6 december

6 december is de 340ste dag van het jaar (341ste in een schrikkeljaar) in de gregoriaanse kalender. Hierna volgen nog 25 dagen tot het einde van het jaar.

Gebeurtenissen

•  Algemeen
  • 1061 - Béla I wordt gekroond tot koning van Hongarije.
  • 1534 - Spanjaarden stichten de stad Quito in Ecuador.
  • 1877 - De eerste editie van The Washington Post verschijnt.
  • 1883 - Het Londense warenhuis Harrods brandt af.
  • 1917 - Bij de grootste niet-nucleaire explosie in de geschiedenis in Halifax komen meer dan 1900 mensen om.
  • 1947 - Everglades National Park in Florida toegewezen.
  • 1976 - De Nederlandse oorlogsmisdadiger Pieter Menten wordt nabij Zürich gearresteerd, dankzij het speurwerk van journalist Hans Knoop.
  • 1989 - In Montréal, Canada schiet een man 14 vrouwen dood op een hogeschool.
  • 1997 - Een Russisch Antonov AN-124 vrachtvliegtuig stort neer op een appartementen complex bij Irkoetsk in Siberië, waarbij 67 personen omkomen.
  • 1999 - 20.000 scholieren demonstreren voor verlichting van de tweede fase in Den Haag. Rellen en vernieling tot gevolg.
  • 2002 - Een grote stroomstoring legt in Rotterdam heel het openbare leven stil.
  • 2005 - De Top 4000, de langste hitlijst ooit, wordt uitgezonden.
  • 2006 - Jazz-zangeres Rita Reys wint als eerste Nederlandse jazzmusicus de Oeuvre Edison, na o.a. Tony Bennett, Herbie Hancock, Wayne Shorter en Toots Thielemans.
  • 2008 - Het doodschieten van een 15-jarige jongen door de politie in Athene luidt het begin in van de Griekse decemberrellen van 2008.

•  Kunst
  • 1912 - De Duitse archeoloog Ludwig Borchardt ontdekt bij opgravingen in Egypte de buste van Nefertiti.
  • 1933 - Een federale rechter in de Verenigde Staten beslist dat Ulysses van James Joyce niet aanstootgevend is.
  • 1991 - Het beschadigde schilderij 'Who's Afraid of Red, Yellow and Blue' van Barnett Newman blijkt met een verfroller te zijn overgeschilderd door 'restaurator' Daniel Goldreyer.

•  Oorlog
  • 1942 - De RAF bombardeert de Philipsfabrieken in Eindhoven om de levering van goederen aan de Duitsers te laten stagneren.
  • 2003 - In Afghanistan komen negen kinderen om bij een Amerikaanse aanval op het huis van een mogelijke terrorist.
  • 2005 - Vliegtuigcrash bij Teheran in Iran.

•  Politiek
  • 1790 - Het Amerikaans Congres verhuist van New York naar Philadelphia in Pennsylvania.
  • 1906 - De Britse overheid verleent zelfbestuur aan de vroegere boerenrepubliek Transvaal.
  • 1917 - Finland en Litouwen verklaren zich onafhankelijk van Rusland.
  • 1922 - In Londen wordt een overeenkomst getekend tussen Britse en Ierse vertegenwoordigers waarbij Ierland de status van dominion wordt verleend.
  • 1941 - De Belgische koning Leopold trouwt met de twintig jaar jongere Lilian Baels.
  • 1973 - Gerald Ford wordt ingezworen als de eerste niet-gekozen vicepresident van de Verenigde Staten.
  • 1977 - Zuid-Afrika verleent het thuisland Bophuthatswana onafhankelijkheid. Dit wordt door geen enkel ander land erkend.
  • 1978 - Spanje stemt in een referendum voor de nieuwe grondwet.
  • 2011 - Na een recordformatie van 541 dagen treedt in België de regering-Di Rupo aan.

•  Sport
  • 1935 - Oprichting van de Paraguayaanse voetbalclub Club Sportivo 2 de Mayo.

•  Wetenschap en technologie
  • 1631 - Venus passeert tussen de Aarde en de zon – en laat daarmee de voorspelling hierover van Johannes Kepler (met een zekere marge van onnauwkeurigheid) uitkomen, waardoor diens model van het zonnestelsel is geverifieerd.
  • 1768 - De eerste druk van de Encyclopædia Britannica verschijnt.
  • 1877 - Thomas Edison maakt de eerste geluidsopname.
  • 1884 - Het Washington Monument is voltooid.
  • 1957 - De eerste poging van de Verenigde Staten om een kunstmaan te lanceren mislukt, waarbij het lanceerplatform wordt opgeblazen.
  • 1967 - Adrian Kantrowitz voert de eerste harttransplantatie uit in de Verenigde Staten.

Geboren

• 1285 - Ferdinand IV van Castilië koning van Castilië en León (overleden 1312)
• 1421 - Koning Hendrik VI van Engeland (overleden 1471)
• 1478 - Baldassare Castiglione, Italiaans diplomaat en schrijver (overleden 1529)
• 1586 - Niccolò Zucchi, Italiaans astronoom (overleden 1670)
• 1608 - George Monck, Engels militair (overleden 1670)
• 1637 - Edmund Andros, Engels gezagvoerder (overleden 1714)
• 1731 - Sophie von La Roche, Duits schrijver (overleden 1807)
• 1778 - Louis Gay-Lussac, Frans natuurkundige en scheikundige (overleden 1850)
• 1792 - Koning Willem II, Koning der Nederlanden (overleden 1840)
• 1810 - Victor-Augustus Dechamps, Belgisch kardinaal-aartsbisschop van Mechelen (overleden 1883)
• 1862 - Paul Adam, Frans romanschrijver (overleden 1920)
• 1872 - William S. Hart, Amerikaans filmacteur (overleden 1946)
• 1878 - Jozef Stalin, Sovjetleider en dictator (overleden 1953)
• 1878 - Samuel Alexander Kinnier Wilson, Brits neuroloog (overleden 1937)
• 1895 - Henriëtte Bosmans, Nederlands componiste en pianiste (overleden 1952)
• 1896 - Ira Gershwin, Amerikaans tekstschrijver (overleden 1983)
• 1900 - Agnes Moorehead, Amerikaans actrice (overleden 1974)
• 1902 - Giovanni Colombo, Italiaans kardinaal-aartsbisschop van Milaan (overleden 1992)
• 1904 - Ève Curie, Frans schrijfster (overleden 2007)
• 1905 - Clifford Dupont, Zimbabwaans politicus (overleden 1978)
• 1908 - Petronella Burgerhof, Nederlands gymnaste (overleden 1991)
• 1908 - Pierre Graber, Zwitsers president (overleden 2003)
• 1908 - Miklós Szabó, Hongaars atleet (overleden 2000)
• 1914 - Willard Cantrell, Amerikaans autocoureur (overleden 1986)
• 1920 - Dave Brubeck, Amerikaans componist en jazzpianist
• 1920 - George Porter, Brits scheikundige (overleden 2002)
• 1922 - Guy Thys, Belgisch voetbalcoach (overleden 2003)
• 1923 - Joseph Msika, Zimbabwaans politicus (overleden 2009)
• 1924 - Susanna Foster, Amerikaans actrice (overleden 2009)
• 1929 - Nikolaus Harnoncourt, Oostenrijks dirigent
• 1931 - Nel Büch, Nederlands atlete
• 1933 - Henryk Górecki, Pools componist
• 1934 - Nick Bockwinkel, Amerikaans professioneel worstelaar
• 1937 - Alberto Spencer, Ecuadoraans voetballer (overleden 2006)
• 1940 - Jacques Visschers, Nederlands voetballer
• 1941 - Bruce Nauman, Amerikaans kunstenaar
• 1942 - Peter Handke, Duits toneelschrijver
• 1943 - Mike Smith, Brits zanger (The Dave Clark Five) (overleden 2008)
• 1943 - Keith West, Brits zanger
• 1945 - Chris Dekker, Nederlands voetballer en voetbaltrainer
• 1945 - Kees van Ierssel, Nederlands voetballer
• 1946 - Willy van der Kuijlen, Nederlands voetballer
• 1947 - Henk van Woerden, Nederlands schilder en schrijver (overleden 2005)
• 1948 - Keke Rosberg, Fins autocoureur
• 1950 - Daniel Sahuleka, Nederlands zanger van Molukse afkomst
• 1953 - Eddie Panlilio, Filipijns priester en gouverneur van Pampanga
• 1953 - Dwight Stones, Amerikaans atleet en verslaggever
• 1955 - Rick Buckler, Brits drummer
• 1955 - Tony Woodcock, Engels voetballer
• 1956 - Peter Buck, Amerikaans gitarist
• 1956 - Hans Kammerlander, Italiaans alpinist en skiër
• 1956 - Randy Rhoads, Amerikaans gitarist (overleden 1982)
• 1956 - Joost Timp, Nederlands zanger en programma-manager
• 1957 - John Linford, Engels voetballer en pubeigenaar
• 1958 - Nick Park, Brits regisseur en animator
• 1959 - Satoru Iwata, Japans president van Nintendo
• 1962 - Květoslav Palov, Tsjechisch wielrenner
• 1962 - Janine Turner, Amerikaans actrice
• 1966 - Natascha Badmann, Zwitsers triatlete
• 1967 - Lucia Rijker, Nederlands boksster en filmactrice
• 1968 - John Ewbank, Nederlands songwriter en muziekproducent
• 1969 - Christophe Agnolutto, Frans wielrenner
• 1971 - Richard Krajicek, Nederlands tennisser
• 1971 - Carole Thate, Nederlands hockeyster
• 1971 - Ryan White, Amerikaans Aids-activist
• 1974 - Stéphane Augé, Frans wielrenner
• 1974 - Arjan Ebbinge, Nederlands voetballer
• 1976 - Paul Crake, Australisch wielrenner
• 1976 - Lindsay Price, Amerikaans actrice
• 1977 - Chanella Hodge, Nederlands actrice
• 1979 - Tim Cahill, Australisch voetballer
• 1979 - Viorel Frunză, Moldavisch voetballer
• 1980 - Cindy Crawford, Amerikaans pornoactrice
• 1982 - Ryan Carnes, Amerikaans acteur
• 1982 - Alberto Contador, Spaans wielrenner
• 1982 - Susie Wolff, Schots autocoureur
• 1983 - Sergio Hernández, Spaans autocoureur
• 1985 - Aristeidis Grigoriadis, Grieks zwemmer
• 1987 - Harald Schlegelmilch, Lets autocoureur
• 1987 - Sergej Volkov, Russisch freestyleskiër
• 1990 - Tamira Paszek, Oostenrijks tennisster
• 1993 - Elián González, Cubaans vluchteling

Overleden

• 342 - Sint-Nicolaas van Myra
• 1185 - Afonso I van Portugal (76), de eerste Koning van Portugal
• 1352 - Paus Clemens VI (61)
• 1562 - Jan van Scorel (67), Nederlands schilder en architect
• 1672 - Joan Leonardsz Blasius (33), Nederlands schrijver en dichter
• 1716 - Benedictus Buns (74), Nederlands-Duits geestelijke en componist
• 1718 - Nicholas Rowe (44), Engels dichter en toneelschrijver
• 1759 - Madame Louise-Élisabeth van Frankrijk (32), Prinses van Frankrijk
• 1779 - Jean-Baptiste-Siméon Chardin (80), Frans schilder
• 1805 - Nicolas-Jacques Conté (50), Frans schilder en uitvinder
• 1868 - August Schleicher (47), Duits linguïst
• 1882 - Anthony Trollope (67), Brits schrijver
• 1889 - Jefferson Davis (81), president van de Confederate States of America
• 1892 - Werner von Siemens (75), Duits uitvinder en industrieel
• 1914 - Eduard Jacobs (46), Nederlands cabaretier
• 1957 - Maurice Peeters (75), Nederlands wielrenner
• 1961 - Théodore Limperg (81), Nederlands econoom
• 1964 - Evert van Linge (69), Nederlands architect en voetballer
• 1988 - Roy Orbison (52), Amerikaans muzikant
• 1991 - Richard Stone (78), Brits econoom
• 1993 - Don Ameche (85), Amerikaans acteur
• 1997 - Willy den Ouden (79), Nederlands zwemster
• 1998 - César Baldaccini (77), Frans beeldhouwer
• 1999 - Khalid Sheikh Hafiz (61), Indiaas imam en religieus adviseur
• 2000 - Yvonne Verstoep-Bauer (62), Nederlands politicus
• 2001 - Peter Blake (53), Nieuw-Zeelands zeezeiler
• 2002 - Rolph Gonsalves (70), Nederlands procureur-generaal
• 2002 - Joanna Turcksin (112), oudste inwoner van België
• 2003 - José María Jiménez (32), Spaans wielrenner
• 2003 - Barry Long (77), Australisch schrijver
• 2003 - Carlos Arana Osorio (85), Guatemalteeks politicus en militair
• 2004 - Raymond Goethals (83), Belgisch voetbalcoach
• 2004 - Loek de Levita (74), Nederlands televisieproducent
• 2004 - Enrique Salinas (52), Mexicaans zakenman
• 2005 - Charly Gaul (72), Luxemburgs wielrenner
• 2005 - Devan Nair (82), Singaporees politicus
• 2005 - Frans Thévelin (80), Belgisch rallycoureur
• 2006 - Albert De Coninck (91), Belgisch verzetsman, communist en strijder in de Spaanse Burgeroorlog
• 2006 - Mavis Pugh (92), Brits actrice
• 2007 - José Luis Aquino (33), Mexicaans musicus
• 2007 - Anders Svensson (68), Zweeds voetballer
• 2007 - András Szőllősy (86), Hongaars componist
• 2008 - Sunny von Bülow (76), Amerikaans erfgename
• 2008 - Catherine Hagel (114), derde oudste persoon ter wereld
• 2008 - Elias Khodabaks (55), Surinaams biochemicus en politicus
• 2008 - Elliot Manyika (53), Zimbabwaans politicus
• 2009 - Rupprecht Geiger (101), Duits schilder en beeldhouwer
• 2009 - Pieter van Kampen (63), Nederlands predikant
• 2009 - Hamid Lahbabi (72), Marokkaans voetballer en politicus
• 2009 - Uno Mereste (81), Ests econoom
• 2009 - Bina Rai (73), Indiaas actrice
• 2009 - Daouda Sow (76), Senegalees politicus
• 2009 - Thierno Faty Sow (67), Senegalees filmregisseur
• 2010 - Hugues Cuénod (108), Zwitsers tenor
• 2010 - René Hauss (82), Frans voetballer en voetbaltrainer
• 2011 - Dobie Gray (71), Amerikaans zanger en acteur
• 2011 - Jos van der Vleuten (68), Nederlands wielrenner

Viering/herdenking

• Finland - Onafhankelijkheidsdag
• Begin van de alternatieve meteorologische winter.
• Rooms-katholieke kalender:
  • Heilige Nikolaas (van Myra) († c. 342), Patroon van de kinderen, kooplui, schippers - Vrije Gedachtenis, In Nederland wordt echter het Sinterklaasfeest op de vooravond (dus op 5 december) in familiekring gevierd.
  • Heilige Asella van Rome († 406)
  • Heilige Dionysia (van Utica) († 484)
  • Heilige Abraham van Kratia († c. 558)
  • Heilige Geertrui († 649)
  • Zalige Adolph Kolping († 1865)
  • Zalige Petrus Paschasius († 1300)

Weerextremen

Nederland

Dagrecords

• 1902 - Laagste etmaalgemiddelde temperatuur -9,7 °C
• 2000 - Hoogste etmaalgemiddelde temperatuur 10,9 °C
• 1933 - Laagste minimumtemperatuur -12,2 °C
• 1915 - Hoogste maximumtemperatuur 12,9 °C
• 1904 - Hoogste uurgemiddelde windsnelheid 19,5 m/s
• 1991 - Langste zonneschijnduur 6,9 uur
• 1951 - Langste neerslagduur 10,8 uur
• 1976 - Hoogste etmaalsom van de neerslag 10,1 mm
• 1940 - Laagste etmaalgemiddelde relatieve vochtigheid 59 %

België

Dagrecords

• 1902 - Laagste etmaalgemiddelde temperatuur -7,3 °C
• 1868 - Hoogste etmaalgemiddelde temperatuur 12,6 °C
• 1902 - Laagste minimumtemperatuur -11,6 °C
• 1868 en 1934 - Hoogste maximumtemperatuur 14,6 °C
• 1900 - Hoogste etmaalsom van de neerslag 52,8 mm. Dit is de natste dag ooit in de maand december.

Uitzonderlijke gebeurtenissen

• 1933 - Minimumtemperatuur tot –10,8 °C in Gerdingen (Bree) en –11,2 °C in Wardin (Bastogne)…
• 1953 - Temperatuurmaximum tot 14,4 °C op de Baraque Michel (Jalhay).

Bronnen, noten en/of referenties