9 augustus

9 augustus is de 221ste dag van het jaar (222ste in een schrikkeljaar) in de gregoriaanse kalender. Hierna volgen nog 144 dagen tot het einde van het jaar.

Gebeurtenissen

•  Algemeen
  • 1974 - De Nederlandse tanker Metulla loopt aan de grond in de Magellaanstraat bij zuid-Chili. 53.000 ton ruwe olie vervuilen de stranden van Vuurland en tot 40.000 pinguïns komen om.
  • 2001 - Terroristische aanslag in het Sbarro-pizzarestaurant van Jeruzalem, Israël.
  • 2007 - Spaceshuttle Endeavour wordt voor een vlucht naar ruimtestation ISS vanaf Cape Canaveral succesvol gelanceerd.
  • 2011 - In de nacht van 8 op 9 augustus vinden in buitenwijken van Londen hevige rellen plaats, veroorzaakt door jongeren.

•  Kunst en Cultuur
  • 1862 - Première van de opera Béatrice et Bénédict van Hector Berlioz in Baden-Baden.
  • 1986 - Queen geeft haar laatste concert met Freddie Mercury in Knebworth (Engeland).

•  Oorlog
  • 48 v.Chr. - Slag bij Pharsalus Gaius Iulius Caesar versloeg het optimates-leger van Gnaius Pompeius Magnus maior
  • 378 - Slag bij Adrianopel. Keizer Valens sneuvelt in de strijd tegen de Visigoten.
  • 1942 - Zeeslag bij het eiland Savo. De Amerikaanse marine lijdt zware verliezen.
  • 1942 - Mahatma Gandhi wordt gearresteerd.
  • 1945 - WO II: tweede Amerikaanse atoombom valt op de Japanse stad Nagasaki: 40.000 doden.
  • 1990 - Vele buitenlanders zitten vast in Irak nadat het land besliste zijn grenzen te sluiten. De VN-Veiligheidsraad aanvaardt de annexatie van Koeweit door Irak niet.

•  Politiek
  • 1902 - Eduard VII wordt gekroond als koning van het Verenigd Koninkrijk.
  • 1965 - Singapore wordt onafhankelijk na de afsplitsing van Maleisië.
  • 1972 - Na de val van het kabinet-Biesheuvel I regeert het kabinet-Biesheuvel II als minderheidskabinet door tot 11 mei 1973.
  • 1974 - President Richard M. Nixon treedt af ten gevolge van het Watergateschandaal.
  • 1993 - Koning Albert II wordt na het overlijden van zijn broer Boudewijn I de zesde Koning der Belgen.

•  Recreatie
  • 1969 - In het Disneyland Park te Anaheim wordt de attractie Haunted Mansion geopend.

•  Religie
  • 1483 - De Sixtijnse Kapel wordt officieel ingewijd.
  • 1520 - Paus Leo X creëert één nieuwe kardinaal.
  • 1798 - Oprichting van het Aartsbisdom Minsk in Wit-Rusland.
  • 1802 - Paus Pius VII creëert één nieuwe kardinaal.
  • 1903 - Kroning van Paus Pius X in Rome.

•  Sport
  • 1918 - Duke Kahanamoku scherpt in New York zijn eigen wereldrecord op de 100 meter vrije slag aan tot 1.01,4. Het oude record (1.01,6) stond sinds 20 juli 1912 op naam van de Amerikaanse zwemmer.
  • 1928 - Tijdens de Olympische Spelen in Amsterdam wint de Nederlandse gymnastiekploeg goud. Zij zijn de eerste Nederlandse vrouwelijke Olympische kampioenen.
  • 1942 - In het bezette Kiev winnen fabrieksarbeiders een voetbalwedstrijd van een Duits team met 5-3, waarna het Oekraïense elftal door de Duitsers gevangen wordt gezet. De wedstrijd zou later de geschiedenis ingaan als de 'Dodenwedstrijd'.
  • 1983 - Rob Druppers wint Nederlands eerste medaille ooit bij de wereldkampioenschappen atletiek: zilver op de 800 meter.
  • 2005 - In Melbourne verbetert de Australische zwemster Lisbeth Lenton haar eigen en één dag oude wereldrecord op de 100 meter vrije slag kortebaan (25 meter): van 51,91 naar 51,70.
  • 2006 - De Duitse wielrenner Jens Voigt wint de Ronde van Duitsland.
  • 2006 - Atlete Kim Gevaert wint goud op het Europees kampioenschap atletiek op de 100m. Dit was het eerste goud voor België op het EK sinds 1971.
  • 2007 - Het NOC*NSF heeft Beach Soccer als sport erkend. De NBSB kan nu rekenen op een Basisbijdrage Topsport.

Geboren

Joop den Uyl
geboren in 1919

Whitney Houston
geboren in 1963

Herman van der Zandt
geboren in 1974

Rhona Mitra
geboren in 1976

Tyson Gay
geboren in 1982

Robert Kišerlovski
geboren in 1986

• 1593 - Izaak Walton, Engels schrijver (overleden 1683)
• 1653 - John Oldham, Engels dichter (overleden 1683)
• 1696 - Jozef Wenzel I, vorst van Liechtenstein (overleden 1772)
• 1722 - August Willem van Pruisen, Prins van Pruisen (overleden 1758)
• 1776 - Amedeo Avogadro, Italiaans natuurkundige en scheikundige (overleden 1856)
• 1839 - Karel Theodoor hertog in Beieren, vader van de Belgische koningin-gemaal Elisabeth (overleden 1909)
• 1845 - Xavier Mellery, Belgisch schilder, tekenaar en illustrator (overleden 1921)
• 1847 - Hendrik Jan Nederhorst, Nederlands architect en wethouder (overleden 1913)
• 1874 - Reynaldo Hahn, Frans componist en dirigent (overleden 1947)
• 1875 - Albert Ketèlbey, Brits componist, dirigent en pianist (overleden 1959)
• 1877 - Cornelius Ubbo Ariëns Kappers, Nederlands medicus en neurologisch en neurowetenschappelijk onderzoeker (overleden 1946)
• 1884 - Mary Beekman, Nederlands actrice (overleden 1957)
• 1885 - Clément van Maasdijk, Nederlands piloot en luchtvaartpionier (overleden 1910)
• 1887 - Hans Oster, Duits militair (overleden 1945)
• 1888 - André Perchicot, Frans wielrenner en zanger (overleden 1950)
• 1891 - Joseph-Marie Martin, Frans kardinaal-aartsbisschop van Rouaan (overleden 1976)
• 1896 - Jean Piaget, Zwitsers psycholoog (overleden 1980)
• 1901 - Charles Farrell, Amerikaans acteur (overleden 1990)
• 1909 - Sam Bentinck, Nederlands burgemeester (overleden 1998)
• 1910 - Robert van Gulik, Nederlands sinoloog, diplomaat en auteur (overleden 1967)
• 1912 - Anne Brown, Amerikaans operazangeres (overleden 2009)
• 1914 - Tove Jansson, Fins auteur (overleden 2001)
• 1914 - Ali de Vries, Nederlands atlete (overleden 2007)
• 1915 - Charles Hammes, Nederlands kunstenaar (overleden 1991)
• 1916 - Manea Mănescu, Roemeens premier (overleden 2009)
• 1919 - Edmund Hockridge, Canadees zanger (overleden 2009)
• 1919 - Joop den Uyl, Nederlands politicus en minister-president (overleden 1987)
• 1922 - Conchita Cintrón, Peruaans stierenvechtster (overleden 2009)
• 1922 - Philip Larkin, Engels dichter, schrijver en jazz-criticus (overleden 1985)
• 1923 - Gerrit Kouwenaar, Nederlands schrijver en dichter
• 1924 - Marcel Van der Aa, Vlaams politicus (overleden 2002)
• 1925 - Len Sutton, Amerikaans autocoureur (overleden 2006)
• 1927 - Marvin Minsky, Amerikaans wetenschapper
• 1927 - Robert Shaw, Engels acteur (overleden 1978)
• 1929 - Henk Romijn Meijer, Nederlands schrijver, essayist, dichter, taalkundige en vertaler (overleden 2008)
• 1931 - Mário Zagallo, Braziliaans voetballegende
• 1933 - André van der Louw, Nederlands politicus en bestuurder (overleden 2005)
• 1934 - Cor Aaftink, Nederlands muziekproducent en tekstschrijver (overleden 2010)
• 1934 - Matthieu Galey, Frans schrijver en criticus (overleden 1986)
• 1935 - Georges Anthuenis, Belgisch politicus
• 1938 - Leonid Koetsjma, Oekraïens president
• 1938 - Rod Laver, Australisch tennisser
• 1938 - Otto Rehhagel, Duits voetbalcoach
• 1939 - Billy Henderson, Amerikaans zanger (overleden 2007)
• 1939 - Max Neuhaus, Amerikaans geluidskunstenaar (overleden 2009)
• 1939 - Bulle Ogier, Frans actrice
• 1939 - Romano Prodi, Italiaans politicus
• 1942 - Frans van Anraat, Nederlands zakenman en crimineel
• 1942 - Jack DeJohnette, Amerikaans jazz drummer, pianist en componist
• 1943 - Ken Norton, Amerikaans bokser
• 1944 - Patrick Depailler, Frans autocoureur (overleden 1980)
• 1944 - Sam Elliot, Amerikaans acteur
• 1944 - Gerrit-Jan Wolffensperger, Nederlands politicus (D66)
• 1945 - Ken Norton, Amerikaans bokser
• 1945 - Arto Tolsa, Fins voetballer (overleden 1989)
• 1946 - Rinus Gerritsen, Nederlands bassist (Golden Earring)
• 1946 - Jan ten Hoopen, Nederlands politicus
• 1947 - Roy Hodgson, Engels voetballer en voetbaltrainer
• 1949 - Jonathan Kellerman, Amerikaans auteur
• 1949 - Martin Kirchner, Oost-Duits politicus
• 1950 - Geerten Meijsing, Nederlands schrijver
• 1951 - Michaele Schreyer, Duits politica
• 1951 - James Vrij, Nederlands bokser
• 1952 - Willy Sommers, Vlaams zanger
• 1953 - Loïc Amisse, Frans voetballer
• 1953 - Luuk Gruwez, Vlaams schrijver en dichter
• 1953 - Ludo Peeters, Belgisch wielrenner
• 1953 - Kay Arne Stenshjemmet, Noors langebaanschaatser
• 1955 - Rob Clerc, Nederlands dammer
• 1956 - William Tackaert, Belgisch wielrenner
• 1957 - Melanie Griffith, Amerikaans actrice
• 1958 - Gary Bailey, Engels voetballer
• 1958 - Amanda Bearse, Amerikaans actrice
• 1958 - Rindert Kromhout, Nederlands kinderboekenschrijver
• 1959 - Ivette Forster, Nederlands televisiepresentatrice
• 1959 - John van der Wiel, Nederlands schaker
• 1961 - John Key, Nieuw-Zeelands premier
• 1962 - Luc Barbé, Belgisch politicus
• 1962 - Hans Kok, Nederlands kraker (overleden 1985)
• 1963 - Whitney Houston, Amerikaans zangeres en actrice (overleden 2012)
• 1963 - Manuela Machado, Portugees atlete
• 1964 - Jimmy Geduld, Nederlands acteur en televisiepresentator
• 1966 - Vinny Del Negro, Amerikaans basketbaltrainer
• 1967 - Julia García-Valdecasas, Spaans minister (overleden 2009)
• 1968 - Gillian Anderson, Amerikaans actrice
• 1968 - Eric Bana, Australisch acteur
• 1970 - Aleksej Vojevodin, Russisch snelwandelaar
• 1971 - Ibon Ajuria, Spaans wielrenner
• 1971 - Rodrigo Goldberg, Chileens voetballer
• 1971 - Davide Rebellin, Italiaans wielrenner
• 1973 - Filippo Inzaghi, Italiaans voetballer
• 1974 - Wouter Beke, Belgisch politicus
• 1974 - Dillianne van den Boogaard, Nederlands hockeyster
• 1974 - Herman van der Zandt, Nederlands journalist en nieuwslezer
• 1976 - Rhona Mitra, Engels actrice en model
• 1976 - Audrey Tautou, Frans actrice
• 1976 - Rogier Wassen, Nederlands tennisser
• 1977 - Ravshan Irmatov, Oezbeeks voetbalscheidsrechter
• 1977 - Mickaël Silvestre, Frans voetballer
• 1978 - Sebastiaan Bleekemolen, Nederlands autocoureur
• 1978 - Wesley Sonck, Belgisch voetballer
• 1979 - Tore Ruud Hofstad, Noors langlaufer
• 1979 - Michael van der Kruis, Nederlands voetballer
• 1979 - Ronnie Quintarelli, Italiaans autocoureur
• 1980 - Stef Ekkel, Nederlands zanger
• 1980 - Manuele Mori, Italiaans wielrenner
• 1981 - Roland Linz, Oostenrijks voetballer
• 1981 - Kristof Waterschoot, Belgisch politicus
• 1982 - Stephen Kwelio Chemlany, Keniaans atleet
• 1982 - Tyson Gay, Amerikaans atleet
• 1982 - Simon Kuipers, Nederlands schaatser
• 1982 - Lilit Mkrtchian, Armeens schaakster
• 1982 - Niels Wellenberg, Nederlands voetballer
• 1983 - Sophie van Oers, Nederlands actrice
• 1985 - Kim Crow, Australisch roeister
• 1985 - Luca Filippi, Italiaans autocoureur
• 1985 - Dennis Marshall, Costa Ricaans voetballer (overleden 2011)
• 1985 - Hayley Peirsol, Amerikaans zwemster
• 1986 - Robert Kišerlovski, Kroatisch wielrenner
• 1989 - Stefano Okaka Chuka, Italiaans voetballer

Overleden

Bernie Mac
overleden in 2008

• 378 - Valens (50), keizer van het Romeinse Rijk
• 1420 - kardinaal Pierre d'Ailly (69), bisschop van Kamerijk (1397-1411)
• 1516 - Jeroen Bosch (~66), Nederlands schilder
• 1808 - Carlo Bellisomi (72), Italiaans kardinaal-aartsbisschop van Cesena
• 1817 - Leopold III Frederik Frans van Anhalt-Dessau (76), Duitse prins
• 1888 - Charles Cros (45), Frans dichter
• 1904 - Friedrich Ratzel (55), Duits geograaf
• 1918 - Marianne Cope (80), Duits-Amerikaans zalige en religieuze
• 1919 - Ruggiero Leoncavallo (61), Italiaans componist
• 1928 - Frederik II van Baden (71), de laatste groothertog van Baden
• 1949 - Edward Thorndike (74), Amerikaans psycholoog
• 1950 - Philipp Schmitt (47), Duitse oorlogsmisdadiger
• 1962 - Hermann Hesse (85), Duits schrijver
• 1962 - Poul "Tist" Nielsen (70), Deens voetballer
• 1967 - Joe Orton (34), Brits auteur
• 1969 - Cecil Powell (65), Brits natuurkundige
• 1969 - Sharon Tate (26), Amerikaans actrice
• 1975 - Dmitri Shostakovich (68), Russisch componist
• 1978 - Johan Daisne (65), Vlaams schrijver
• 1979 - Raymond Washington (25), Amerikaans bendelid
• 1985 - Fred Åkerström (48), Zweeds zanger
• 1987 - Jutta Balk (85), Lets-Duits kunstenaar en poppenmaker
• 1987 - Emile Buysse (76), Nederlands schrijver
• 1989 - Alfredo Montelibano (83), Filipijns politicus
• 1995 - Jerry Garcia (53), Amerikaans musicus
• 1996 - Frank Whittle (84), Amerikaans uitvinder van de straalmotor
• 1998 - Jos Hanniken (86), Belgisch componist en dirigent
• 2000 - Arie van Leeuwen (90), Nederlands atleet
• 2001 - Abe Bonnema (74), Nederlands architect
• 2003 - Gregory Hines (57), Amerikaans tapdanser en acteur
• 2005 - Colette Besson (59), Frans atlete
• 2006 - James Van Allen (91), Amerikaans natuurkundige
• 2007 - Ulrich Plenzdorf (72), (Oost)-Duits (scenario- en toneel)schrijver
• 2008 - Mahmoud Darwish (67), Palestijns dichter
• 2008 - Bernie Mac (50), Amerikaans acteur en komiek
• 2009 - Thomas Knopper (19), Nederlands karter
• 2010 - Lies Sluijters (86), Nederlands atlete
• 2010 - Ted Stevens (86), Amerikaans politicus
• 2011 - Hans van den Akker (69), Nederlands politicus
• 2012 - Al Freeman jr. (78), Amerikaans acteur en regisseur

Viering/herdenking

• Zuid-Afrika - Nationale vrouwendag
• Singapore - Nationale feestdag
• Internationale dag van de inheemse volkeren
• Viering en herdenking van Javaanse immigratie naar Suriname
• Rooms-Katholieke kalender:
  • Heilige Romaan († c. 258)
  • Heilige Maurilius († 1067)
  • Zalige Ceferino Jimenez Malla († 1936)
  • Heilige Edith Stein († 1942), co-patrones van Europa - Vrije Gedachtenis
  • Heilige Nathy († 6e eeuw)

Weerextremen

Nederland

Dagrecords

• 1964 - Laagste etmaalgemiddelde temperatuur 13 °C
• 2004 - Hoogste etmaalgemiddelde temperatuur 26,5 °C
• 1980 - Laagste minimumtemperatuur 6,8 °C
• 1911 - Hoogste maximumtemperatuur 33,6 °C
• 1954 - Hoogste uurgemiddelde windsnelheid 11,3 m/s
• 1995 - Langste zonneschijnduur 13,9 uur
• 1945 - Langste neerslagduur 13,8 uur
• 1951 - Hoogste etmaalsom van de neerslag 30,1 mm
• 1911 - Laagste etmaalgemiddelde relatieve vochtigheid 47 %

België

Dagrecords

• 1924 - Laagste etmaalgemiddelde temperatuur 12 °C
• 1911 - Hoogste etmaalgemiddelde temperatuur 27,7 °C
• 1924 - Laagste minimumtemperatuur 6,7 °C
• 1911 - Hoogste maximumtemperatuur 34,7 °C
• 1945 - Hoogste etmaalsom van de neerslag 41,3 mm

Uitzonderlijke gebeurtenissen

• 1905 - In de streek van Bouillon veroorzaakt tornado ravage. Even tevoren was dezelfde tornado reeds de streek van Sedan voorbijgetrokken, waarbij drie mensen om het leven kwamen.
• 1911 - Maximumtemperatuur tot 33,1 °C in Oostende en 36,1 °C in Ukkel
• 1992 - Tornado in de streek rond Berlaar met schade.

Bronnen, noten en/of referenties