5 maart

5 maart is de 64ste dag van het jaar (65ste dag in een schrikkeljaar) in de gregoriaanse kalender. Hierna volgen nog 301 dagen tot het einde van het jaar.

Gebeurtenissen

•  Algemeen
  • 1966 - Een BOAC Boeing 707 jet stort neer op de berg Fuji, Japan, 124 mensen komen om.
  • 2003 - 16 personen, waaronder de dader, vinden de dood bij een zelfmoordaanslag op een autobus in Haifa.
•  Oorlog
  • 363 - Keizer Julianus Apostata vertrekt uit Antiochië met een Romeins expeditieleger (90.000 man) en steekt bij Hierapolis met een pontonbrug de Eufraat over. Zijn neef Procopius valt met een tweede legermacht (30.000 man) Armenië binnen.
  • 1824 - Eerste Birma-oorlog: Het Verenigd Koninkrijk verklaart officieel de oorlog aan Birma.
  • 1940 - Jozef Stalin ondertekent het bevel om duizenden Poolse krijgsgevangenen om te brengen (Bloedbad van Katyn)
•  Politiek
  • 1821 - James Monroe wordt beëdigd voor een tweede termijn als 5e President van de Verenigde Staten
  • 1827 - Rusland verkrijgt Balkarië, zijn eerste bezitting in de Kaukasus
  • 1849 - Zachary Taylor wordt beëdigd als 12e President van de Verenigde Staten
  • 1877 - Rutherford B. Hayes wordt beëdigd als 19e President van de Verenigde Staten
  • 1917 - Woodrow Wilson wordt beëdigd voor een tweede termijn als President van de Verenigde Staten
  • 1918 - De Sovjet-Unie verschuift de hoofdstad van Petrograd naar Moskou.
  • 1931 - Daniel Salamanca Urey wordt president van Bolivia.
  • 1931 - Sir Oswald Mosley richt in Londen een fascistische partij op; de latere British Union of Fascists.
  • 1946 - Winston Churchill noemt het IJzeren Gordijn in zijn speech in het Westminster College in Fulton, Missouri. Dit wordt gezien als het begin van de Koude Oorlog.
  • 1962 - Nieuwspoort opgericht met als doel een ontmoetingsplaats voor informatie uitwisseling en nieuwsverwerking te zijn.
  • 1969 - Verkiezing van Gustav Heinemann tot derde bondspresident van West-Duitsland.

•  Religie
  • 1973 - Paus Paulus VI creëert dertig nieuwe kardinalen, onder wie de Italiaanse patriarch van Venetië Albino Luciani.
  • 2001 - 35 Islamitische pelgrims komen om tijdens de jaarlijkse Hajj.
•  Wetenschap en technologie
  • 1558 - Francisco Fernandes brengt tabak naar Europa
  • 1836 - Samuel Colt maakt de eerste revolver voor massaproductie (.34-kaliber).
  • 1979 - Ruimtesonde Voyager 1 passeert de planeet Jupiter en zendt foto's van deze planeet naar de aarde.

•  Sport
  • 1990 - Oprichting van de Moldavische voetbalclub Agro Chisinau.

Geboren

Hendrik II
geboren in 1133

Friedrich IV
geboren in 1574

Eddy Grant
geboren in 1948

Gerald Vanenburg
geboren in 1964

Anna Tsjakvetadze
geboren in 1987

• 1133 - Hendrik II, koning van Engeland (overleden 1189)
• 1324 - David II, koning van Schotland (overleden 1371)
• 1512 - Gerardus Mercator, Vlaams cartograaf (overleden 1594)
• 1574 - Frederik IV, keurvorst van de Palts (overleden 1610)
• 1696 - Giambattista Tiepolo, Italiaans kunstschilder (overleden 1770)
• 1751 - Jan Křtitel Josef Kuchař, Sloveens componist, organist en klavecinist (overleden 1829)
• 1799 - Nicolas Bosret, Belgisch componist en organist (overleden 1876)
• 1837 - Lodewijk Dommers, Nederlands bestuurder en ondernemer (overleden 1908)
• 1871 - Rosa Luxemburg, Pools politica, filosofe en revolutionair (overleden 1919)
• 1874 - Arthur van Schendel, Nederlands schrijver (overleden 1946)
• 1876 - Édouard Belin, Frans uitvinder (overleden 1963)
• 1878 - Hendrik Johan Versteeg jr., Nederlands politiecommissaris (overleden 1954)
• 1879 - William Beveridge, Brits econoom (overleden 1963)
• 1886 - Paul Radmilovic, Brits waterpoloër en zwemmer (overleden 1968)
• 1897 - Song Meiling, Chinees echtgenote van politicus Chiang Kai-shek (overleden 2003)
• 1898 - Zhou Enlai, Chinees premier (overleden 1976)
• 1903 - Janus Braspennincx, Nederlands wielrenner (overleden 1977)
• 1904 - Karl Rahner, Duits theoloog (overleden 1984)
• 1908 - Rex Harrison, Brits acteur (overleden 1990)
• 1910 - Momofuku Ando, Taiwanees-Japans ondernemer (overleden 2007)
• 1910 - Iustin Moisescu, Roemeens hoogleraar en geestelijke (overleden 1986)
• 1911 - Nils Eriksen, Noors voetballer (overleden 1975)
• 1915 - Laurent Schwartz, Frans wiskundige (overleden 2002)
• 1918 - James Tobin, Amerikaans econoom (overleden 2002)
• 1920 - Bob Janse, Nederlands voetbalcoach (overleden 2008)
• 1920 - Jim Mayes, Amerikaans autocoureur (overleden 1970)
• 1922 - Pier Paolo Pasolini, Italiaans dichter, schrijver en filmregisseur (overleden 1975)
• 1924 - Christopher Hibbert, Engels historicus (overleden 2008)
• 1925 - Renato De Sanzuane, Italiaans waterpolospeler (overleden 1986)
• 1925 - J.A.A. van Doorn, Nederlands socioloog, publicist, columnist en voormalig hoogleraar (overleden 2008)
• 1926 - Lily Carlstedt, Deens atlete (overleden 2005)
• 1926 - Shimon Tzabar, Israëlisch-Brits militair, columnist, journalist, dichter, (kinderboeken)schrijver, publicist, kunstschilder en paddenstoelendeskundige (overleden 2007)
• 1928 - Anton Huiskes, Nederlands schaatser en schaatscoach (overleden 2008)
• 1929 - Patricia Carson, Brits-Belgisch historica en auteur
• 1933 - Jef Eygel, Belgisch basketballer (overleden 2005)
• 1933 - Walter Kasper, Duits curiekardinaal
• 1933 - Ad Langebent, Nederlands journalist en televisiepresentator (overleden 1997)
• 1934 - Daniel Kahneman, Israëlisch psycholoog
• 1936 - Canaan Banana, Zimbabwaans politicus (overleden 2003)
• 1936 - Dean Stockwell, Amerikaans acteur
• 1937 - André Damseaux, Waals-Belgisch politicus, journalist en ondernemer (overleden 2007)
• 1938 - Lynn Margulis, Amerikaans biologe (overleden 2011)
• 1939 - Pierre Wynants, Belgisch chef-kok
• 1940 - Graham McRae, Nieuw-Zeelands autocoureur
• 1941 - Hollis Liverpool (Chalkdust), Trinidadiaans calypsozanger
• 1945 - Erwin Vandendaele, Belgisch voetballer
• 1945 - Hans Venneker, Nederlands voetballer
• 1946 - Robert Christiaan Noortman, Nederlands kunsthandelaar (overleden 2007)
• 1946 - Koos van Zomeren, Nederlands schrijver
• 1948 - Jan van Beveren, Nederlands voetbaldoelman (overleden 2011)
• 1948 - Eddy Grant, Brits zanger
• 1948 - Richard Hickox, Engels dirigent (overleden 2008)
• 1948 - Jacques Kloes, Nederlands zanger
• 1948 - Elaine Paige, Brits zangeres en actrice
• 1949 - Anatoly Vaisser, Frans schaker
• 1952 - Alicia Bárcena, Mexicaans bioloog en politicus
• 1953 - Llorenç Serra Ferrer, Spaans voetbalcoach
• 1953 - Tom Russell, Amerikaans singer/songwriter
• 1954 - Antti Muurinen, Fins voetballer en voetbalcoach
• 1956 - Teena Marie, Amerikaans zangeres (overleden 2010)
• 1958 - Jean-Claude Bagot, Frans wielrenner
• 1958 - Andy Gibb, Brits-Australisch zanger (overleden 1988)
• 1961 - Michael Ross, Noord-Iers voetbalscheidsrechter
• 1962 - Amina, Tunesisch zangeres en actrice
• 1964 - Gerald Vanenburg, Nederlands voetballer
• 1966 - Mario De Clercq, Belgisch veldrijder
• 1967 - Alex Malachenko, Belgisch kogelslingeraar
• 1968 - Gordon Bajnai, Hongaars eerste minister
• 1968 - Frank Verlaat, Nederlands voetballer
• 1969 - Tom Dehaene, Belgisch politicus
• 1970 - Joe Brincat, Maltees voetballer
• 1970 - John Frusciante, Amerikaans gitarist
• 1971 - Filip Meirhaeghe, Belgisch mountainbiker
• 1973 - Yannis Anastasiou, Grieks voetballer
• 1973 - Juan Esnaider, Argentijns voetballer
• 1973 - Nicole Pratt, Australisch tennisster
• 1974 - Megan Hall, Australisch triatlete
• 1975 - Jolene Blalock, Amerikaans actrice en fotomodel
• 1975 - Sergej Ivanov, Russisch wielrenner
• 1975 - Mohamed Khaldi, Algerijns atleet
• 1976 - Seamus McGrath, Canadees mountainbiker
• 1977 - Ronnie Pander, Nederlands voetballer
• 1978 - Stéphane Martine, Frans voetballer
• 1979 - Philip Giebler, Amerikaans autocoureur
• 1979 - Anwar Moore, Amerikaans atleet
• 1979 - Roxane, Vlaams zangeres
• 1981 - Christian Knees, Duits wielrenner
• 1981 - Ryan Trebon, Amerikaans veldrijder
• 1983 - Bram Verbist, Belgisch voetballer
• 1984 - Dorothea Brandt, Duits zwemster
• 1985 - Mesfin Adimasu, Ethiopisch atleet
• 1987 - Liang Wenbo, Chinees snookerspeler
• 1987 - Anna Tsjakvetadze, Russisch tennisster
• 1989 - Liemarvin Bonevacia, Curaçaos atleet
• 1989 - Sterling Knight, Amerikaans acteur

Overleden

Carolina van Oranje-Nassau
overleden in 1787

Hugo Chávez
overleden in 2013

• 254 - Paus Lucius I
• 1605 - Paus Clemens VIII (69)
• 1625 - Jacobus I (58), koning van Engeland en Schotland
• 1787 - Carolina van Oranje-Nassau (44)
• 1797 - John Gabriël Stedman (52), Schots-Nederlands soldaat en schrijver
• 1815 - Franz Anton Mesmer (80), Duits astronoom en arts
• 1827 - Pierre-Simon Laplace (77), Frans wiskundige
• 1827 - Alessandro Volta (82), Italiaans natuurkundige
• 1829 - John Adams (63), Britse muiter
• 1875 - Hermann Friedrich Kohlbrugge (71), Nederlands gereformeerd theoloog
• 1883 - Carel August Nairac (67), Nederlands bestuurder
• 1895 - Nikolaj Leskov (64), Russisch schrijver
• 1895 - Henry Rawlinson (84), Brits archeoloog
• 1896 - Pierre Guillaume Jean van der Schrieck (83), Nederlands politicus en militair
• 1932 - Peder Kolstad (53), Noors politicus
• 1944 - Rudolf Harbig (30), Duits atleet
• 1953 - Herman J. Mankiewicz (55), Amerikaans filmschrijver
• 1953 - Sergej Prokofjev (61), Russisch componist
• 1953 - Jozef Stalin (74), Sovjet-dictator
• 1961 - Kjeld Abell (59), Deens schrijver
• 1963 - Patsy Cline (30), Amerikaans countryzangeres
• 1966 - Anna Achmatova (76), Russisch dichteres
• 1977 - Tom Pryce (27), Welsh autocoureur
• 1980 - Winifred Wagner (82), Duits schoondochter van Richard Wagner en directrice Bayreuther Festspiele
• 1982 - John Belushi (33), Amerikaans acteur
• 1984 - Tito Gobbi (68), Italiaans bariton
• 1984 - William Powell (91), Amerikaans acteur
• 1986 - Ljoedmila Roedenko (81), Russisch schaakster
• 1990 - Gary Merrill (74), Amerikaans acteur
• 2000 - Lolo Ferrari (37), Frans danseres en (porno)actrice
• 2001 - Frans De Mulder (63), Belgisch wielrenner
• 2005 - Ernie de Vos (63), Canadees autocoureur
• 2006 - Milan Babić (50), Kroatisch Servisch politicus en oorlogsmisdadiger
• 2006 - Roman Ogaza (53), Pools voetballer
• 2007 - Peronne Boddaert (37), Nederlands predikante
• 2007 - Yvan Delporte (79), Belgische stripscenarist
• 2007 - Ivo Lorscheiter (79), Braziliaans rooms-katholieke aartsbisschop
• 2008 - Ben Smits (78), Nederlands pianist en muziekpedagoog
• 2012 - Robert Sherman (86), Amerikaans componist
• 2013 - Paul Bearer (58), Amerikaans worstelaar
• 2013 - Hugo Chávez (58), Venezolaans president
• 2013 - Duane Gish (92), Amerikaans biochemicus

Viering/herdenking

• Cornwall - St. Pirans Dag (Nationale feesdag)
• rooms-Katholieke kalender:
  • Heilige Olivia (van Brescia) († 138)
  • Heilige Theofiel (van Caesarea) († 195)
  • Heilige Adriaan (van Cesarea) († 308)
  • Heilige Carthach de Oude († c. 540)
  • Heilige Joseph Bilczweski († 1923)
  • Heilige Géran (Jelan, Kieran) († 6e eeuw)
  • Heilige Gerarda
  • Zalige Dietmar van Minden († 1206)

Weerextremen

Nederland

Dagrecords

• 1971 - Laagste etmaalgemiddelde temperatuur -6,2 °C
• 2003 - Hoogste etmaalgemiddelde temperatuur 10,7 °C
• 1971 - Laagste minimumtemperatuur -13,9 °C
• 2013 - Hoogste maximumtemperatuur 15,9 °C
• 1912 - Hoogste uurgemiddelde windsnelheid 17 m/s
• 1976 - Langste zonneschijnduur 10,2 uur
• 1995 - Langste neerslagduur 9,2 uur
• 1998 - Hoogste etmaalsom van de neerslag 15,9 mm
• 1931 - Laagste etmaalgemiddelde relatieve vochtigheid 49 %

België

Dagrecords

• 1845 - Laagste etmaalgemiddelde temperatuur -7,4 °C
• 1920 - Hoogste etmaalgemiddelde temperatuur 12,3 °C
• 1845 - Laagste minimumtemperatuur -9,1 °C
• 2013 - Hoogste maximumtemperatuur 17,5 °C
• 1959 - Hoogste etmaalsom van de neerslag 19,8 mm

Uitzonderlijke gebeurtenissen

• 1948 - Maximumtemperatuur tot 18,1 °C in Ukkel en 21,4 °C in Rochefort.
• 1963 - 25 december 1962 tot 5 maart 1963, d.w.z. gedurende 71 opeenvolgende dagen, sneeuw op bodem in Ukkel.
• 1971 - Minimumtemperatuur: –19,6 °C in Rochefort.

Bronnen, noten en/of referenties