30 september

30 september is de 273ste dag van het jaar (274ste dag in een schrikkeljaar) in de gregoriaanse kalender. Hierna volgen nog 92 dagen tot het einde van het jaar.

Gebeurtenissen

•  Algemeen
  • 2009 - 50 km ten noordwesten van de havenstad Padang (op het Indonesische eiland Sumatra) vond een aardbeving plaats van 7.6 op de schaal van Richter. Gebouwen stortten in, waaronder een ziekenhuis. De aardbeving heeft zeker aan 1100 mensen het leven gekost.

•  Kunst
  • 1791 - Première van de opera Die Zauberflöte van Wolfgang Amadeus Mozart in Wenen.

•  Media
  • 1960 - The Flintstones, een Amerikaanse animatieserie, wordt voor het eerst op televisie uitgezonden in de Verenigde Staten.

•  Oorlog
  • 1990 - Golfoorlog - President Saddam Hoessein doet een oproep voor een vredesdialoog.

•  Politiek
  • 1818 - Willeskop wordt een gemeentewapen verleend.
  • 1938 - Het Verenigd Koninkrijk en Frankrijk enerzijds en nazi-Duitsland en Italië anderzijds tekenen het Verdrag van München waardoor Duitsland het recht krijgt het Sudetenland in Tsjecho-Slowakije te annexeren.
  • 1966 - Het Britse protectoraat Beetsjoeanaland wordt onafhankelijk onder de naam Republiek Botswana.
  • 1989 - De West-Duitse minister Genscher maakt in Praag bekend dat duizenden Oost-Duitse vluchtelingen uit Tsjecho-Slowakije naar West-Duitsland mogen uitreizen.

•  Religie
  • 1720 - Paus Clemens XI creëert twee nieuwe kardinalen.
  • 1739 - Paus Clemens XII creëert twee nieuwe kardinalen.
  • 1831 - Paus Gregorius XVI creëert twaalf nieuwe kardinalen.
  • 1850 - Paus Pius IX creëert dertien nieuwe kardinalen.
  • 1943 - Encycliek Divino Afflante Spiritu van Paus Pius XII over de promotie van bijbelstudies.

•  Sport
  • 2000 - Bij de Olympische Spelen in Sydney prolongeert de Nederlandse hockeyploeg de olympische titel door Zuid-Korea in de finale na strafballen (5-4) te verslaan.
  • 2007 - Haile Gebrselassie rent in Berlijn een nieuw wereldrecord op de Marathon (2:04:26).

•  Wetenschap en technologie
  • 1929 - Eerste bemande vlucht met een raketvliegtuig; aan boord is Fritz von Opel.

Geboren

Paus Nicolaas IV,
geboren in 1227

Wilhelmina Drucker,
geboren in 1847

• 1207 - Jalal ad-Din Rumi, Turkse of Perzische dichter en soefistisch mysticus (overleden 1273)
• 1227 - Paus Nicolaas IV (overleden 1292)
• 1700 - Stanisław Konarski, Pools educatief hervormer, politiek schrijver (overleden 1773)
• 1732 - Jacques Necker, Frans staatsman (overleden 1804)
• 1765 - José María Morelos, Mexicaans onafhankelijkheidsstrijder (overleden 1815)
• 1802 - Antoine-Jérôme Balard, Frans scheikundige (overleden 1876)
• 1826 - Gaetano Aloisi Masella, Italiaans curiekardinaal (overleden 1902)
• 1842 - Auguste-René Dubourg, Frans kardinaal-aartsbisschop van Rennes (overleden 1921)
• 1847 - Wilhelmina Drucker, Nederlands feministe (overleden 1925)
• 1852 - Charles Villiers Stanford, Engels componist (overleden 1924)
• 1870 - Jean Perrin, Frans natuurkundige en Nobelprijswinnaar (overleden 1942)
• 1871 - Jan Fabricius, Nederlands toneelschrijver (overleden 1964)
• 1882 - Hans Wilhelm Geiger, Duits uitvinder van de geigerteller (overleden 1945)
• 1884 - Adeodato Giovanni Piazza, Italiaans curiekardinaal (overleden 1957)
• 1891 - Otto Schmidt, Russisch wetenschapper (overleden 1956)
• 1895 - Lewis Milestone, Amerikaans filmregisseur (overleden 1980)
• 1898 - Renée Adorée, Frans-Amerikaans actrice (overleden 1933)
• 1898 - Prinses Charlotte van Monaco, moeder van prins Reinier III van Monaco (overleden 1977)
• 1899 - Peter Kuhlen, medestichter van de Apostolische Gemeinschaft (overleden 1986)
• 1899 - Hendrik Marsman, Nederlands dichter (overleden 1940)
• 1901 - Hein van der Niet, Nederlands acteur (overleden 1975)
• 1902 - Piet Lieftinck, Nederlands politicus (overleden 1989)
• 1905 - Michael Powell, Brits filmregisseur (overleden 1990)
• 1906 - Václav Smetáček, Tsjechisch dirigent, componist, muziekpedagoog, musicoloog, filosoof en hoboïst (overleden 1986)
• 1908 - David Oistrach, Russisch violist (overleden 1974)
• 1917 - Buddy Rich, Amerikaans jazzdrummer (overleden 1987)
• 1918 - Giovanni Canestri, Italiaans kardinaal-aartsbisschop van Genua
• 1918 - René Rémond, Frans historicus en politicoloog (overleden 2007)
• 1919 - Roberto Bonomi, Argentijns autocoureur (overleden 1992)
• 1919 - Cecil Green, Amerikaans autocoureur (overleden 1951)
• 1921 - Deborah Kerr, Amerikaans actrice (overleden 2007)
• 1923 - Robert Everaert, Belgisch atleet
• 1924 - Truman Capote, Amerikaans schrijver (overleden 1984)
• 1926 - Jan Lammers, Nederlands atleet (overleden 2011)
• 1928 - Elie Wiesel, Joods-Roemeens-Frans-Amerikaans schrijver
• 1929 - Dorothee Sölle, Duits theologe (overleden 2003)
• 1931 - Angie Dickinson, Amerikaans actrice
• 1931 - Michel Verschueren, Belgisch voetbalclubmanager
• 1934 - Alan A'Court, Engels voetballer (overleden 2009)
• 1934 - Udo Jürgens, Duits zanger
• 1937 - Gary Hocking, Zimbabwaans motor- en autocoureur (overleden 1962)
• 1940 - Dewey Martin, Canadees drummer (overleden 2009)
• 1941 - Paul Bremer, Amerikaans bewindvoerder over Irak na de val van Saddam Hoessein
• 1941 - Reine Wisell, Zweeds autocoureur
• 1944 - Eduard Bomhoff, Nederlands columnist, econoom, politicus en oud-minister
• 1944 - Jan Klein, Nederlands schrijver (overleden 2000)
• 1945 - Ehud Olmert, Israëlisch politicus
• 1945 - Ralph Siegel, Duitse componist en muziekproducent
• 1946 - Jochen Mass, Duits autocoureur
• 1947 - Marc Bolan, Engels zanger en gitarist (T-Rex) (overleden 1977)
• 1948 - Henk Spaan, Nederlands journalist en televisieprogrammamaker
• 1951 - Barry Marshall, Australisch bioloog en Nobelprijswinnaar
• 1952 - Annie van Stiphout, Nederlands atleet
• 1952 - Jack Wild, Brits acteur en zanger (overleden 2006)
• 1953 - Annemieke Hoogendijk, Nederlands tekstschrijfster, actrice en zangeres
• 1953 - Freddie Hubalde, Filipijns basketballer
• 1953 - Stephen Michael Stirling, Canadees-Amerikaans sciencefictionschrijver
• 1955 - Dirk De Cock, Vlaams politicus en leraar
• 1956 - Frank Arnesen, Deens voetballer
• 1956 - Marie Esmeralda van België, Belgisch prinses
• 1957 - Fran Drescher, Amerikaans actrice
• 1957 - Wilfried de Jong, Nederlandse televisiemaker, oud-cabaretier, schrijver
• 1959 - Elsemieke Havenga, Nederlands hockeyster en televisiepresentatrice
• 1960 - Blanche Lincoln, Amerikaans politica
• 1961 - Jan Hidde Kruize, Nederlands hockeyer
• 1961 - Eric Stoltz, Amerikaans acteur
• 1961 - Pedro Pedrucci, Uruguayaans voetballer
• 1961 - Eric van de Poele, Belgisch autocoureur
• 1962 - Nelly Aerts, Belgisch atlete
• 1962 - Zoran Arsić, Servisch voetbalscheidsrechter
• 1962 - Jeff Bodart, Belgisch zanger (overleden 2008)
• 1962 - Dariusz Dziekanowski, Pools voetballer
• 1962 - Jean-Paul van Poppel, Nederlands wielrenner
• 1962 - Frank Rijkaard, Nederlands voetballer en voetbaltrainer
• 1963 - Chazia Mourali, Nederlands televisiepresentatrice
• 1964 - Monica Bellucci, Italiaans supermodel en actrice
• 1964 - He Zhili, Chinees-Japans tafeltennisspeelster
• 1968 - Sharon Jaklofsky, Nederlands atlete
• 1969 - Jan Bruin, Nederlands voetballer
• 1970 - Paul de Munnik, Nederlands acteur en zanger (Acda en De Munnik)
• 1971 - Jenna Elfman, Amerikaans actrice
• 1972 - Ari Behn, Noors schrijver, echtgenoot van prinses Märtha Louise van Noorwegen
• 1975 - Marion Cotillard, Frans actrice
• 1975 - Dennis Gentenaar, Nederlands voetballer
• 1975 - Kurao Umeki, Japans atleet
• 1976 - Frank Dressler, Duits wielrenner
• 1977 - Héctor Tapia, Chileens voetballer
• 1978 - Angela Esajas, Nederlands presentatrice
• 1979 - Primož Kozmus, Sloveens kogelslingeraar
• 1979 - Andy van der Meyde, Nederlands voetballer
• 1980 - Christian Cantwell, Amerikaans atleet
• 1980 - Martina Hingis, Zwitsers tennisster
• 1980 - Jessica Torny, Nederlands voetbalster
• 1980 - Thomas Verhoef, Nederlands televisiepresentator en -klusser
• 1981 - Kristina Barrois, Duits tennisster
• 1981 - Igor Koenitsyn, Russisch tennisser
• 1982 - Lacey Chabert, Amerikaans actrice
• 1982 - Kenny van Hummel, Nederlands wielrenner
• 1984 - Keisha Buchanan, Brits zangeres
• 1984 - Soraya Haddad, Algerijns judoka
• 1984 - Nemanja Rnić, Servisch voetballer
• 1985 - Adriënne Herzog, Nederlands atlete
• 1985 - Dmytro Hrabovsky, Oekraïens wielrenner
• 1985 - Cristian Rodríguez, Uruguayaans voetballer
• 1988 - Sade Daal, Surinaams zwemster
• 1989 - Christian Brüls, Belgisch voetballer
• 1989 - Lukas Hofer, Italiaans biatleet
• 1990 - Alyssa Anderson, Amerikaans zwemster

Overleden

James Dean,
overleden in 1955

• 420 - Hiëronymus van Stridon, kerkvader en vertaler van de Bijbel
• 1584 - Jacques Dubrœucq (79?), Zuid-Nederlands beeldhouwer en architect
• 1699 - Johann Leusden (75), Nederlands calvinistisch theoloog
• 1811 - Thomas Percy (82), Engels bisschop en dichter
• 1860 - Vincenzo Macchi (90), Italiaans curiekardinaal
• 1897 - Teresia van Lisieux (24), Frans heilige
• 1913 - Rudolf Diesel (55), Duits uitvinder
• 1934 - Giuseppe Mori (84), Italiaans curiekardinaal
• 1941 - Hans Bierhuijs (32), Nederlands verzetsstrijder
• 1943 - Johan Ludwig Mowinckel (72), Noors politicus
• 1955 - James Dean (24), Amerikaans acteur
• 1969 - Frederic Bartlett (82), Engels psycholoog
• 1970 - Benedetto Aloisi Masella (91), Italiaans curiekardinaal
• 1979 - Edwald Boisitz (33), Oostenrijks autocoureur
• 1985 - Floyd Crosby (85), Amerikaans cinematograaf
• 1985 - Simone Signoret (64), Frans actrice en schrijfster
• 1990 - Michel Leiris (89), Frans etholoog, dichter en schrijver
• 1990 - Liesbeth den Uyl-van Vessem (66), Nederlands feministe en schrijfster
• 1990 - Patrick White (78), Australisch schrijver
• 1994 - André Michael Lwoff (92), Frans microbioloog, winnaar Nobelprijs
• 1994 - Roberto Eduardo Viola Prevedini (69), president van Argentinië
• 1999 - Herman Lauxtermann (69), Nederlands politicus
• 2000 - Hans-Peter Tschudi (86), Zwitsers politicus
• 2001 - Cees Kuypers (87), Nederlands astronoom
• 2002 - Göran Kropp (35), Zweeds alpinist
• 2002 - GodeLiva Uleners (alias Liva Willems) (69), Belgisch schrijfster
• 2003 - Josje Smit (76), Nederlands beeldend kunstenaar
• 2004 - Willem Oltmans (79), Nederlands journalist en schrijver
• 2004 - Fernand Terby (76), Belgisch dirigent
• 2008 - Joshua Benjamin Jeyaretnam (82), Singaporees politicus
• 2009 - Pentti Airikkala (64), Fins rallyrijder
• 2009 - Robert S. Baker (93), Brits televisieproducent
• 2009 - Rafael Arozarena (86), Spaans schrijver
• 2009 - Pavel Popovytsj (78), Oekraïens kosmonaut
• 2009 - Rao Birender Singh (88), Indiaas politicus
• 2009 - Victor Van Schil (69), Belgisch wielrenner
• 2010 - Aaron-Carl Ragland (37), Amerikaans dj
• 2011 - Ralph Steinman (68), Canadees immunoloog en Nobelprijswinnaar

Viering/herdenking

• Rooms-Katholieke kalender:
  • Heilige Hiëronymus van Stridon († c. 419) - Gedachtenis
  • Heilige Sofia (van Rome) († c. 135)
  • Heilige Honoré (van Canterbury) († 653)
  • Heilige Victor (van Solothurn) († 286)
  • Zalige Frederik Albert († 1876)

Weerextremen

Nederland

Dagrecords

• 1940 - Laagste etmaalgemiddelde temperatuur 6,6 °C
• 1975 - Hoogste etmaalgemiddelde temperatuur 17,4 °C
• 1969 - Laagste minimumtemperatuur 1 °C
• 1975 - Hoogste maximumtemperatuur 24,3 °C
• 1911 - Hoogste uurgemiddelde windsnelheid 20,1 m/s
• 2002 - Langste zonneschijnduur 10,7 uur
• 1978 - Langste neerslagduur 9,2 uur
• 1978 - Hoogste etmaalsom van de neerslag 22,3 mm
• 1959 - Laagste etmaalgemiddelde relatieve vochtigheid 47 %

België

Dagrecords

• 1902 - Laagste etmaalgemiddelde temperatuur 7,1 °C
• 1869 - Hoogste etmaalgemiddelde temperatuur 19,7 °C
• 1887 - Laagste minimumtemperatuur 2,5 °C
• 1895 - Hoogste maximumtemperatuur 25,6 °C
• 1911 - Hoogste etmaalsom van de neerslag 40,7 mm

Uitzonderlijke gebeurtenissen

• 1933 - Maximumtemperatuur tot 26,8 °C in Wardin (Bastogne).
• 1940 - Minimumtemperatuur tot –2,0 °C op de Baraque Michel (Jalhay).

Bronnen, noten en/of referenties