans wielrenner
• 1979 - Simão, Portugees voetballer
• 1980 - Choi Hong-man, Zuid-Koreaans vechtsporter
• 1981 - Muna Lee, Amerikaans atlete
• 1981 - Rubén Pérez, Spaans wielrenner
• 1982 - Teyba Erkesso, Ethiopisch atlete
• 1982 - Lien Van de Kelder, Belgisch actrice
• 1982 - Yoka Verbeek, Nederlands actrice
• 1985 - Ragnar Klavan, Estisch voetballer
• 1986 - Bart Michiels, Belgisch schaker
• 1986 - Thomas Morgenstern, Oostenrijks schansspringer
• 1987 - Jekaterina Toedegesjeva, Russisch snowboardster
• 1993 - Pip Pellens, Nederlands actrice

Overleden

• 1292 - Benvenuta Bonjani (38), Italiaans lekenzuster
• 1463 - Maria van Bourgondië (70), Huis van Valois
• 1611 - Karel IX van Zweden (61), koning van Zweden
• 1776 - Simón de Anda (75), Spaans koloniaal bestuurder
• 1824 - Charles Maturin, Iers schrijver
• 1827 - Henry Salt (47), Engels kunstenaar, diplomaat en egyptoloog
• 1910 - Henri Dunant (82), Zwitsers bankier en oprichter van het Rode Kruis
• 1915 - Theodorus Cox (73), Nederlands kunstsmid
• 1949 - Angela Raubal (66), Oostenrijks halfzus van Adolf Hitler
• 1956 - Jacques Moeschal (56), Belgisch voetballer
• 1960 - Jan Buiskool (61), Nederlands jurist en politicus
• 1993 - Paul Grégoire (82), Canadees kardinaal-aartsbisschop van Montréal
• 2002 - Jam Master Jay (37), Amerikaans rap- en hiphop-muzikant
• 2007 - Paul Römer (79), Nederlands cameraman en televisieregisseur
• 2007 - John Woodruff (92), Amerikaans atleet
• 2009 - Manu Verreth (69), Vlaams acteur
• 2009 - František Veselý (65), Tsjechisch voetballer
• 2010 - John Benson (67), Schots voetballer en voetbalcoach
• 2010 - Harry Mulisch (83), Nederlands schrijver
• 2010 - Nachi Nozawa (72), Japans acteur

Viering/herdenking

• Rooms-katholieke kalender:
  • Zalige Angelus (Falcone) van Acri († 1739)
  • Heiligen Zenobia en Zenobius (van Sidon) († 3e eeuw)
  • Heilige Alfons Rodriguez († 1617)
  • Heilige Marcellus van Tanger († c. 298)
• Servisch-orthodoxee kalender:
  • De heilige Helena van Servië († 1314)

Weerextremen

Nederland

Dagrecords

• 1940 - Laagste etmaalgemiddelde temperatuur 0,1 C
• 2005 - Hoogste etmaalgemiddelde temperatuur 16,5 C
• 1983 - Laagste minimumtemperatuur -3,4 C
• 2005 - Hoogste maximumtemperatuur 21,1 C
• 1916 - Hoogste uurgemiddelde windsnelheid 14,4 m/s
• 1949 - Langste zonneschijnduur 8,3 uur
• 1994 - Langste neerslagduur 18,1 uur
• 1994 - Hoogste etmaalsom van de neerslag 24,7 mm
• 1920 - Laagste etmaalgemiddelde relatieve vochtigheid 51 %

België

Dagrecords

• 1949 - Laagste etmaalgemiddelde temperatuur -0,8 °C. Dit is de koudste dag ooit in de maand oktober.
• 2005 - Hoogste etmaalgemiddelde temperatuur 18,6 °C
• 1940 - Laagste minimumtemperatuur -5 °C
• 2005 - Hoogste maximumtemperatuur 22,4 °C
• 1894 - Hoogste etmaalsom van de neerslag 36,9 mm

Uitzonderlijke gebeurtenissen

• 1941 - Sneeuwlaag van 5 cm dik in Ukkel.
• 2000 - Windstoten tot 100 km/h in Gosselies en tot 108 km/h in Bierset (Grâce-Hollogne).

Bronnen, noten en/of referenties