3 december

3 december is de 337ste dag van het jaar (338ste in een schrikkeljaar) in de gregoriaanse kalender. Hierna volgen nog 28 dagen tot het einde van het jaar.

Gebeurtenissen

•  Algemeen
  • 1984 - Er vindt tussen voor- en tegenstanders van Desi Bouterse een vecht- en schietincident plaats in de talkshow van Karel van de Graaf.

•  Gezondheid
  • 1967 - Eerste geslaagde harttransplantatie door een team onder leiding van chirurg Christiaan Barnard uitgevoerd in het Groote Schuur Ziekenhuis in Kaapstad.

•  Media
  • 1925 - Dr. P.H. Ritter jr. houdt zijn eerste boekbespreking voor de Hilversumsche Draadlooze Omroep.
  • 2011 - Het negende Junior Eurovisiesongfestival 2011 vindt plaats in Jerevan, Armenië.

•  Muziek
  • 1965 - Het Beatles album Rubber Soul komt uit.
  • 1976 - Tijdens een fotosessie voor de cover van het album Animals van Pink Floyd bij Battersea Power Station in Londen raakte een 12 meter lange ballon in de vorm van een varken los en zweefde in de aanvliegroute voor vliegtuigen naar Heathrow. Het varken bereikte een hoogte van 18.000 voet (6 kilometer) voordat het weer naar beneden kwam.

•  Oorlog
  • 1676 - Zweden verslaat Denemarken in de Slag bij Lund.
  • 1800 - De slag bij Hohenlinden, Napoleon verslaat opnieuw de Oostenrijkers.
  • 1854 - De Eureka Stockade vindt plaats in Ballarat, Australië.
  • 1912 - Einde van de eerste Balkanoorlog.
  • 1944 - In Griekenland breekt meteen na de bevrijding een burgeroorlog uit tussen communisten en koningsgezinden. Deze duurt tot 1949.

•  Politiek
  • 1818 - Illinois wordt de 21e staat van de Verenigde Staten.
  • 1970 - Na een gijzeling van 60 dagen door het Front de Libération du Québec, wordt het Britse handelscommissielid James Cross vrijgelaten.
  • 1976 - Patrick Hillery wordt de zesde president van Ierland.
  • 1999 - De ministeriële conferentie van de Wereldhandelsorganisatie in Seattle eindigt in een mislukking.

•  Recreatie
  • 1887 - Oscar Carré opent aan de Weesperzijde te Amsterdam zijn Circustheater.

•  Religie
  • 1834 - Oprichting van het Bisdom Ceylon.
  • 1952 - Benoeming van de Nederlander Martin Lucas tot internuntius in India als opvolger van Leo Kierkels.
  • 1970 - Bezoek van Paus Paulus VI aan Jakarta in Indonesië.
  • 1983 - Kardinaal Johannes Willebrands wordt als aartsbisschop van Utrecht opgevolgd door zijn coadjutor Adrianus Simonis.

•  Sport
  • 1905 - Zoltán Halmay vestigt het allereerste officiële wereldrecord op de 100 meter vrije slag. In Wenen tikt de Hongaarse zwemmer aan in 1.05,8.
  • 1982 - Jannes van der Wal wordt wereldkampioen dammen in São Paulo.

•  Wetenschap en technologie
  • 1896 - Herman Hollerith richt de Tabulating Machine Company op, een voorloper van IBM.
  • 1910 - Demonstratie van de eerste neonlamp, door Georges Claude.
  • 1973 - De Pioneer 10 bereikt de planeet Jupiter en maakt de eerste foto's.
  • 1984 - Door een fout bij de productie van pesticide door Union Carbide in Bhopal (India) komt een wolk van het schadelijke methylisocyanaat vrij. Ongeveer 3800 mensen komen om, honderdduizenden lopen gezondheidsschade op. Zie Giframp Bhopal.
  • 1992 - Neil Papworth verstuurt de eerste SMS, een kerstgroet naar zijn baas.
  • 1999 - De Mars Polar Lander bereikt de planeet Mars en verdwijnt enkele uren later.

Geboren

Ludvig Holberg
geboren 3 december 1684

Hendrik Conscience
geboren 3 december 1812

Kim Dae-jung
geboren 3 december 1925

Joop Zoetemelk in 1973
geboren 3 december 1946

Brendan Fraser
geboren 3 december 1968

Hind
geboren 3 december 1984

• 1368 - Karel VI van Frankrijk, koning van Frankrijk (overleden 1422)
• 1560 - Janus Gruterus, Nedderlands dichter (overleden 1627)
• 1596 - Nicolo Amati, Italiaans vioolbouwer (overleden 1684)
• 1684 - Ludvig Holberg, Deens-Noors schrijver (overleden 1754)
• 1795 - Rowland Hill, Brits uitvinder van de postzegel (overleden 1879)
• 1812 - Hendrik Conscience, Vlaams schrijver (overleden 1883)
• 1826 - George McClellan, Amerikaans generaal (overleden 1885)
• 1830 - Frederic Leighton, Engels kunstschilder en beeldhouwer {overleden 1896)
• 1838 - Cleveland Abbe, Amerikaans meteoroloog (overleden 1916)
• 1840 - Jules Claretie, Frans schrijver, theateracteur en historicus (overleden 1913)
• 1857 - Joseph Conrad, Pools-Amerikaans schrijver (overleden 1924)
• 1864 - Herman Heijermans, Nederlands schrijver (overleden 1924)
• 1883 - Anton Webern, Oostenrijks componist (overleden 1945)
• 1886 - Manne Siegbahn, Zweeds natuurkundige (overleden 1978)
• 1887 - Naruhiko Higashikuni, Japans prins en gewezen minister-president van Japan (overleden 1990)
• 1889 - Cyrillus Kreek, Estisch componist (overleden 1962)
• 1895 - Anna Freud, Oostenrijks-Brits psychoanalytica (overleden 1982)
• 1897 - William Gropper, Amerikaans cartoonist en kunstenaar (overleden 1977)
• 1898 - Asbjørn Halvorsen, Noors voetballer en voetbaltrainer (overleden 1955)
• 1900 - Ulrich Inderbinen, Zwitsers berggids (overleden 2004)
• 1900 - Richard Kuhn, Oostenrijks biochemicus (overleden 1967)
• 1911 - Nino Rota, Italiaans componist (overleden 1979)
• 1913 - Omer Vanaudenhove, Belgisch politicus (overleden 1994)
• 1918 - Viking Björk, Zweeds hartchirurg (overleden 2009)
• 1921 - Hans G. Kresse, Nederlands striptekenaar (overleden 1992)
• 1922 - Linda Estrella, Filipijns actrice (overleden 2012)
• 1924 - John Backus, Amerikaans informaticus (overleden 2007)
• 1924 - Wiel Coerver, Nederlands voetballer en voetbaltrainer (overleden 2011)
• 1924 - F. Sionil José, Filipijns auteur
• 1924 - Roberto Mieres, Argentijns autocoureur (overleden 2012)
• 1924 - Edwin Salpeter, Amerikaans astrofysicus (overleden 2008)
• 1924 - John Winter, Australisch atleet (overleden 2007)
• 1925 - Kim Dae-jung, Zuid-Koreaans politicus (overleden 2009)
• 1930 - Frédéric Etsou-Nzabi-Bamungwabi, Congolees kardinaal-aartsbisschop van Kinshasa (overleden 2007)
• 1930 - Jean-Luc Godard, Frans filmregisseur
• 1931 - Ellen Blazer, Nederlands televisieredacteur en -regisseur (overleden 2013)
• 1932 - Corry Brokken, Nederlands zangeres en juriste
• 1932 - António Garrido, Portugees voetbalscheidsrechter
• 1935 - Gaetano Starrabba, Italiaans autocoureur
• 1937 - Carel Weeber, Nederlands architect
• 1940 - Tony Mordente, Amerikaans televisieregisseur
• 1940 - Ib Nielsen, Deens voetbalscheidsrechter
• 1942 - Alice Schwarzer, Duits journaliste
• 1946 - Joop Zoetemelk, Nederlands wielrenner
• 1948 - Ozzy Osbourne, Brits zanger
• 1949 - John Akii-Bua, Oegandees hordeloper (overleden 1997)
• 1950 - Alberto Juantorena, Cubaans atleet en politicus
• 1953 - Patrick Chamoiseau, Frans schrijver
• 1956 - Guikje Roethof, Nederlands actrice, politica, schrijfster en presentatrice
• 1957 - Jan Bogaert, Belgisch wielrenner
• 1958 - Dirk De Vriese, Belgisch voetballer
• 1958 - Han Oldigs, Nederlands acteur en zanger
• 1959 - Nol Havens, Nederlands zanger
• 1960 - Daryl Hannah, Amerikaans actrice
• 1960 - Julianne Moore, Amerikaans actrice
• 1961 - Jacco Tettelaar, Nederlands paralympisch sporter
• 1963 - Francis De Smet, Belgisch producer en componist van televisiefilms
• 1965 - Katarina Witt, Oost-Duits kunstschaatsster
• 1966 - Monic Hendrickx, Nederlands actrice
• 1966 - Flemming Povlsen, Deens voetballer
• 1967 - Ondoro Osoro, Keniaans atleet
• 1968 - Brendan Fraser, Amerikaans acteur
• 1968 - Montell Jordan, Amerikaans zanger
• 1969 - Eddy Leppens, Belgisch biljarter
• 1969 - Albertina Soepboer, Nederlands schrijfster
• 1970 - Christian Karembeu, Frans voetballer
• 1971 - Ola Rapace, Zweeds acteur
• 1971 - Henk Timmer, Nederlands voetbaldoelman
• 1972 - Danilo Goffi, Italiaans atleet
• 1973 - Holly Marie Combs, Amerikaans actrice
• 1973 - Sophie Dewaele, Vlaams presentatrice
• 1974 - Albena Denkova, Bulgaars ijsdanseres
• 1975 - Andrei Istratescu, Roemeens schaker
• 1978 - Bram Tankink, Nederlands wielrenner
• 1979 - Daniel Bedingfield, Nieuw-Zeelands zanger
• 1980 - Rafał Antoniewski, Pools schaker
• 1980 - Fabio Coltorti, Zwitsers voetballer
• 1980 - Anna Chlumsky, Amerikaans actrice
• 1980 - Natalia Druyts, Belgisch zangeres
• 1981 - Michel Tielbeke, Nederlands paralympisch sporter
• 1981 - David Villa, Spaans voetballer
• 1982 - Michael Essien, Ghanees voetballer
• 1982 - Ondřej Švejdík, Tsjechisch voetballer
• 1984 - Hind Laroussi, Nederlands zangeres
• 1985 - László Cseh, Hongaars zwemmer
• 1985 - Amanda Seyfried, Amerikaanse actrice
• 1986 - Annelien Coorevits, Belgisch model
• 1990 - Christian Benteke, Zaïrees-Belgisch voetballer
• 1990 - Nick Yelloly, Brits autocoureur
• 1992 - Daniel Abt, Duits autocoureur
• 1994 - Jake T. Austin, Amerikaans acteur
• 2005 - Sverre Magnus van Noorwegen, Noors prins

Overleden

• 316 - Diocletianus (73), Romeins keizer
• 1048 - Al-Biruni (75), Perzisch wiskundige
• 1154 - Paus Anastasius IV
• 1463 - Lodewijk II van Chalon-Arlay (75), prins van Orange
• 1552 - Franciscus Xaverius (46), Spaans heilige
• 1823 - Giovanni Battista Belzoni (45), Italiaans archeoloog en egyptoloog
• 1839 - Frederik VI van Denemarken (71), koning van Denemarken en Noorwegen
• 1888 - Carl Zeiss (72), Duits ondernemer
• 1894 - Robert Louis Stevenson (44), Schots auteur
• 1902 - María Izquierdo (53), Mexicaans kunstschilderes
• 1919 - Pierre-Auguste Renoir (78), Frans kunstschilder
• 1924 - Célestin Demblon (65), Belgisch politicus
• 1945 - Jan Luchies Nysingh (68), Nederlands jurist
• 1955 - Maurice Archambaud (49), Frans wielrenner
• 1955 - María Izquierdo (53), Mexicaans kunstschilderes
• 1977 - Jack Beresford (78), Brits roeier
• 1980 - Oswald Mosley (84), Brits aristocraat en fascistenleider
• 1981 - Cola Debrot (79), Antilliaans schrijver en politicus
• 1999 - Scatman John (57), Amerikaans zanger
• 2000 - Miklós Szabó (91), Hongaars atleet
• 2002 - Thees Meesters (94), Nederlands beeldhouwer
• 2002 - Glenn Quinn (32), Iers acteur
• 2004 - Josef Schwammberger (92), Oostenrijks oorlogsmisdadiger
• 2005 - Abu Hamza Rabia (??), Egyptisch lid van Al Qaida
• 2007 - Edward De Rop (79), Vlaams striptekenaar
• 2008 - Anita Andriesen (51), Nederlands politicus
• 2008 - Oliver Selfridge (82), Engels-Amerikaans computerwetenschapper
• 2009 - Richard Todd (90), Brits acteur
• 2010 - José Ramos Delgado (75), Argentijns voetballer
• 2011 - Sabri Godo (82), Albanees politicus
• 2011 - Rob Schroeder (85), Amerikaans autocoureur
• 2012 - Georgy Borisenko (90), Oekraïens schaker en trainer
• 2012 - Fjodor Chitroek (95), Russisch animator
• 2012 - Richard Nieuwenhuizen (41), Nederlands grensrechter en slachtoffer van zinloos geweld
• 2012 - Jeroen Willems (50), Nederlands acteur en zanger

Viering/herdenking

• Internationale dag voor de andersvaliden
• Nederlandse feestdag voor de verering van Heere Havinga (overleden in 1400)
• Rooms-katholieke kalender:
  • Heilige Franciscus Xaverius, Patroon van de missionarissen († 1552) - Gedachtenis
  • Heilige Hilaria (van Rome) († 283)
  • Heilige Cassianus († 298)
  • Heilige Lucius (van Brittannië) († 2e eeuw)
  • Heilige Birinus († 650)
  • Heilige Emma van Lesum († 1038)

Weerextremen

Nederland

Dagrecords

• 1921 - Laagste etmaalgemiddelde temperatuur -6,2 °C
• 1985 - Hoogste etmaalgemiddelde temperatuur 12,4 °C
• 1921 - Laagste minimumtemperatuur -8,6 °C
• 1954 - Hoogste maximumtemperatuur 13,3 °C
• 1909 - Hoogste uurgemiddelde windsnelheid 17,5 m/s
• 1989 - Langste zonneschijnduur 7,3 uur
• 1949 - Langste neerslagduur 16,7 uur
• 1949 - Hoogste etmaalsom van de neerslag 24,1 mm
• 1933 - Laagste etmaalgemiddelde relatieve vochtigheid 54 %

België

Dagrecords

• 1879 - Laagste etmaalgemiddelde temperatuur -9,4 °C
• 1985 - Hoogste etmaalgemiddelde temperatuur 13,2 °C
• 1879 - Laagste minimumtemperatuur -12,9 °C
• 1985 en 1953 - Hoogste maximumtemperatuur 14,3 °C
• 1960 - Hoogste etmaalsom van de neerslag 24,2 mm

Uitzonderlijke gebeurtenissen

• 1930 - Dichte mist in Maasvallei bij Luik, te wijten aan temperatuursinversie en aan de ingeslotenheid van de vallei. Samen met deze mist veroorzaken zwaveloxiden en andere irriterende gassen, uitgestoten door de plaatselijke industrie, voor ademhalingsmoeilijkheden bij meerdere duizenden personen en veroorzaken de dood van een zestigtal mensen.
• 1973 - Minimumtemperatuur –21,7 °C in Rochefort

Bronnen, noten en/of referenties