AEG

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Logo van AEG
Toegangspoort tot Internationale Elektrotechnische Tentoonstelling
Een AEG magnetophon 75 uit de tweede helft van de jaren 50 van de 20e eeuw

De Allgemeine Elektricitäts-Gesellschaft (of kortweg AEG, Ned: 'algemene elektriciteitsmaatschappij') was een Duitse producent van elektrische en elektronische onderdelen en apparaten. Het bedrijf werd in 1883 gesticht door de joodse zakenman Emil Rathenau, die enkele patenten van Thomas Edison had gekocht. Oorspronkelijk als D.E.G. wat stond voor Deutschen Edison-Gesellschaft für angewandte Elektrizität. In 1887 verandert in Allgemeine Elektricitäts-Gesellschaft, vanaf die tijd is het merk AEG geboren.

Van 1883 tot 1889 werd de van München afkomstige ingenieur en fabriekspionier Oskar von Miller (en latere grondlegger van het Deutsches Museum) mededirecteur. Emil Rathenau zelf haalde in 1887 Michail Doliwo-Dobrowolski zijn onderneming binnen, waarna deze als hoofdingenieur van de draaistroomtechniek door praktisch onderzoek de eerste functioneel werkende draaistroommotor uitvindt. In 1891 demonstreerden Miller en Dobrowolski tijdens de Internationale Elektrotechnische Tentoonstelling in Frankfurt am Main voor het eerst het transport van draaistroom over een grote afstand. Bij een waterkrachtcentrale in Lauffen am Neckar werd stroom opgewekt die daarna over een afstand van 175 kilometer naar Frankfurt werd getransporteerd, waar deze op het tentoonstellingsterrein 1000 gloeilampen voedde en een kunstmatige waterval aandreef. Dit succes was het begin van de algemene elektrificatie van wisselstroom in Duitsland en zorgde ervoor dat AEG economisch uitgroeide tot een belangrijke speler op gebied van elektriciteit.

In 1907 nam AEG de architect Peter Behrens onder contract als artistiek adviseur. Behrens was er de volgende jaren actief in nagenoeg alle disciplines van vormgeving en hij ontwierp voor het bedrijf een hele huisstijl gaande van grafische ontwerpen zoals het logo en enkele catalogi, tot productontwerpen voor toestellen en gebouwen. In Berlijn bouwde hij in 1909 een turbinefabriek die een toonbeeld zou worden van moderne fabrieksarchitectuur. Deze montagehal is vandaag nog steeds te bezichtigen in het stadsdeel Moabit.

AEG bouwde van 1910 tot 1918 ook een serie vliegtuigen. In 1922 werd de directeur Walther Rathenau, zoon van Emil, tevens minister van Buitenlandse Zaken, vermoord door rechtse extremisten. In 1935 ontwikkelde AEG de eerste bandrecorder voor hoogwaardige geluidsopnamen, de Magnetophon.

Samenwerkingen en overnames[bewerken]

Na liquidatie in 1930 van Borsig Werke in Tegel en Hennigsdorf werd de ontwikkeling en bouw van onder meer locomotieven voortgezet. De fabriek in Tegel werd in 1934 de laatste locomotieven van de BR 05 in ruwbouw afgeleverd om in de fabriek in Hennigsdorf te worden afgebouwd. Deze fabriek werd overgenomen door Rheinmetall gesloten en later afgebroken. De productie van rollend materieel werd in 1996 voortgezet door Adtranz. Deze activiteiten worden sinds 2001 uitgevoerd door Bombardier Transportation.

In 1967 ging het bedrijf met Telefunken samenwerken. Twee jaar later, in 1969 ging het ook betrekkingen aan met Siemens. In 1985 kocht Daimler-Benz AEG. In 1994 werd de divisie huishoudelijke apparatuur (AEG Hausgeräte AG) overgenomen door het Zweedse Electrolux.

In 1996 fuseerde AEG met ABB tot Adtranz. De merknamen van AEG kwamen in het bezit van een dochteronderneming van DaimlerChrysler, tot ze in 2004 aan Electrolux werden verkocht. Sinds 2005 verkoopt Electrolux haar apparaten onder de naam AEG-Electrolux. Dit is in 2011 gewijzigd in AEG met het vierkante Electrolux-logo voor de letters AEG.

AEG in Nederland[bewerken]

In de jaren 30 van de vorige eeuw had AEG een aantal vestigingen in Nederland. Het kantoor en toonkamer waren gevestigd op het Frederiksplein te Amsterdam, voor goederen kon men terecht op de Sloterkade in dezelfde stad. Later verhuisde AEG naar de Aletta Jacobslaan waar men tot 1996 was gevestigd. Daarna werd AEG Huishoudelijke Apparaten B.V. gevestigd in Alphen aan den Rijn als onderdeel van moedermaatschappij Electrolux.

In die jaren 30 gaf de N.V. Electriciteits Maatschappij AEG een catalogus uit waarin een "Beknopt overzicht van electrisch materiaal voor dagelijks gebruik"te zien was. Dit "electrisch materiaal" bestond uit motoren, ventilatoren, elektrisch gereedschap, motorbeveiligingsschakelaars, schakelmateriaal, tijdklokken, meetinstrumenten, fornuizen, elektrische ovens onder de naam Carnifix, stofzuigers (de Vampyr voor huishoudelijk gebruik en de Meteor voor de industrie), boenmachines, koelkasten met de naam Santo en verlichtingsarmaturen.

Vanaf de jaren 50 had AEG in Nederland op consumentengebied veel succes met haar volautomatische Lavamat wasautomaat en de halfautomaat Turnamat met ingebouwde maar aparte centrifuge.

De industiële tak van AEG leverde na de Tweede Wereldoorlog in Nederland trolleybussen, locomotieven en de oliehoogspanningskabel van 150.000 volt voor koppeling van de energiecentrales van Den Haag en Rotterdam. Ze had ook een aandeel in de totstandkoming van de metro van Amsterdam en diverse bovenleidingnetten van de spoorwegen.

In 2012 bestaat het merk AEG 125 jaar.

Externe links[bewerken]