Amsterdamsche Football Club "Ajax", kortweg AFC Ajax of gewoon Ajax, is een Nederlandse profvoetbalclub uit Amsterdam. De club is opgericht op 18 maart 1900 en is een van de drie traditionele topclubs in Nederland. Sinds de oprichting van de Eredivisie speelt Ajax onafgebroken in deze hoogste divisie. Ajax is 32 keer kampioen van Nederland geworden. Op de UEFA ranglijst van de beste clubs in Europa staat Ajax anno 2013 samen met PSV als eerste Nederlandse club op de 27ste plaats.[4] De club heeft sinds 1998 een beursnotering, zie daarvoor het artikel over AFC Ajax NV. Sinds 1996 speelt de club haar thuiswedstrijden in de Amsterdam ArenA.
Vanaf het seizoen 2012/13 heeft Ajax ook een vrouwenelftal. Het team speelt in de Women's BeNe League.
Geschiedenis
Begin (tot en met 1902)
Een aantal vrienden richtte in 1894 een voetbalclub op. Ze noemden de club aanvankelijk "Union", maar doopten hem nog datzelfde jaar om naar "Footh-Ball Club Ajax" (inclusief de spelfout), naar de Griekse held. In deze periode werden in heel Nederland en vooral in Amsterdam veel voetbalclubs opgericht. De Amsterdamse voetbalbond stelde om chaos te vermijden strikte regels op, de club kon hier niet aan voldoen en in 1896 ging de club praktisch ter ziele. Vier jaar later besloot Floris Stempel wederom een poging te wagen en op 18 maart 1900 werd Ajax opgericht in café "Oost-Indie" in het begin van de Kalverstraat bij de Dam, op de plek waar anno 2009 muziekzaak Fame is gevestigd. Floris Stempel werd de eerste voorzitter van de club, waarvan de naam ditmaal wél goed gespeld werd.[5] Om verwarring met een gelijknamige voetbalclub uit Leiden (die inmiddels bekend is als Ajax Sportman Combinatie) te vermijden werd later "Amsterdamsche" nog voor de naam gezet. In 1902 werd Ajax toegelaten in de derde klasse, waarna het direct promoveerde.
Eerste kampioenschappen (1918-1919)
Onder leiding van de Ierse trainer John Kirwan promoveerde Ajax in 1911 uiteindelijk naar de hoogste divisie. Daardoor zag de club zich wel genoodzaakt haar tenue te wijzigen, omdat het twaalf jaar oudere Sparta Rotterdam in dezelfde outfit speelde. De club degradeerde echter drie jaar later alweer. Er werd een nieuwe trainer aangetrokken, Jack Reynolds, die met een nieuw elftal meer succes had. In 1918 werd Ajax voor het eerst in zijn bestaan landskampioen en het wist de titel een jaar later te prolongeren.
Geen kampioenschappen (1919-1930)
Vanaf medio 1919 tot en met medio 1956 behaalde Ajax in 37 jaar slechts 6 landskampioenschappen. Tussen medio 1919 en medio 1930 behaalde Ajax geen landskampioenschappen. Pas in 1931, 12 jaar na 1919, werd eindelijk weer een nieuw succes behaald. Ajax was niet de enige grote club in de hoofdstad. Andere clubs zoals Blauw-Wit en DWS speelden op vergelijkbaar niveau.
De eerste Gouden periode (1931-1939)
Het elftal dat in 1937 landskampioen werd.
In de jaren dertig werd Ajax vijfmaal kampioen van Nederland (1931, 1932, 1934, 1937, 1939). Dit was de 'eerste gouden periode' voor Ajax, waarin Piet van Reenen met 273 doelpunten clubtopscorer aller tijden werd. De Tweede Wereldoorlog maakte een eind aan het succes: zo moest coach Jack Reynolds vluchten.
Slechts één kampioenschap (1939/40-1955/56)
Vanaf medio 1939 volgden er tot medio 1956 (17 jaar lang) zeer magere jaren, er werd slechts eenmaal een kampioenschap behaald, namelijk in 1947. Bekende spelers van Ajax waren toen bijvoorbeeld verdediger Cor van der Hart (1947-1950) en aanvaller Rinus Michels (1946-1958). Rond 1950 vertrokken veel talentvolle spelers, alleen Michels bleef achter.
Debuut Swart, Groot, Groot, Keizer (1956-1961)
In 1956 debuteerde mister Ajax, Sjaak Swart, op 17-jarige leeftijd. In februari 1961 trok Piet Keizer voor het eerst het shirt van het eerste elftal van Ajax aan, eveneens 17 jaren jong. In 1959 werd Henk Groot topscorer (1959-1963 en 1965-1969 bij Ajax). Nadien werd zijn broer Cees Groot aangekocht. In 1956/57 werd Ajax landskampioen, zij het met een uiterst mager doelsaldo (+24). In 1959/60 werd Ajax landskampioen met een hoog doelsaldo, in een nek-aan-nek race met Feyenoord (gelijk puntental; beslissingsduel: Ajax-Feyenoord 5-1). In 1960/61 werd Feyenoord landskampioen en eindigde Ajax 2e in de competitie. In 1960/61 won Ajax het KNVB bekertoernooi, met een voor een bekertoernooi opvallend hoog doelsaldo (+25).
Glansloze periode (1961-1965)
In de seizoenen 1960/61 tot en met 1964/65 werd het landskampioenschap door Feyenoord (drie keer), PSV en DWS binnengehaald. Scoorde Ajax in 1959/60 en 1960/61 nog 109 respectievelijk 102 keer in de competitie, de vier hiernavolgende seizoenen had Ajax duidelijk de neerwaartse lijn te pakken. Werd Ajax in 1960/61 en 1962/63 nog tweede, in 1961/62 en 1963/64 eindigde de club nog slechts als vierde respectievelijk vijfde. Het seizoen 1964/65 was een dieptepunt sedert de invoering van de eredivisie in 1956. Ajax moest vechten tegen degradatie en eindigde uiteindelijk als dertiende van de zestien clubs. In 1964-1965 brachten drie personen redding aan Ajax, die de gouden periode 1965-1973 zouden hebben ingeleid en begeleid: voorzitter Jaap van Praag (1964-1978), 17-jarige speler uit eigen jeugd Johan Cruijff en de 36-jarige, toen nog onervaren trainer Rinus Michels.
Platina tijd (1965-1973)
Ajax beleefde een platina periode tussen juli 1965 en juni 1973, toen de club driemaal op rij de Europacup I wist te winnen (1970/71, 1971/72, 1972/73), eenmaal de Wereldbeker (1972)[6] en zesmaal het landskampioenschap. Onder leiding de aanvallers Johan Cruijff, Piet Keizer, Sjaak Swart en Dick van Dijk, verdediger Ruud Krol en de coaches Rinus Michels en Ștefan Kovács werd Ajax een wereldwijd bekende voetbalclub. Rinus Michels en Johan Cruijff introduceerden in de periode 1965-1971 het totaalvoetbal, een nieuwe speelwijze in het voetbal met opkomende verdedigers en meeverdedigende aanvallers. Diverse spelers in de leeftijdsklasse 17-23 jaar, werden successievelijk gecontracteerd tussen begin 1964 en half 1971, deels uit eigen kweek, deels van elders: Wim Suurbier, Klaas Nuninga, Johan Cruijff, Theo van Duivenbode, Barry Hulshoff, Heinz Stuy, Arie Haan, Gerrie Mühren, Ruud Krol, Nico Rijnders, Dick van Dijk, Johan Neeskens, Horst Blankenburg, John Rep en Arnold Mühren. Heinz Schilcher speelde bij Ajax tussen juli 1971 en december 1973. Ex-Anderlecht-aanvaller Jan Mulder (half 1965-half 1972) tekende in juni 1972 een contract voor 3 jaar. In de 8 seizoenen 1965/66 tot en met 1972/73 haalde Ajax zeer hoge doelsaldi in de competitie: gemiddeld +74 (98-24) per seizoen. Het beste seizoen was 1966/67.
Magere jaren (1974-1977)
Na de 2de competitiewedstrijd van 1973-1974, vertrok Cruijff naar FC Barcelona. Hierdoor braken er 4 magere kalenderjaren aan: van 1974 tot en met 1977. De winst van de UEFA Super Cup (16-1-1974) tegen AC Milan (1-0 uit-nederlaag, 6-0 thuiszege) was het allerlaatste hoogtepunt, de definitieve afsluiting van de Platina Tijd. De overgebleven selectie verouderde. Middelmatige spelers streken salarissen op waarvan menig minister watertandde. Nieuwe spelers sinds december 1973 als Varga, Steffenhagen, Dusbaba en later Wickel en Gluic, alsmede overgebleven routiniers als Suurbier, Hulshoff en Gerrie Muhren, konden Ajax niet op het hoge niveau van de periode met Cruijff (juli 1965-augustus 1973) handhaven. Ajax bleef nog wel net een topclub in Nederland, met altijd doelsaldi hoger dan +35. Ajax ging niet totaal kopje onder als sommige buitenlandse topclubs, die slechts halverwege de ranglijst eindigden met een ongeveer neutraal doelsaldo (1974/75: Austria Wien (+ 7), Bayern München (- 6)). De slag met eerst Feyenoord (1973/74, 1974/75) en vervolgens PSV (1974/75 en 1975/76) werd door Ajax wel duidelijk verloren. Ajax werd 3 keer op rij 3de in de competitie (1973/74, 1974/75, 1975/76) en Europees verzwakte de club tot een magere middenmoter. Sinds het seizoen 1973/1974 deed zich een nieuw fenomeen voor. Ajax leed in een aantal returnduels van EuropaCup-ronden aan het verlengings-syndroom (1973/74 2de ronde, 1983/84 1e ronde) en het penaltysyndroom (1975/76 3de ronde, 1977/78 kwartfinales, 1984/85 2de ronde). Ajax verloor steeds indien verlengingen of strafschoppenseries de beslissing moesten brengen na 180 respectievelijk 210 minuten speeltijd. Ajax had de pech het returnduel in de desbetreffende rondes in deze 5 seizoenen steeds uit te spelen. Er waren nog slechts enkele goede spelers als aanvaller Willy Brokamp, centrumspits Ruud Geels (viermaal op rij topscorer eredivisie 1974/1975-1977/1978), rechterspits Tscheu La Ling, en voorstopper Pim van Dord (half 1973-half 1980; voortijdig beeïndigde carrière door zware blessure eind 1978, fysiotherapeut bij Ajax vanaf half 1985). Het landskampioenschap in het seizoen 1976/77 was weinig spectaculair. Ajax speelde zeer defensief voetbal, met vaak alleen 1 aanvaller: Ruud Geels (4-5-1 systeem, soms zelfs 5-4-1 systeem).
Trainer Hans Kraay sr. kocht middenvelder Rene Notten, rechterspits Tscheu La Ling en linkerspits Geert Meijer (1975), trainer Rinus Michels haalde de Denen Frank Arnesen (rechter- en centrale middenvelder) en Soren Lerby (linkermiddenvelder, soms ook linksback), gevolgd door centrale (en rechter-)middenvelder Dick Schoenaker en middenvelder Hans Erkens (1976). Zomer 1977 werd verdediger Jan Everse voor 3 jaar gecontracteerd. Mede deze 8 aankopen zouden een herstel inluiden in de seizoenen 1977/78, 1978/79 en 1979/80. Een 9e speler die symbool zou staan voor het herstel tussen juli 1977 en maart 1980 was Simon Tahamata. Op 24 oktober 1976 liet Trainer Tomislav Ivic jeugdspeler en zwervende linkerspits Simon Tahamata debuteren, die soms ook op de linkermiddenveld- en rechterspitspositie te vinden was.
Gedeeltelijk herstel (1977-1980)
Juli 1977 trachtte Ivić naar aanvallend spel om te schakelen. Dat lukte aanvankelijk zeer goed na 3 zeer grote zeges op amateurclubs (0-16, 0-14, 0-16) en na een grote 2-10 overwinning tegen hoofdklasser amateur VV Noordwijk. Na een 2-4 thuisnederlaag in een oefenduel tegen Borussia Dortmund op 1 augustus kwam Ivic echter tijdelijk terug op de offensievere speelstijl en presteerde Ajax in de 1e competitiehelft vrij matig, met een 4e plaats 1 week voor kerst 1977. Pas in het laatste half jaar van de 2 jaar met Ivić als trainer kwam na ruim 4 jaar weer iets van de oude schittering tevoorschijn toen Ivić vanaf kerst 1977 definitief van verdedigend naar aanvallend spel omschakelde in het met 7-0 gewonnen bekerduel tegen eerste divisionist Eindhoven. Ajax eindigde nog als 2e in april 1978, met een zeer geringe achterstand op PSV, na vrij veel grote overwinningen in de 2e competitiehelft van 1977/78. Ajax boekte evenwel nooit meer zo vaak zulke grote zeges in officiële duels als in hun Platina Tijd (1965/1966-1972/1973, 1e tijdperk met Cruijff).
Libero en aanvoerder Ruud Krol was de enige speler uit de Platina Tijd (half 1965-half 1973) die nog steeds deel uitmaakte van de huidige selectie. Half 1978 maakte centrumspits Ray Clarke de overstap naar Ajax samen met zijn Sparta-trainer Cor Brom. Ray Clarke volgde de naar RSC Anderlecht vertrokken Ruud Geels op. Half 1978 werd verdediger Piet Wijnberg voor 4 jaar gecontracteerd. Half 1979 werden opkomende linksback Peter Boeve, aanvallende middenvelder / aanvaller Henning Jensen en aanvallende linkermiddenvelder / aanvaller Martin van Geel gekocht. In seizoen 1979/80 was de clubtopscorer een middenvelder: Dick Schoenaker met slechts 13 goals; een echte goede vaste centrumspits ontbrak. Toch kwam het sprankelende Ajax, hoofdzakelijk door het veel scorende middenveld Arnesen-Schoenaker-Lerby en de scorende vleugelspitsen (Tscheu La Ling en Simon Tahamata) nog tot 77 goals in de competitie (al was dat, zoals te verwachten viel, wel een achteruitgang ten opzichte van seizoen 1978/79 toen 93 competitiegoals werden gescoord).
Ajax werd 1 keer 2de (1977/78) en 2 keer kampioen (1978/79 en 1979/80) in de eredivisie tussen juli 1977 en juni 1980 (doelsaldi achtereenvolgens +49, +62, +36; gemiddeld +49 per seizoen).
Ook was Ajax driemaal bekerfinalist in deze periode (1 keer bekerwinnaar in 1978/79 en tweemaal verliezend bekerfinalist in 1977/78 en 1979/80).
In de EuropaCup III werd in 1978/79 de 3e ronde (1/8 finale) bereikt (Europees middenmoot-niveau). In de Europa Cup I werd in 1977/78 een kwartfinale en in 1979/80 een halve finale behaald (Europees subtop-niveau). In 1979/80 werd, met Leo Beenhakker als trainer, een record neergezet: een doelsaldo van +23 (31-8) in één van de EuropaCup-tournooien. In dit tournooi werd in de kwartfinales ook het Franse RC Strasbourg uitgeschakeld (0-0, 4-0).
Veel competitiesucces (1981-1986)
Ajax-spelers op het trainingsveld, 14 juli 1980. Van links naar rechts: Ophof, Ziegler, Beenhakker (trainer), Galjé en Molenaar
De financiën van de club werden door het nieuwe bestuur (1978-1988) onder leiding van Ton Harmsen en Arie van Eijden op orde gebracht. Dure vedettes (onder andere Ruud Krol (1968-1980), Simon Tahamata (1976-1980), Frank Arnesen (1975-1981), Henning Jensen (1979-1981/1982), Tscheu La Ling (1975-1982), Piet Schrijvers (1974-1983), Soren Lerby (1975-1983)) werden verkocht - soms tot ongenoegen en verontwaardiging van de supporters (Tahamata en Ling) - en het huishoudboekje werd begin jaren tachtig tot aanvaardbare proporties teruggebracht.
Na het vertrek van Tahamata en routinier/aanvoerder Krol in de zomer van 1980 begon Ajax met achtereenvolgens de trainers Leo Beenhakker, Aad de Mos, Kurt Linder en opnieuw Aad de Mos aan het bouwen van nog jongere selecties (21-23 jaar gemiddeld, zomer 1980-zomer 1984) met veel spelers uit de eigen jeugdopleiding zoals centrumspitsen Wim Kieft (Europees topscorer 1981/1982), Marco van Basten (Europees topscorer 1985/1986 en viervoudig topscorer eredivisie 1983/1984-1986/1987) en John Bosman, rechterspits John van 't Schip, middenvelders Frank Rijkaard (de sierlijke) en Gerald Vanenburg (de alleskunner, "Geraldinho", "Vaantje"), verdediger Sonny Silooy, en doelman Stanley Menzo. Ook werden enkele jonge spelers van elders aangetrokken zoals achtereenvolgens doelman Hans Galjé, opkomende rechtsback Keje Molenaar ("Kees" Molenaar), verdediger Edo Ophof ("Eddie" Ophof), linkerspits Jesper Olsen (de vlo, de ongrijpbare), libero/middenvelder Jan Mølby (de robuuste), libero/middenvelder Ronald Koeman en linkerspits Rob de Wit. Leo Beenhakker en zijn opvolger interim-trainer Aad de Mos legden bij Ajax tussen 4 mei 1980 en 3 mei 1981 dan ook al gedeeltelijk de basis voor de successen van het Nederlands Elftal tussen 15 oktober 1986 en 25 juni 1988, door het laten debuteren van achtereenvolgens Wim Kieft, Frank Rijkaard, Gerald Vanenburg en Sonny Silooy, zoals bondscoach Kees Rijvers dit ook definitief deed in het Nederlands Elftal vanaf 23 maart 1982, na al een eerdere incidentele poging op 1 september 1981. In juli 1983 bedroeg de gemiddelde leeftijd van de 22 spelers bij Ajax ± 21.3 jaar.
Toch bestond het toen sprankelende Ajax niet louter uit jonge spelers van circa 18 jaar. Centrale middenvelder Dick Schoenaker (1976-1985), libero Wim Jansen (1980-1982), Johan Cruijff (1981-1983), aanvallende linkermiddenvelder Felix Gasselich (1983-1985), libero Walter Meeuws (1984-1985) en centrumverdediger Ronald Spelbos (1984-1988) zorgden nog voor enige routine.
Voorts leverden ook Piet Hamberg (1980-1982) en Martin Wiggemansen (1980-1982) een kortstondige bijdrage aan de toenmalige Ajax-selectie. Hamberg moest zijn carrière voortijdig afbreken na een ernstige blessure in oktober 1981.
Aanvoerders waren Frank Arnesen (1980/1981); Sören Lerby (1981/1982 en 1982/1983); Dick Schoenaker (1983/1984 en 1984/1985), Jesper Olsen (1983/1984 incidenteel, zoals in het competitieduel Ajax-Feyenoord 8-2, historische zege, 18/09/1983, Olympisch Stadion Amsterdam), Ronald Koeman (1983/1984 2de helft seizoen: 1ste helft 1984: incidenteel); Frank Rijkaard (1985/1986 1e helft seizoen: 2de helft 1985), Marco van Basten (1985/1986 vanaf 2de helft seizoen: vanaf begin 1986) en opnieuw Ronald Koeman (1985/1986 2de helft seizoen: 1ste helft 1986: incidenteel).
Als (assistent-)trainers waren ook nog onder meer Tonnie Bruins Slot (vanaf half 1982), Spitz Kohn (vanaf half 1984) en Cor van der Hart (vanaf het al lopende seizoen 1984/1985) jaren bij Ajax werkzaam. Dit trio coachte Ajax van 7 mei tot en met 5 juni 1985, na het ontslag van trainer Aad de Mos op 6 mei 1985 en vóór de komst van technisch directeur en trainer Johan Cruijff op 6 juni 1985.
In de seizoenen 1977/1978 tot en met 1985/1986 (met name 1979/1980 tot en met 1985/1986) speelde Ajax creatief voetbal. Dit mede dankzij Krol, Arnesen, aanjager Lerby, Tahamata, Jensen, Boeve, Van Geel, Molenaar en De Wit (in volgorde van debuut). Met name La Ling, Rijkaard, Vanenburg, Silooy, Olsen, Cruijff (2e periode, eind 1981-half 1983) en van Basten (eveneens in volgorde van debuut/rentree) speelden een belangrijke rol bij dit herboren Ajax. Na het vertrek van Vanenburg in juni 1986 nam de kwaliteit van het spel af.
Na een zeer moeilijke 1e seizoenshelft in 1980/81 (8ste plaats; met name het 2de kwart van het seizoen, het 4de kwartaal van 1980, waren de resultaten erg slecht) haalde Ajax mede dankzij de teruggekeerde Johan Cruijff (technisch adviseur 24/11/1980-28/02/1981) en Aad de Mos (interim-trainer 10/03/1981-30/06/1981) een acceptabel einddoelsaldo in de competitie in 1980/81 (+34 (88-54)) en hoge doelsaldi in de 6 seizoenen 1981/82 tot en met 1986/87 (beste seizoenen: 1.1985/86; 2. 1981/82). Het was in de competitie de beste fase ooit qua gemiddeld aantal gescoorde goals per seizoen, en de op 1 na beste fase qua gemiddeld doelsaldo per seizoen: alleen de Platina periode (1965/1966-1972/1973) was wat dat betreft nog beter.
Het moeilijke seizoen 1980/81 eindigde Ajax, na een goede 2de seizoenshelft (15 meest nipte zeges in de laatste 18 duels), nog net als 2de, met een enorme achterstand op AZ´67 en een nipte voorsprong op de nummers 3, 4 en 5 (FC Utrecht, Feyenoord en PSV), en Ajax drong voor de 4de achtereenvolgende maal door tot in de bekerfinale (1980/81), die met 1-3 van AZ´67 verloren werd. Europees was het een teleurstellend seizoen: na 2 zeer moeizame zeges op het Albanese Dinamo Tirana (0-2 en 1-0, 3-0 (+3) totaalscore, 17/09/1980 en 01/10/1980) werd Ajax al in de 2de ronde uitgeschakeld door aanvaller Karl-Heinz Rummenigge´s Bayern München, Duits kampioen 1979/1980 en 1980/1981 (5-1 nederlaag/debacle uit, knappe 2-1 zege thuis na zelfs 2-0 voor te hebben gestaan tussen minuut 17 en minuut 81 door goals van Wiggemansen en Rijkaard in de 15de en 17de minuut, alvorens Rummenigge 9 minuten voor tijd in de 81ste minuut een eind maakte aan alle Amsterdamse illusies op een 3-0 of zelfs 4-0 stunt door 2-1 tegen te scoren, 3-6 (-3) totaalscore, 22/10/1980 en 05/11/1980).
In het seizoen 1981/82 behaalde Ajax het landskampioenschap zeer overtuigend met een doelsaldo van +75 (117-42), +32 beter dan nummer 2 PSV (+43; 81-38), en +41 beter dan nummer 3 AZ (+34; 74-40). De seizoenstart tussen 16 augustus en 27 september 1981 was excellent: 1ste plaats, 6 zeges, 1 gelijkspel, 1 nederlaag, doelsaldo +26 (34-8) in 8 duels. Tussen ronde 9 en ronde 11 (oktober 1981) had Ajax een prestatieve inzinking: 0 zeges, 1 gelijkspel, 2 nederlagen, doelsaldo -5 (5-10), waardoor Ajax naar de 3de plaats zakte achter PSV en AZ. Vlak voor de winterstop maakte Johan Cruijff zijn al 12 maanden verwachte rentree: op 6 december 1981 (Ajax-Haarlem 4-1, magistrale lob en goal door Johan Cruijff). Ajax verloor in de competitie geen wedstrijd meer en speelde slechts 2 maal gelijk in uitduels. De ene na de andere tegenstander werd opgerold. In het bekertoernooi werd Ajax al in het 2de duel (= 3de ronde) uitgeschakeld, na een nipte 2-3 zege tegen de amateurs van DHC (01/11/1981) en een 1-0 nederlaag tegen hekkesluiter van de eerste divisie, DS'79 (17/01/1982). Het EuropaCup II-toernooi was al na 1 ronde tegen het Tottenham Hotspur (Londen) van Osvaldo Ardiles en Daniel Passarella voorbij door 2 ruime nederlagen: 1-3 thuis, 3-0 uit, totaalscore 1-6 (-5) (16/09/1981 en 29/09/1981). Hoewel Ajax er al bijna de helft van de competitie op had zitten in 1981/1982, had de rentree van Cruijff, die op recette-basis speelde, een verdubbeling van het aantal toeschouwers in Amsterdam tot gevolg: het gemiddeld aantal toeschouwers per competitieduel steeg van slechts ± 11.000 in 1980/1981 naar ± 22.000 in 1981/1982. Wim Kieft werd op 18-/19-jarige leeftijd Europees topscorer met 32 goals in dit seizoen 1981/1982. Tot nu toe is Kieft de jongste Europees topscorer ooit in een seizoen.
In het seizoen 1982/83 werd Ajax wederom kampioen met een hoog doelsaldo (+65 (106-41)) en 58 punten, al was de concurrentie dit seizoen wat sterker (Feyenoord +33 (72-39), 54 punten, PSV +46 (80-34), 51 punten) dan in 1981/82. Ajax won tevens de KNVB-Beker 1982/83: de dubbel. In de dubbele finale werd NEC 2 maal verslagen (3-1 thuis en 1-3 uit). In het EuropaCup I-toernooi sneuvelde Ajax al na 1 ronde tegen Celtic Glasgow: uit 2-2, thuis 1-2 verlies, totaalscore 3-4 (-1) (15/09/1982 en 29/09/1982).
In 1983/84 moest Ajax het zonder Johan Cruijff en Sören Lerby stellen; zij waren vertrokken naar respectievelijk Feyenoord en Bayern München. Het talentvolle, piepjonge Ajax eindigde als 3de, met enige achterstand op nummer 1, Feyenoord en een minimale achterstand op nummer 2, PSV (Feyenoord +65 (96-31), 57 punten; PSV +56 (88-32), 52 punten; Ajax +54 (100-46), 51 punten). In dit seizoen werden wel een 3-13 uitzege tegen 1ste divisie-profclub Veendam (21/07/1983, voorbereiding), een historische 8-2 thuiszege tegen Feyenoord (18/09/1983) en een ruime 1-5 uitzege tegen subtopper FC Groningen (25/03/1984) geboekt. In het bekertoernooi haalde Ajax de 3de ronde. Na de amateurs van HOV (0-5, 8/10/1983) en DWV (0-6, 11/12/1983) te hebben uitgeschakeld, trok Feyenoord in de 3de ronde net aan het langste eind: Ajax-Feyenoord 2-2 (01/02/1984), Feyenoord-Ajax 2-1 na verlenging (15/02/1984). In het EuropaCup I-toernooi werd Ajax in de 1ste ronde uitgeschakeld door het Griekse Olympiakos Piraeüs: een zwak gelijkspel thuis (0-0, 14/09/1983) en een knap gelijkspel uit (0-0, 28/09/1983) waren onvoldoende. In de verlenging in Athene, waarin Ophof met een rode kaart van het veld werd gestuurd, verloor Ajax met 2-0.
In 1984/85 werd Ajax kampioen na een goede start de 1ste 15 duels (13 zeges, 2 gelijkspelen, 0 nederlagen, doelsaldo +31 (46-15), 4-3-3-systeem). Het keerpunt was ronde 16: Ajax-PSV 1-4 (16/12/1984), waardoor Ajax het toch nog moeilijk kreeg. Trainer Aad de Mos en zijn assistenten Spitz Kohn en Tonnie Bruins Slot gingen in de 2de competitiehelft als reactie hierop 4-4-2 spelen met Walter Meeuws als libero, die de 1ste competitiehelft van 1984-1985 nog geschorst was wegens zijn rol in de omkoopaffaire bij Standard Luik in het seizoen 1981/1982. Dit bevorderde de resultaten niet. Met name tussen 6 april en 7 mei 1985 waren de resultaten zwak: 3 zeges, 3 gelijkspelen en 2 nederlagen, doelsaldo +1 (13-12), waardoor Ajax de titel dreigde te verspelen. Na een opleving onder het nieuwe trio trainers Spitz Kohn, Cor van der Hart en Tonnie Bruins Slot werd Ajax toch nog kampioen (ronden 31-33: Ajax-Feyenoord 4-2, Roda JC-Ajax 2-3: Ajax kampioen, Ajax-Volendam 5-2; stand bovenin na 33 ronden op 27 mei 1985: 1. Ajax +51 (93-42), 54 punten; 2. PSV +47 (80-33), 46 punten; 3. Feyenoord +34 (84-50), 46 punten). De wedstrijd PSV-Ajax 4-0 (2 juni 1985) in de 34ste en laatste speelronde betekende een troostprijs voor PSV, dat daardoor uiteindelijk tevens het beste doelsaldo verkreeg, maar de hoofdprijs was al naar Ajax gegaan (eindstand 1984/1985 op 2 juni 1985 bovenin: 1. Ajax +47 (93-46), 54 punten; 2. PSV +51 (84-33), 48 punten; 3. Feyenoord +36 (87-51), 48 punten). In het bekertoernooi versloeg Ajax de amateurs van DOVO (0-5, 17/11/1984, uitgesteld duel van 20/10/1984) en Heerjansdam (6-0, 11/12/1984, uitgesteld duel van 17/11/1984). In de 3de ronde was PSV te sterk: Ajax-PSV 1-1 (13/03/1985) , PSV-Ajax 2-0 (20/03/1985). In het EuropaCup III-toernooi (UEFA Cup-toernooi) versloeg Ajax in de 1ste ronde het Luxemburgse Red Boys Differdange in totaal met 14-0, middels een beschamend 0-0 gelijkspel uit (19/09/1984) en een grote 14-0 overwinning thuis (03/10/1984). De 14-0 thuiszege (+14) was de grootste overwinning van een Nederlandse club ooit in een EuropaCup-toernooi. Het Europees record van 1963/64 (EuropaCup II 2de ronde heenduel Sporting Lissabon-APOEL Nicosia 16-1, +15) werd net niet geëvenaard of overtroffen. In de 2de ronde won Ajax thuis eerst met 1-0 van Bohemians Praag (24/10/1984), om vervolgens uit met 1-0 (ook na verlenging) in Praag te verliezen. In de beslissing brengende strafschoppenserie verloor Ajax met 4-2 en was dus uitgeschakeld (07/11/1984). Op 6 juni 1985 werd Johan Cruijff, die technisch adviseur/technisch directeur bij Roda JC was, definitief door Ajax gecontracteerd als technisch directeur.
In het seizoen 1985/86 kon Ajax het toenmalige record qua doelsaldo van het seizoen 1966/1967 (+88 (122-34)) verbeteren, maar dit lukte net niet (+85 (120-35)). Ondanks het extreem hoge doelsaldo werd Ajax geen kampioen, omdat Ajax teveel punten morste (met name in de eerste 10 ronden, toen 4 duels werden verloren in de competitie, 18/08/1985-20/10/1985) én omdat PSV eveneens extreem goed op dreef was. De indrukwekkende inhaalrace tussen 27/10/1985 en 09/03/1986, waarin alle 11 duels op rij werden gewonnen (doelsaldo +48 (55-7) in deze 11 duels alleen al) , kon de grote achterstand op PSV niet meer geheel repareren. Door een zwakke 2e helft van maart 1986 (1 zege, 1 gelijkspel, 2 nederlagen, doelsaldo -3 (4-7)) was de achterstand op PSV te ver opgelopen. PSV werd kampioen (+78 (100-22), 60 punten), Ajax werd 2de (+85 (120-35), 52 punten). In het seizoen 1985/86 boekte Ajax in de Amsterdamse Watergraafsmeer een historische overwinning tegen Sparta Rotterdam: 9-0 (08/12/1985, stadion "De Meer"). In dit competitieduel scoorde Marco van Basten 6 maal. Marco van Basten werd Europees topscorer met 37 goals aan het eind van het seizoen (mei 1986). Dit was geen Europees record, want in 20 andere seizoenen was er een topscorer met nog meer goals (de besten waren: 1. Lionel Messi, 2011/2012, 50 goals, FC Barcelona; 2. Dudu Georgescu, 1976/1977, 47 goals, Dinamo Boekarest). Ajax won het KNVB-Bekertoernooi 1985/86. In het EuropaCup I-toernooi lootte Ajax in de 1e ronde FC Porto dat in de EuropaCup-toernooien van 1983/1984 (finalist) en 1986/1987 (winnaar) zo succesvol was. Na een 2-0 nederlaag uit (18/09/1985), kwam Ajax ondanks alle inzet en pogingen thuis niet verder dan een 0-0 gelijkspel (02/10/1985) tegen het die avond laf, negatief en verdedigend spelende FC Porto. Dit betekende voor het 6de achtereenvolgende seizoen uitschakeling in de 1ste of 2de ronde van een EuropaCup-toernooi.
Ajax eindigde in 1980/81 nog net als 2de (doelsaldo +34 (88-54)). Ajax werd in de 5 seizoenen 1981/82 tot en met 1985/86 driemaal landskampioen (1981/82, 1982/83 en 1984/85), 1 keer 2de (1985/86) en eenmaal 3de (1983/84). De doelcijfers waren niet gering in de 5 seizoenen 1981/82 tot en met 1985/86: +75 (117-42), +65 (106-41), +54 (100-46), +47 (93-46), +85 (120-35). Gemiddeld: +65 (107-42) per seizoen.
De KNVB-beker werd in de periode 1980/1981-1985/1986 tweemaal veroverd (1982/83 en 1985/86). Prestaties qua ronden en doelsaldi waren: 1980/81: finale, +9; 1981/82: 3de ronde, 0; 1982/83: winnaar, +12; 1983/84: 3de ronde, +10; 1984/85: 3de ronde, +9; 1985/86: winnaar, +15 (in 1980/81, 1981/82 en 1982/83 stroomde Ajax pas in de 2de ronde in).
In de diverse Europa Cup-toernooien ging het echter, net zoals met het Nederlands elftal, zeer slecht: in de 6 seizoenen 1980/81 tot en met 1985/86 werd Ajax 4 keer in de 1ste ronde uitgeschakeld en tweemaal in de 2de ronde, met als enig hoogtepunt een 14-0 zege tegen het Luxemburgse Red Boys Differdange in het returnduel van de 1ste ronde van het UEFA Cup-toernooi in het seizoen 1984/85 (03/10/1984, stadion "De Meer"). Prestaties qua ronden en doelsaldi waren: 1980/81: 2de ronde, 0; 1981/82: 1ste ronde, -5; 1982/83: 1ste ronde, -1; 1983/84: 1ste ronde, -2 (na verlenging); 1984/85: 2de ronde, +14 (inclusief strafschoppenserie: +12); 1985/86: 1ste ronde, -2.
Terug naar de Europese top (1986-1987)
Ondanks het vertrek van sterspelers Vanenburg en Ronald Koeman naar rivaal PSV en het wegvallen van Rob de Wit door een hersenbloeding (in de zomer van 1986) won Ajax onder leiding van coach Johan Cruijff en vedette Marco van Basten uiteindelijk na 14 jaar toch een Europa Cup (de Europa Cup II voor bekerwinnaars) in het seizoen 1986/87. Ook gebleven spelers als onder meer Peter Boeve, Frank Rijkaard, Sonny Silooy, John van 't Schip, John Bosman, Stanley Menzo, Ronald Spelbos, Arnold Mühren (1985-1988) en Aron Winter leverden hier een stevige bijdrage aan, al hadden Bosman en Spelbos de pech door blessures de bekroning aan het eind van het seizoen te moeten missen; de EuropaCup-finale tegen het Oost-Duitse Lokomotiv Leipzig in mei 1987 (1-0) moesten zij verstek laten gaan, evenals het slot van de competitie, waarin Ajax als 2e eindigde achter PSV. Voorts waren half 1986 Danny Blind, Jan Wouters, Arnold Scholten en de jonge Schotse korte, snelle linkerspits Alistair Dick aangekocht. In de loop van het seizoen debuteerden Rob Witschge en Dennis Bergkamp, beiden afkomstig uit de jeugdopleiding van Ajax. Ajax won dit seizoen de KNVB-beker (finale FC Den Haag-Ajax 2-2 na 90 minuten, 2-4 na verlenging, gespeeld in Den Haag)
Problemen (1987-1991)
Het vertrek van sterspeler Van Basten naar AC Milan, zomer 1987, voor een zeer laag bedrag van amper 2 miljoen gulden, verzwakte Ajax sportief teveel. PSV, met de ex-Ajacieden Arnesen, Lerby, Kieft, Vanenburg en Ronald Koeman in de gelederen, nam vanaf het seizoen 1987/88 definitief de macht over. Kort na het begin van de competitie 1987/1988 vertrok ook Frank Rijkaard. Peter Boeve raakte in september 1987 dermate ernstig geblesseerd in het eerste EuropaCup-duel van het seizoen, dat hij nooit meer voor Ajax kon spelen. Technisch directeur en trainer Johan Cruijff vertrok in januari 1988. Dit seizoen eindigde Ajax nog wel als 2de in de competitie, maar wel met een véél grotere achterstand dan in 1986/1987; dit werd duidelijk geïllustreerd alleen al door het enorme verschil in doelsaldo van +51 (PSV +89, Ajax +38). Europees ging het beduidend beter dan in de competitie. Ajax wist de finale van het EuropaCup II-tournooi voor bekerwinnaars te halen, waarin met 1-0 van KV Mechelen verloren werd, dat onder leiding stond van voormalig Ajax-trainer Aad de Mos. Aan het eind van de jaren tachtig beleefde Ajax een roerige periode. Supportersrellen bij een UEFA Cup-duel tegen Austria Wien in de 1ste ronde van het seizoen 1989/90 en een zwartgeldaffaire in het seizoen 1988/89, waarbij 9 ex-spelers uit de periode 1979-1988 betrokken zouden zijn geweest (onder meer Henning Jensen, Frank Arnesen, Sören Lerby en Felix Gasselich), leidden bijna tot de ondergang van de club. Het 1-1 gelijke spel thuis tegen Austria Wien werd omgezet in een reglementaire 0-3 thuisnederlaag, vanwege het Staafincident, zodat Ajax voor het restant van het seizoen 1989/90 uitgesloten werd voor Europees voetbal en in het seizoen 1990/91 mocht Ajax niet deelnemen aan het Europa Cup-toernooi voor landskampioenen. In het seizoen 1991/92 moest Ajax als gevolg van het Staafincident de eerste drie thuiswedstrijden in het UEFA Cup-toernooi op minimaal 150 kilometer van Amsterdam spelen. Omdat meerdere opties in eigen land onmogelijk bleken was Ajax genoodzaakt uit te wijken naar Duitsland, naar het Rheinstadion van Düsseldorf. Ook in de KNVB-beker-tournooien had Ajax weinig succes in deze periode. In de competitie ging het ondanks de grote problemen toch nog redelijk goed. De competitiestart in 1988/89 was zeer zwak onder Kurt Linder (13de plaats eind september 1988), die al eerder trainer bij Ajax was in het zeer succesvolle seizoen 1981/82 in de eredivisie. Ajax eindigde in 1988/1989 evenwel nog als 2de onder trainer Spitz Kohn, die vanaf oktober 1988 plaats in de dug-out nam. Half 1989 keerde Leo Beenhakker terug bij Ajax als trainer. In 1989/90 werd Ajax kampioen voor het eerst in 5 seizoenen, al was het doelsaldo aanmerkelijk lager dan dat van nummer 2, PSV (Ajax +44, PSV +58). In het betere seizoen 1990/91 finishte Ajax zoals sinds 1985/1986 gebruikelijk was als 2de, met een kleine achterstand op PSV.
Enkele jonge spelers die in de periode 1987/1988-1990/1991 doorbraken, waren Richard Witschge, Bryan Roy, Ronald de Boer, Frank de Boer en Marciano Vink. Half 1987 werd Hennie Meijer aangetrokken als opvolger van Marco van Basten. Half 1988 werd de Zweedse 25-jarige centrumspits Stefan Pettersson aangekocht.
Herrijzenis (1991-1996)
Onder leiding van een in januari 1989 aangetreden bestuur (onder andere voorzitter Michael van Praag en Arie van Os) en technische leiding sinds september 1991 onder coach Louis van Gaal en zijn assistent Gerard van der Lem, herrees Ajax met jonge spelers als rechterspits Dennis Bergkamp, linkermiddenvelder Edgar Davids, middenvelder Clarence Seedorf, aanvaller Patrick Kluivert, doelman Edwin van der Sar, en routinier Danny Blind (1986-1999) met drie kampioenschappen op rij (1993/94, 1994/95, 1995/96), winst van het UEFA Cup-toernooi (1991/92) en met als hoogtepunt het winnen van de UEFA Champions League in 1994/95 en de Wereldbeker voor clubteams in 1995.
In het seizoen 1995/96 reikte Ajax tot de finale van de Champions League, maar verloor deze van Juventus na het nemen van penalty’s. Het was een nederlaag met een staartje, toen later verhalen over dopinggebruik van de Turijnse ploeg naar buiten kwamen. In 2004 leek er even sprake van dat Ajax alsnog de titel mocht bijschrijven, maar uiteindelijk besloot de UEFA niets te veranderen.[7]
Nog datzelfde seizoen 1995-1996 werd het Bosmanarrest van kracht en vele belangrijke spelers vertrokken naar vermogende internationale topclubs.
Zwakke periode (1996-2009)
In deze periode brak Ajax enkele records in negatieve zin in de eredivisie. In de 31 seizoenen 1965/1966 tot en met 1995/1996 eindigde Ajax nimmer lager dan 3de, en was het doelsaldo nooit beneden de +34 (zelfs niet in de 3 moeilijke seizoenen 1973/1974, 1974/1975, 1975/1976, waarvan met name de laatste 2 seizoenen voor Ajax moeilijk waren in de competitie). Dat tijdperk was nu ten einde. Met name in het 3de trimester van de jaren negentig ging het behoorlijk mis. Viermaal eindigde Ajax lager dan 3de, waarvan driemaal in de eind jaren negentig: 4de in 1996/1997, 6de in 1998/1999, 5de in 1999/2000, 4de in 2005/2006 (reguliere eindstand, play-offs niet meegerekend). Vijfmaal eindigde Ajax met een lager doelsaldo dan +34, waarvan driemaal wederom in de eind jaren negentig: +24 in 1996/1997, +32 in 1998/1999, +21 in 1999/2000, +25 in 2005/2006, +33 in 2008/2009. Ajax verzwakte met name tussen 1996/1997 en 1999/2000 duidelijk tot een subtopper in de competitie (met uitzondering van die ene zeer positieve uitschieter in 1997/98: 1e, doelsaldo +90).
Ook Europees waren de "gouden perioden" (1966/1967-1972/1973, 1986/1987-1987/1988, 1991/1992-1995/1996) en de zilveren periode (1977/1978-1979/1980) voorbij, hoewel Ajax nog wel enkele kleine successen boekte: qua ronden: 1996/1997 1/2 finale, 1997/1998 1/4 finale, 2002/2003 1/4 finale; qua doelsaldo: 1997/1998 + 7, 1999/2000 + 6, 2000/2001 + 8, 2008/2009 + 6, 2009/2010 + 7.
Het seizoen 1996/97 viel tegen met een 4de plaats en een doelsaldo van +24 in de eindrangschikking, 16 punten achter kampioen PSV. 1997/98 werd daarentegen een goed seizoen in de competitie onder leiding van de Deense trainer Morten Olsen. Het landskampioenschap werd behaald met 17 punten voorsprong op nummer 2 PSV en een recorddoelsaldo van +90. Ook werd de beker gewonnen in dat seizoen.
De 11 seizoenen daarna liep het over het algemeen moeizaam, met als dieptepunten de 6de plaats in de competitie in 1998/99 en het ontslag van trainer Jan Wouters enkele dagen na het 100-jarig bestaan van Ajax, half maart 2000; interim-trainer Hans Westerhof maakte het seizoen 1999/00 af en presteerde nog iets zwakker.
In de periode 1999/00-2007/08 werd de competitie vrijwel volledig door PSV gedomineerd, met zeven landskampioenschappen in negen jaar. Ajax stelde daar in de 11 seizoenen 1998/99-2008/09 2 landskampioenschappen tegenover. Tijdens het laatste van deze 2 landskampioenschappen, in het seizoen 2003/04, werd Ajax bovendien op doelsaldo ruim afgetroefd door nummer 2 PSV. Het seizoen 2006/07 was een bijzonder seizoen, omdat op de laatste speeldag nog drie clubs (AZ, Ajax en PSV) kampioen konden worden. Ajax en PSV eindigden in puntenaantal gelijk, maar PSV werd op doelsaldo kampioen met slechts één doelpunt verschil (PSV +50, Ajax +49).
Enkele jeugdspelers, die tussen 2000 en 2005 bij Ajax debuteerden, zijn: Rafael van der Vaart, Nigel de Jong, Wesley Sneijder, Ryan Babel, Hedwiges Maduro en Maarten Stekelenburg. Enkele aankopen van jonge spelers uit de periode 2001-2007, zijn: Maxwell Cabelino Andrade, Zlatan Ibrahimović, Zdeněk Grygera, Nicolae Mitea, Edgar Manucharyan en Luis Suarez.
In het seizoen 2009/10 wist Ajax na een zwakke eerste seizoenshelft onder leiding van Martin Jol op indrukwekkende wijze de tweede plaats in de competitie veilig te stellen met 85 punten en een extreem hoog doelsaldo van +86 (106-20). De laatste veertien wedstrijden van het seizoen werden alle gewonnen. Een eveneens uitstekend presterend FC Twente wist echter het kampioenschap te winnen door met één punt meer dan Ajax de competitie af te sluiten. De tweede plaats in 2009/2010 betekende dat Ajax geplaatst was voor de derde voorronde van de UEFA Champions League 2010/2011.
In de voorronde van de Champions League werden zowel PAOK Saloniki als Dinamo Kiev verslagen. Hiermee mocht Ajax voor het eerst in vijf jaar weer aantreden op het hoofdtoernooi van de Champions League (2010/2011). Onder Jol speelde Ajax thuis gelijk tegen AC Milan, won van AJ Auxerre, maar verloor zowel thuis als uit kansloos van Real Madrid. In de competitie presteerde Ajax matig, onder andere door in de eigen ArenA te verliezen van ADO Den Haag en gelijk te spelen tegen Excelsior. Op 6 december 2010 maakte Jol bekend bij Ajax te vertrekken wegens teleurstellende resultaten.[8]
Fluwelen Revolutie, Frank de Boer tijdperk (2010-heden)
De 30e landstitel wordt gevierd
Aan het begin van het seizoen 2010/11 bleek al snel dat Ajax de vorm van het voorgaande seizoen niet meer kon vasthouden.
Clubicoon Johan Cruijff begon vanaf 20 september met zijn columns in de Telegraaf stevige kritiek te uiten op het spel en het bestuur van de Amsterdammers. Met de slechte resultaten groeide de kritiek ook onder de supporters. Cruijff kreeg van hen steeds meer steun. In zijn column van 15 november riep hij op tot actie onder de Ajacieden. Doel was om tijdens de algemene ledenvergadering van 14 december de acht vrijkomende plaatsen in de ledenraad te laten invullen door oud-voetballers. Tot groot ongenoegen van Cruijff zat er namelijk niet een oud-voetballer in de raad. Oud-Ajacieden gaven massaal gehoor aan de oproep. Onder aanvoering van Keje Molenaar stelden Molenaar zelf, Barry Hulshoff, Aron Winter, Dick Schoenaker, Peter Boeve, Edo Ophof, Co Meijer en oud-jeugdtrainer Dirk de Groot zich kandidaat.[9][10] De actie van Cruijff werd in de media al snel bekend als de Fluwelen Revolutie.
Reeds voor de ledenvergadering vertrok Martin Jol als hoofdtrainer bij Ajax. Hij werd opgevolgd door jeugdtrainer en ex-international Frank de Boer. De Boer stond bekend als aanhanger van de visie van Cruijff en begon voortvarend door zijn eerste wedstrijd als hoofdtrainer, uit tegen AC Milan, met 0-2 te winnen. In de winterstop tekende de Boer een 3,5 jarig contract tot de zomer van 2014.[11] Na de algemene ledenvergadering van 14 december werd bekend dat zeven van de acht ex-voetballers die zich kandidaat hadden gesteld voor de ledenraad waren gekozen tot nieuwe leden. Voor Cruijff een grote overwinning.[12] Edo Ophof trok zich op het laatste moment terug als kandidaat, omdat hij werkzaam was voor een bedrijf dat aandelen had in NEC Nijmegen.[13] Volgens de KNVB is het belichamen van officiële rollen bij meerdere clubs verboden.
Op 15 mei 2011 wist Ajax, dat eerder al afgeschreven leek in de titelstrijd, in de laatste speelronde toch de 30e landstitel binnen te halen. De felbegeerde 'derde ster' werd veroverd na een uniek competitieslot:[14] koploper FC Twente werd thuis met 3-1 verslagen.
Het seizoen 2011-12 werd eveneens winnend afgesloten. Op 02 mei 2012 werd de 31e landstitel veroverd. Frank de Boer had daarmee tweemaal op rij als coach de competitie in de Eredivisie weten te winnen.[15]
Op 21 februari 2013 werd Ajax uitgeschakeld in de 1/32ste ronde van de Europa League 2012/13. Ajax won de heenwedstrijd tegen Steaua Boekarest met 2-0, maar verloor in de Arena Națională in Boekarest na een 2-0 eindstand na reguliere speeltijd en verlenging, met 4-2 in de strafschoppenreeks. De uitschakeling was een grote domper voor Ajax, want op 15 mei 2013 wordt de finale van de Europa League in de Amsterdam ArenA gespeeld.[16][17]
Op 05 mei 2013 pakt Ajax in het seizoen 2012-13 de 32e landstitel en heeft daardoor onder leiding van Frank de Boer nu driemaal op rij de Eredivisie weten te winnen.
Joodse achtergrond
Ajax staat nationaal en internationaal bekend om haar Joodse achtergrond. Ajax heeft verschillende bekende Joodse spelers en verenigingsmensen gehad, zoals Johnny Roeg en de in Auschwitz omgekomen Eddy Hamel. In de jaren zestig speelden Bennie Muller en mister Ajax Sjaak Swart als Joodse spelers voor de club. De laatste Joodse speler bij Ajax was Daniël de Ridder. Buiten het veld waren er verzorger Salo Muller en bestuurders Jaap van Praag en Michael van Praag Joods.
Stadions
Ajax heeft in de loop der jaren op vele locaties gespeeld. Het begon allemaal op een veldje in de toenmalige gemeente Nieuwer-Amstel, nog voordat de club officieel werd opgericht (in 1893). Voor vijftien gulden per half jaar werd er een weiland gehuurd. In 1896 werd het veldje bij de gemeente Amsterdam gevoegd.[18] In 1900 verhuisde de club naar Amsterdam-Noord, waar tot 1907 tussen de weilanden werd gespeeld.[18] In 1907 nam Ajax intrek in het eerste voetbalstadion van Amsterdam, in de volksmond "Het Houten Stadion" genoemd. Het stadion lag dichter bij het centrum dan de vorige locaties, maar er ontbraken nog steeds tribunes (die er pas in 1911 kwamen), kleedkamers en stromend water. Het stadion bleek toch te klein te zijn: na vier opeenvolgende landstitels in de jaren dertig werd er verhuisd naar Stadion De Meer.[18] Dit stadion zou het meest legendarische stadion uit dit rijtje worden: er speelden voetballers als Johan Cruijff, Sjaak Swart en Marco van Basten. De gemeente Amsterdam wilde bouwen in het geannexeerde Watergraafsmeer, dus liet Ajax een stadion bouwen in Betondorp. Het stadion mocht maximaal 300.000 gulden kosten, en zelfs de spelers betaalden mee. De openingswedstrijd was op 9 december 1934 tegen Stade Français, een wedstrijd die met 5-1 werd gewonnen. Het duurde tot 1971 tot er lichtmasten werden geplaatst. In 1996 vertrok Ajax, na er 62 jaar gespeeld te hebben, uit De Meer. Het stadion had, onder andere door nieuwe veiligheidsregels van de UEFA, zijn langste tijd gehad.[18] In die jaren gebruikte Ajax het Olympisch Stadion als uitvalsbasis voor zijn belangrijkste duels: Stadion De Meer kon niet meer dan 29.500 personen herbergen, terwijl het Olympisch Stadion vanaf 1937 maar liefst 64.000 plaatsen kende. Met de bouw van de Amsterdam ArenA werd het Olympisch Stadion in 1996 gedag gezegd.[18] In dit stadion werd op 14 augustus 1996 geopend met een vriendschappelijk duel tegen AC Milan, er werd met 0-3 verloren. Tot op heden speelt Ajax zijn wedstrijden in de Amsterdam ArenA.[18] Op 15 mei 2013 wordt in de Amsterdam ArenA de finale van de Europa League 2012/13 gespeeld.
Financiën
Ajax NV
 Zie AFC Ajax NV voor het hoofdartikel over dit onderwerp. |
Ajax is de enige Nederlandse voetbalclub met een beursnotering. De emissie op de Amsterdamse effecten beurs vond plaats op 11 mei 1998. Met een introductiekoers van 25 gulden haalde de club omgerekend 54 miljoen euro op.[19] Na een lichte opleving zakte de koers naar een dieptepunt van € 3,50. Kritiek werd gegeven dat het juridisch stramien van een naamloze vennootschap een voetbalclub niet past. Supporters maakten zich zorgen dat de sportieve belangen van de club zouden botsen met de commerciële belangen van het beursgenoteerde Ajax. Een Ajax-aandeel is anno 2008 ongeveer 5,90 euro waard.[20] In 2008 concludeerde een commissie onder leiding van erelid Uri Coronel dat de beursnotering geen waarde heeft voor de club en overwogen zou moeten worden om de beursnotering te beëindigen.[21] De haalbaarheid en wenselijkheid van het terugkopen van de aandelen wordt echter betwijfeld.[22]
De eerste grote shirtsponsor van de club was het Japanse elektronicaconcern TDK (1982/1983-1990/1991). Daarna was de bank ABN AMRO zeventien jaar lang sponsor. De huidige hoofdsponsor van de club is sinds het seizoen 2008/09 de verzekeraar AEGON. Dit contract heeft een looptijd van zeven jaar tot het einde van het seizoen 2014/2015, maar wordt in de zomer van 2014 beëindigd[23]. Eerste kledingsponsoren waren Le Coq Sportif (begin 1973-1976/1977; 1980/1981-eind 1984) en Puma (1977/1978-1979/1980). De huidige kledingsponsor is Adidas, dat een contract heeft tot medio 2019.
Ajax heeft een paar keer met een alternatieve shirtsponsor gespeeld. Op 1 april 2007 droeg Ajax in de wedstrijd tegen Heracles Almelo de naam Florius op het shirt.[24] Florius is een onderdeel van ABN AMRO en was destijds net gelanceerd. De laatste compettitiewedstrijd in het seizoen 2007/2008, eveneens thuis tegen Heracles Almelo, stond Dance4Life op het tenue.[25][26] Dit was een gebaar van ABN AMRO, die na dat seizoen stopte met sponsoring en de laatste wedstrijd het hele sponsorpakket aan Dance4Life doneerde. Op 24 januari 2010, bij de wedstrijd Ajax-AZ, speelden beide ploegen met Giro 555 op het shirt om aandacht te vragen voor het gironummer van de samenwerkende hulporganisaties, ten bate van de aardbeving in Haïti.[27] Hetzelfde gebeurde op 13 april 2011 toen Ajax een benefietwedstrijd speelde tegen Shimizu S-Pulse ten bate van de ramp in Japan.[28] De shirts met Giro 6868 werden later geveild.[29] Op 1 april 2012 speelde Ajax wederom tegen Heracles Almelo met een andere shirtsponsor. Op deze dag prijkte het logo van "Fonds Gehandicaptensport" op het shirt. Ajax' shirtsponsor AEGON ondersteunt al jaren het Fonds Gehandicaptensport, en wilde met deze actie samen met Ajax en de Ajax foundation aandacht vragen voor de start van de jaarlijkse collecteweek.[30] Ook op 7 april 2013 speelde Ajax met Fonds Gehandicaptensport op het shirt, weer was Heracles Almelo de tegenstander.
Supporters
Ajax staat er om bekend enkele fanatieke supporterskernen te hebben: de bekendste groepen zijn de F-Side (opgericht 3 oktober 1976) en VAK410 (opgericht in 2001). In de Arena zit de F-Side pal achter het doel aan de zuidkant van het stadion in de vakken 125 tot en met 129. De supporters van de F-Side zorgen voor sfeer in het stadion, maar ook vaak voor rellen tijdens en na wedstrijden. Als de toss het toelaat speelt Ajax altijd de tweede helft richting de F-Side. De supporters van VAK410 bevinden zich in de zuidhoek van het stadion op de bovenste ring, vak 424 en 425. Tot 2008 stonden zij aan de noordwestkant, in vak 410 (vandaar de naam). De supporters van VAK410 maken meer sfeeracties in het stadion met onder meer grote spandoeken. Zowel de F-Side als VAK410 hebben geen eigen zitplaatsen maar staan tijdens de wedstrijd.
Uit de "Football Top 20" van onderzoeksbureau SPORT+MARKT is gebleken dat Ajax in 2010 ongeveer 7,1 miljoen supporters in Europa heeft, een stuk meer dan rivalen Feyenoord en PSV (respectievelijk 1,6 en 1,3 miljoen). Deze 7,1 miljoen supporters leveren Ajax een 15e plaats op de Europese ranglijst op. Daarnaast is volgens het onderzoek 39% van de Nederlandse voetballiefhebbers Ajacied.[31] Ajax heeft niet alleen veel supporters, maar ook veel fans gaan naar Europese wedstrijden. Met gemiddeld 48.677 toeschouwers per wedstrijd stond Ajax in 2010 op de twaalfde plek in Europa, dit is bijvoorbeeld boven grote clubs zoals AC Milan, Manchester City en Chelsea FC. Kanttekening hierbij is dat niet alle clubs de capaciteit van de Amsterdam ArenA bezitten.
Joden
Ajaxsupporters met
Israëlische vlag in de Amsterdam ArenA
Spelers en supporters van Ajax werden in het verleden al aangesproken als 'Joden'. Supporters hebben dit als geuzennaam overgenomen. De herkomst van deze naam is onderwerp van discussie omdat Ajax van oorsprong geen Joodse voetbalclub is. Voor de Tweede Wereldoorlog waren Wilhelmina Vooruit en Hortus Eendracht Doet Winnen (tegenwoordig gefuseerd onder de naam WV-HEDW) dé Joodse clubs van Amsterdam. Al voor de oorlog speelden er Joodse voetballers bij Ajax, alleen niet significant méér dan bij de andere Amsterdamse clubs. De aanhang was echter wel van meer Joodse afkomst en zo hing er in de jaren dertig van de vorig eeuw al een Joods imago rond de club. Aanhangers van bezoekende teams zagen dat er veel Joodse supporters aanwezig waren.[32] Het bestuur van Ajax en het CIDI hebben zich altijd verzet tegen het gekoketteer met het jodendom.[33]
Volgens Amsterdammers is de bijnaam afkomstig van de vele supporters die vroeger per fiets naar de wedstrijden reden. Daarbij passeerden zij de Nieuwmarkt/Waterloopleinbuurt (de Jodenhoek) en de Transvaalbuurt waar ook veel Joodse mensen woonden. Men gebruikte dan vaak de uitdrukking Wij gaan naar de Joden
Negatief gebruik
Tegenwoordig heeft de geuzennaam weinig meer met het Joodse geloof te maken. Daarom wordt de geuzennaam 'Joden' ook steeds minder gebruikt, aangzien dit kwetsend is voor de Joodse gemeenschap van Amsterdam.
Daarnaast wordt de geuzennaam negatief gebruikt door supporters van rivaliserende clubs. Een enkele keer ook door tegenstanders zoals in maart 2011 na de wedstrijd tussen ADO Den Haag en Ajax. Na afloop van de door ADO gewonnen wedstrijd gingen de spelers Lex Immers en Charlton Vicento en de trainers John van den Brom en Maurice Steijn te ver mee in de enthousiasme van de supporters. Volgens verschillende bronnen was vooral Immers de aanstichter door de geuzennaam op een negatieve manier te gebruiken. Zo werd "we gaan op jodenjacht" naar voren gebracht. Alle betrokkenen hebben na afloop hun excuses aangeboden, maar werden alsnog door de eigen club en de KNVB gestraft.[34]
Supportersvereniging Ajax
Dit is officieel de grootste supportersvereniging van Europa met 85.000 leden, opgericht op 7 mei 1992. De vereniging organiseert tientallen keren per jaar grote activiteiten en evenementen binnen Nederland. Gevarieerd van de Open Dag, die jaarlijks door tienduizenden bezoekers wordt bezocht, tot regionale supportersfeesten, een website en een krant Ajaxlife die twintig keer per seizoen toegestuurd wordt.
Gemiddeld toeschouwersaantal 1988-2012
Deze grafiek laat zien hoeveel supporters de thuiswedstrijden van Ajax gemiddeld bezochten in de loop der jaren. Duidelijk zichtbaar is het verschil tussen De Meer en de Amsterdam ArenA (vanaf 1996/97).
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| 88 |
89 |
90 |
91 |
92 |
93 |
94 |
95 |
96 |
97 |
98 |
99 |
00 |
01 |
02 |
03 |
04 |
05 |
06 |
07 |
08 |
09 |
10 |
11 |
12 |
|
Rivaliteit
Als één van de drie traditionele topclubs heeft Ajax in de loop der jaren veel rivaliteit ondervonden van andere clubs in de Eredivisie.
Rivaliteit met Feyenoord
De rivaliteit tussen Ajax en Feyenoord is spreekwoordelijk; ze is bekender dan alle andere rivaliteiten tussen Nederlandse voetbalclubs. De onderlinge duels (de klassieker) behoren tot de belangrijkste wedstrijden van het jaar en zijn altijd uitverkocht. Tot het midden van de jaren zeventig waren Ajax en Feyenoord de enige Nederlandse clubs die landskampioen werden en zich internationaal konden meten. Een wedstrijd tussen beide clubs kwam in die dagen neer op een krachtmeting welke club de beste van Nederland was. Het is in de publieke beleving een botsing tussen het sierlijke en elegante voetbal van Ajax en de onverzettelijke strijdlust van Feyenoord. Daarnaast is het een botsing van de twee grootste steden van Nederland: de zelfbewuste uitstraling van de hoofdstad strijdt tegen de Rotterdamse arbeidersmentaliteit. In de praktijk valt er op de stereotypering het voetbal van beide clubs veel af te dingen.[35]
Zowel binnen als buiten het stadion hebben er in het verleden supportersrellen plaatsgevonden. Het dieptepunt is de afgesproken confrontatie geweest tussen harde kern aanhangers van de beide clubs in 1997 op een weiland nabij Beverwijk, waarbij Ajax-supporter Carlo Picornie om het leven kwam (de Slag bij Beverwijk).
Rivaliteit met PSV
PSV is een rivaal op sportief gebied. De wedstrijden tegen PSV worden ook als "toppers" bestempeld, maar qua spanning en rivaliteit zijn deze wedstrijden lang niet zo beladen als de duels met Feyenoord. De rivaliteit met PSV bestaat al geruime tijd en komt voort uit diverse oorzaken, zoals de verschillende interpretatie van al dan niet recente nationale en internationale successen van beide clubs en de veronderstelde tegenstelling tussen de Randstad en de provincie.
Rivaliteit met andere clubs
Behalve Feyenoord en PSV heeft Ajax nog een aantal andere rivalen. Daarbij valt op dat deze tegenstanders meer bezig zijn met de strijd tegen Ajax dan andersom. Eén daarvan is FC Utrecht. Hoewel de Utrecht-supporters Ajax meer als rivaal beschouwen dan andersom zijn deze duels altijd beladen: twee fanatieke supportersgroepen staan tegenover elkaar, en wedstrijden waar aan beide kanten strijd geleverd wordt zijn eerder regel dan uitzondering. Hetzelfde geldt ook voor ADO Den Haag. De confrontaties tussen de beide supportersgroeperingen zorgen voor beladen wedstrijden. De vermeende brandstichting in het supportershome van Ajax door ADO-hooligans en de inval van Ajacieden in het clubhuis van ADO als wraakactie hebben de onderlinge spanningen verder opgevoerd. In 2006 werd besloten dat beide clubs vijf jaar lang geen uitsupporters mogen meenemen in onderlinge duels.[36]
Met FC Twente, FC Groningen en het nabij gelegen AZ, dat soms wordt gezien als kleine Noord-Hollandse broertje, heersen daarnaast enige spanningen. Opvallend is dat veel supporters van andere clubs een afkeer hebben van Ajax, en soms gezamenlijk optrekken tegen de club. In het verleden waren Amsterdamse rivalen Blauw-Wit, DWS en De Volewijckers, die in 1972 opgingen in FC Amsterdam.
Verbonden aan Ajax
Bestuursraad / Directie
De bestuursraad van AFC Ajax bestaat uit zeven man: Hennie Henrichs (voorzitter), Tonnie Bruins Slot, Jan Buskermolen, Dick Schoenaker, Cees Vervoorn, Ronald Pieloor en Maarten Oldenhof. De directie van het bedrijf AFC Ajax NV bestaat uit vier man: Michael Kinsbergen als algemeen directeur, Jeroen Slop als financieel directeur, Edwin van der Sar als directeur marketing en Marc Overmars als directeur voetbalzaken. De Raad van commissarissen bestaat uit Hans Wijers (voorzitter), Theo van Duivenbode en Leo van Wijk.[37]
Ereleden
Ajax kent 45 ereleden, van mensen die zich bestuurlijk voor de club hebben ingezet tot spelers die Ajax sportief naar grotere hoogten hebben getild.[18] Inmiddels zijn 38 personen daarvan overleden en bestaat de huidige groep uit zeven ereleden, nadat Piet Keizer te kennen gaf geen erelid meer te willen zijn.[38]
De inmiddels 38 overleden ereleden (gerangschikt op datum van overlijden):[39]
 Floris Stempel- Han Dade
- Chris Holst
- L.W. van Vliet
- K.W.F. van der Lee
- Henk Alofs
- Frans Schoevaart
- Jan Grootmeijer
- J. Oudheusden
|
|
|
|
- André Kraan
- Willem Schoevaart
|
Trainers
In de beginjaren van Ajax had de club louter Engelse trainers aan het roer. Na de eerste trainer John Kirwan kwam in 1915 de legendarische Jack Reynolds. Onderbroken door een kortstondig verblijf van drie jaar bij de Amsterdamse rivaal Blauw-Wit, zou hij tot het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog aan het roer staan van alle elftallen van Ajax. Naar Jack Reynolds is later in De Meer een tribune vernoemd. Toen hij in juni 1940 door de Duitse bezetter werd geïnterneerd in een krijgsgevangenkamp in Silezië kwamen de eerste Nederlandse trainers aan het hoofd te staan. Jan Distelbrink was de eerste Nederlander die het trainerschap overnam, hoewel dit slechts op interim basis was. De eerste echte Nederlandse trainers waren het duo Wim Volkers en Arie de Wit en daarna, voor een langere periode van drie jaar, Dolf van Kol. Na de oorlog keerde Jack Reynolds terug op de bank. Hij zou nog twee korte termijnen coach zijn, opgevolgd door andere Britten zoals Vic Buckingham. Het zou nog twintig jaar duren alvorens er weer een Nederlander aan het roer kwam te staan. De illustere Rinus Michels was in januari 1965 na Dolf van Kol de eerste Nederlandse coach. Als midvoor had Rinus Michels al 264 wedstrijden in het eerste gespeeld. Na de succesvolle periode onder De Generaal, die in juli 1971 na 6 jaar en 6 maanden naar FC Barcelona vertrok, veranderde het trainersbeleid van Ajax. Het vizier verschoof van Engelse trainers naar oefenmeesters van Hollandse bodem. Slechts sporadisch is er daarna nog gebruikgemaakt van de diensten van een buitenlandse trainer (Ștefan Kovács, 1971-1972 en 1972-1973; Tomislav Ivić, 1976-1977 en 1977-1978; Kurt Linder, voornamelijk 1981-1982; Spitz Kohn; Morten Olsen). Na het vertrek van Michels in 1971 hebben er ongeveer twintig trainers aan het roer gestaan. Gemiddeld hebben ze het minder dan twee jaar uitgehouden. Vijf coaches hebben het langer dan twee jaar volgehouden: Louis van Gaal (5 jaar en 9 maanden), Ronald Koeman (3 jaar en 3 maanden), Aad de Mos (2 jaar en 10 maanden), Johan Cruijff (2 jaar en 7 maanden), Leo Beenhakker (2 jaar en 3 maanden) en Frank de Boer (2 jaar en 6 maanden). Marco van Basten was de 46e trainer in de clubgeschiedenis. Op 6 mei 2009 stapte Van Basten op. Na een 4-0 uitnederlaag tegen Sparta en het voor de tweede keer op rij missen van de voorronde van de Champions League, zag hij geen kans meer op verbetering en vroeg ontslag aan. De laatste trainer van Ajax was Martin Jol. Jol, die op dinsdag 26 mei 2009 een contract voor 3 jaar tekende, nam op maandag 6 december 2010 ontslag omdat hij volgens zichzelf niet aan de verwachtingen kon voldoen. Met Jol vertrokken ook zijn assistenten Cock Jol en Michael Lindeman. Jols opvolger, Frank de Boer tekende op 3 januari 2011 een 3,5 jarig contract wat hem tot de zomer van 2014 verbindt aan de hoofdstedelingen.
Voorzitters
Ajax heeft sinds de oprichting van de vereniging dertien verschillende voorzitters gehad. De eerste voorzitter was de oprichter Floris Stempel. Sinds 2011 is Hennie Henrichs voorzitter van de club. Tussen hen in hebben bekende namen zoals Jaap van Praag en later zijn zoon Michael van Praag onder andere de club geleid.
Rugnummer 14
Sinds het begin van het seizoen 2007/08 is dit rugnummer niet meer gebruikt door Ajax. Het rugnummer dat Johan Cruijff vroeger droeg is van onschatbare waarde zei John Jaakke. Ajax heeft tenslotte naam gemaakt met Johan Cruijff. Ter ere van Johan is het rugnummer bevroren. De laatste speler die met het rugnummer 14 mocht spelen was Roger García, in de voorbereiding van het seizoen 2010/11 speelde Marvin Zeegelaar een duel met het rugnummer 14. Dit bleek een fout te zijn.[40] Ook in de voorbereiding op het seizoen 2011/12 werd rugnummer 14 opnieuw vergeven, ditmaal aan Aras Özbiliz. De club gaf aan dat dit geen misverstand was.[41]
Lijst van spelers na Johan Cruijff met het rugnummer 14:[42]
|
Vanaf dit jaar kregen reservespelers tot 1997 geen vaste rugnummers meer.
|
|
Spelers
Selectie 2012/2013
[43]
Aangetrokken spelers
Vertrokken spelers
Gehuurde spelers
Verhuurde spelers
Staf
Technische staf
Medische staf
Begeleidende staf
Jeugd
Eén van de sterkste punten van Ajax is als vanouds de jeugdopleiding. De opleiding concentreert zich op het Ajax-systeem van "Techniek, Inzicht, Persoonlijkheid en Snelheid" (TIPS). De jeugdelftallen spelen volgens hetzelfde 4-3-3 systeem met vleugelspelers als het eerste elftal. Hierdoor wordt de doorstroming vergemakkelijkt. Jaarlijks stromen echter maar ongeveer twee a drie voetballers uit de jeugd door naar het eerste elftal. Spelers die de top bij Ajax uiteindelijk niet weten te halen belanden vaak bij andere clubs in de Eredivisie waardoor de jeugdopleiding van Ajax ook wel de kweekvijver van het Nederlandse voetbal genoemd wordt. De jeugdopleiding stond van 2008 tot 2011 onder leiding van voormalig profvoetballer Jan Olde Riekerink. Zijn rol werd overgenomen door Wim Jonk en Dennis Bergkamp.
Jong Ajax
Jong Ajax (of vroeger Ajax 2) is het tweede elftal van AFC Ajax. In het team spelen de profvoetballers van Ajax die niet in het eerste van Ajax kunnen spelen. In de meeste gevallen zijn dat jonge spelers die te oud zijn voor het hoogste junioren elftal van Ajax (de A1). In sommige gevallen spelen ook uit de gratie geraakte voormalige eerste-elftalspelers bij Jong Ajax. Het team heeft geregeld de competitie voor reserve elftallen gewonnen en heeft zich zo verschillende keren geplaatst voor het KNVB bekertoernooi. Hierin reikte het een drie keer tot de kwartfinale. Het beste resultaat werd geboekt in het seizoen 2001/2002. Onder leiding van Jan Olde Riekerink bereikte Jong Ajax de halve finale. In de halve finale werd het uiteindelijk na strafschoppen verslagen door FC Utrecht. Utrecht voorkwam op deze manier een finale van Ajax tegen Jong Ajax. Het bereiken van de halve finale van het bekertoernooi is sinds de invoering van het betaald voetbal niet eerder voorgekomen.[44] Zowel Jong Ajax als alle jeugdelftallen werken hun trainingen en wedstrijden af op Sportpark De Toekomst.
Erelijst
Beloften Landskampioen (8x)
- 1994, 1996, 1998, 2001 (Ajax 2)
- 2002, 2004, 2005, 2009 (Jong Ajax)
Districtsbeker West I (3x)
- 1984, 1987, 1993
Algemene amateurs KNVB beker (1x)
- 1984
Beloften KNVB beker (3x)
- 2003, 2004, 2012
Maritiem Toernooi (2x)
- 1996 (Ajax 2)
- 2010 (Jong Ajax)
Eredivisie KNVB beker
Ajax A1
| Pos. |
Naam |
| Doel |
Norbert Alblas |
| Peter Leeuwenburgh |
| Verdediging |
Robert van Koesveld |
 Stefan Marinkovic |
| Bas Kuipers |
| Kenny Tete |
| Tom Noordhoff |
| Darren Rosheuvel |
| Middenveld |
Sinan Keskin |
| Branco van den Boomen |
| Djavan Anderson |
/ Abdel El Hasnaoui |
| Aanval |
Jordi Bitter |
/ Elton Acolatse |
| Sheraldo Becker |
| Nick de Bondt |
| Danzell Gravenberch |
| Queensy Menig |
| Boban Lazic |
| Derwin Martina |
Sjaak Swart Trofee
De Sjaak Swart Trofee is prijs voor de beste speler van De Toekomst (de jeugdopleiding), gekozen door de jeugdtrainers van Ajax.[45]
Vrouwenvoetbal
In mei 2012 maakte Ajax bekend dat het een team zou laten spelen in de nieuw opgerichte Women's BeNe League 2012/13. Ajax heeft voor de oprichting en begeleiding van zijn vrouwenelftal oud-international Marleen Molenaar aangesteld.[46]
Vrouwenteam
Het eerste vrouwenteam van Ajax zal bestaan uit de volgende speelsters:
Lucky Ajax
Lucky Ajax is een gelegenheidsteam van oud-profspelers van de Amsterdamse voetbalclub. Drijvende kracht achter het team is Sjaak Swart, die in het eerste van Ajax stond ten tijde van de succesreeks in de jaren zeventig. Tot de deelnemers aan de regelmatig wisselende formatie behoren verder onder andere Barry Hulshoff, Sonny Silooy, Simon Tahamata, Ronald Koeman, Tscheu La Ling, Gerrie Mühren, John van 't Schip, Brian Roy, Stanley Menzo, Peter van Vossen en Fred Grim. De naam is afgeleid van het gezegde "lucky Ajax", dat wordt gebezigd als Ajax door gelukkig toeval of een scheidsrechterlijke dwaling een wedstrijd winnend beëindigt.
Topscorers
Er zijn in totaal zeventien spelers die 100 keer of meer in het Ajax-shirt hebben gescoord in officiële wedstrijden. Hiervan zijn er 14 sinds de invoering van het betaald voetbal en de overige 3 (voor 1954) voordat er betaald voetbal was in Nederland.[47] Goaltjes Piet van Reenen staat met 273 treffers bovenaan.
Meeste wedstrijden
In de Club van 100 van Ajax, waarin alle spelers zijn vermeld die 100 competitieduels of meer voor Ajax hebben gespeeld, staan de volgende vijf namen het hoogste in de lijst.[18]
Van de huidige selectie zijn er momenteel 4 spelers terug te vinden in de Club van 100.
Topscorers per seizoen
Eredivisie (1956-heden)
* Seizoen loopt nog
Erelijst
Grote toernooien
| Competitie |
Aantal |
Jaren |
| Internationaal |
 Europacup 1/UEFA Champions League |
4x |
1971, 1972, 1973, 1995 |
 Europacup II |
1x |
1987 |
 UEFA Cup |
1x |
1992 |
 Wereldbeker |
2x |
1972, 1995 |
 Europese Supercup |
3x |
1972, 1973, 1995 |
 International Football Cup |
1x |
1962 |
| Nationaal |
Landskampioen  |
32x |
1918, 1919, 1931, 1932, 1934, 1937, 1939, 1947, 1957, 1960,
1966, 1967, 1968, 1970, 1972, 1973, 1977, 1979, 1980, 1982,
1983, 1985, 1990, 1994, 1995, 1996, 1998, 2002, 2004, 2011,
2012, 2013
|
| KNVB beker |
18x |
1917, 1943, 1961, 1967, 1970, 1971, 1972, 1979, 1983, 1986,
1987, 1993, 1998, 1999, 2002, 2006, 2007, 2010
|
| Johan Cruijff Schaal |
7x |
1993, 1994, 1995, 2002, 2005, 2006, 2007 |
| Regionaal |
| Afdelingskampioen Eerste Klasse (West) |
17x |
1918, 1919, 1921, 1927, 1928, 1930, 1931, 1932, 1934, 1935,
1936, 1937, 1946, 1947, 1939, 1950, 1952
|
[48]
Kleine toernooien
| Competitie |
Aantal |
Jaren |
| Internationaal |
| Ajax Amsterdam Paastoernooi |
4x |
1934, 1949, 1950, 1952 |
| Amsterdam 700 Toernooi / LG Amsterdam Tournament |
10x |
1978, 1980, 1985, 1987, 1991,
1992, 2001, 2002, 2003, 2004
|
 Jubileum Toernooi in SK Brann Bergen |
1x |
1978 |
 Olympiakos Piraeus Tournament |
1x |
1988 |
 Indoor Toernooi Parijs-Bercy |
1x |
1989 |
 Nicola Ceravalo Tournament |
1x |
1992 |
 FC Lahti Jalkapallo Tournament |
1x |
1993 |
 Tournoi de Bruxelles du Daring Club |
1x |
1935 |
| HCS Voetbal Cup |
1x |
1990 |
| Brugse Metten |
2x |
1994, 1997 |
 Trofeo Santiago Bernabéu |
1x |
1992 |
| Trofeo Concepción Arenal |
1x |
1995 |
 Algarve Cup |
1x |
2003 |
 Alfred Berg Cup |
1x |
2003 |
 Total Cup |
1x |
2005 |
 VansDirect Trophy |
1x |
2008 |
 Ted Bates Trophy |
2x |
2009, 2012 |
 Chippie Polar Cup |
1x |
2010 |
| Nationaal |
| Amsterdam Gouden Kruis |
5x |
1906, 1909, 1910, 1911, 1924 |
| Gouden Meerbeker |
3x |
1917, 1918, 1919 |
| Paastoernooi FC Blauw-Wit |
1x |
1938 |
| Arol Beker |
5x |
1933, 1934, 1941, 1949, 1951 |
UEFA Team Ranking: 27e plaats [49] Euro Club Index: 24e plaats [49]
Resultaten betaald voetbal 1954 - 2013
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| 55 |
56 |
57 |
58 |
59 |
60 |
61 |
62 |
63 |
64 |
65 |
66 |
67 |
68 |
69 |
70 |
71 |
72 |
73 |
74 |
75 |
76 |
77 |
78 |
79 |
80 |
81 |
82 |
83 |
84 |
85 |
86 |
87 |
88 |
89 |
90 |
91 |
92 |
93 |
94 |
95 |
96 |
97 |
98 |
99 |
00 |
01 |
02 |
03 |
04 |
05 |
06 |
07 |
08 |
09 |
10 |
11 |
12 |
13 |
|
|
NB. Het betreft hier de officiële eindstanden dus ná eventuele herschikking als gevolg van de play-offs zoals in 2005/06 en 2007/2008.
Resultaten in Europese competities sinds 1956
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| 56 |
57 |
58 |
59 |
60 |
61 |
62 |
63 |
64 |
65 |
66 |
67 |
68 |
69 |
70 |
71 |
72 |
73 |
74 |
75 |
76 |
77 |
78 |
79 |
80 |
81 |
82 |
83 |
84 |
85 |
86 |
87 |
88 |
89 |
90 |
91 |
92 |
93 |
94 |
95 |
96 |
97 |
98 |
99 |
00 |
01 |
02 |
03 |
04 |
05 |
06 |
07 |
08 |
09 |
10 |
11 |
12 |
13 |
| EC I / Champions League |
| EC II |
| UEFA Cup / Europa League |
| geen Europees voetbal |
|
|
1906 - Heden
| Jaar |
Gewonnen |
Runner-up |
| 1906 |
Amsterdam Gouden Kruis |
| 1909 |
Amsterdam Gouden Kruis |
| 1910 |
Amsterdam Gouden Kruis |
| 1911 |
Amsterdam Gouden Kruis |
| 1917 |
NVB beker, Gouden Meerbeker |
| 1918 |
Landskampioen, Afdelingskampioen Eerste Klasse, Gouden Meerbeker |
| 1919 |
Landskampioen, Afdelingskampioen Eerste Klasse, Gouden Meerbeker |
| 1921 |
Afdelingskampioen Eerste Klasse |
| 1924 |
Amsterdam Gouden Kruis |
| 1927 |
Afdelingskampioen Eerste Klasse |
| 1928 |
Afdelingskampioen Eerste Klasse |
| 1930 |
Afdelingskampioen Eerste Klasse |
| 1931 |
Landskampioen, Afdelingskampioen Eerste Klasse |
| 1932 |
Landskampioen, Afdelingskampioen Eerste Klasse |
| 1933 |
Arol Beker |
| 1934 |
Landskampioen, Afdelingskampioen Eerste Klasse,
Arol Beker, Ajax Amsterdam Paastoernooi |
| 1935 |
Afdelingskampioen Eerste Klasse, Tournoi de Bruxelles du Daring Club |
| 1936 |
Afdelingskampioen Eerste Klasse |
| 1937 |
Landskampioen, Afdelingskampioen Eerste Klasse |
| 1938 |
Paastoernooi FC Blauw-Wit |
| 1939 |
Landskampioen, Afdelingskampioen Eerste Klasse |
| 1941 |
Arol Beker |
| 1943 |
NVB Beker |
| 1946 |
Afdelingskampioen Eerste Klasse |
| 1947 |
Landskampioen, Afdelingskampioen Eerste Klasse |
| 1949 |
Arol Beker, Ajax Amsterdam Paastoernooi |
| 1950 |
Afdelingskampioen Eerste Klasse, Ajax Amsterdam Paastoernooi |
| 1951 |
Arol Beker |
| 1952 |
Afdelingskampioen Eerste Klasse, Ajax Amsterdam Paastoernooi |
| 1957 |
Landskampioen |
| 1960 |
Landskampioen |
| 1961 |
KNVB beker |
| 1962 |
 International Football Cup |
| 1966 |
Landskampioen |
| 1967 |
Landskampioen, KNVB beker |
| 1968 |
Landskampioen, poulewinnaar Intertoto Cup |
KNVB beker |
| 1969 |
|
Europacup I |
| 1970 |
Landskampioen, KNVB beker |
| 1971 |
KNVB beker, Europacup I |
| 1972 |
Landskampioen, KNVB beker, Europacup I, Wereldbeker Voetbal,
 Rangers FC First Centenary 1872-1972 |
| 1973 |
Landskampioen, Europacup I, UEFA Super Cup |
| 1977 |
Landskampioen |
| 1978 |
Amsterdam 700 Toernooi, Jubileum Toernooi in SK Brann Bergen |
KNVB beker |
| 1979 |
Landskampioen, KNVB beker |
Trofeo Santiago Bernabéu |
| 1980 |
Landskampioen, Amsterdam 700 Toernooi |
KNVB beker |
| 1981 |
|
KNVB beker |
| 1982 |
Landskampioen |
| 1983 |
Landskampioen, KNVB beker |
| 1985 |
Landskampioen, Amsterdam 700 Toernooi |
| 1986 |
KNVB beker |
| 1987 |
KNVB beker, Europacup II, Amsterdam 700 Toernooi |
UEFA Super Cup |
| 1988 |
Olympiakos Piraeus Tournament |
Europacup II |
| 1989 |
Indoor Toernooi Parijs-Bercy |
| 1990 |
Landskampioen |
| 1991 |
Amsterdam 700 Toernooi |
| 1992 |
UEFA Cup, Trofeo Santiago Bernabéu,
Amsterdam 700 Toernooi, Nicola Ceravalo Tournament |
| 1993 |
KNVB beker, Nederlandse Super Cup, FC Lahti Jalkapallo Tournament |
| 1994 |
Landskampioen, Nederlandse Super Cup, Brugse Metten |
| 1995 |
Landskampioen, Nederlandse Super Cup,
UEFA Champions League, UEFA Super Cup, Wereldbeker Voetbal,
Trofeo Concepción Arenal |
Trofeo Santiago Bernabéu |
| 1996 |
Landskampioen |
Johan Cruijff Schaal, UEFA Champions League |
| 1997 |
Brugse Metten |
| 1998 |
Landskampioen, Amstel Cup |
Johan Cruijff Schaal |
| 1999 |
Amstel Cup |
Johan Cruijff Schaal |
| 2001 |
LG Amsterdam Tournament |
| 2002 |
Landskampioen, Amstel Cup, Johan Cruijff Schaal, LG Amsterdam Tournament |
| 2003 |
LG Amsterdam Tournament |
| 2004 |
Landskampioen, LG Amsterdam Tournament |
Johan Cruijff Schaal |
| 2005 |
Johan Cruijff Schaal |
| 2006 |
Gatorade Cup, Johan Cruijff Schaal |
| 2007 |
KNVB beker, Johan Cruijff Schaal |
| 2008 |
VansDirect Trophy |
| 2009 |
Ted Bates Trophy |
FWS Amsterdam Tournament |
| 2010 |
KNVB beker, Chippie Polar Cup |
Johan Cruijff Schaal |
| 2011 |
Landskampioen |
KNVB beker, Johan Cruijff Schaal |
| 2012 |
Landskampioen, Ted Bates Trophy |
Johan Cruijff Schaal |
| 2013 |
Landskampioen |
In Europa
Europese finales
Ajax is één van de succesvolste clubs ooit in Europees verband. Het won viermaal de Europacup I/ Champions League, en maar drie clubs hebben deze prestatie weten te overtreffen: Real Madrid, AC Milan en Liverpool FC. Verder won Ajax eenmaal de Europacup II, eenmaal de UEFA Cup, driemaal de UEFA Super Cup en eenmaal de International Football Cup. Verder speelde de club nog drie finales die verloren werden. In onderstaande tabel staan de uitslagen van de gewonnen finales vet en van de verloren finales cursief vermeld.
| Seizoen |
Competitie |
Tegenstander |
Land |
Uitslag |
Stadion |
| 1961/62 |
International Football Cup |
Feyenoord |
NED |
4 - 2 |
Olympisch Stadion, Amsterdam |
| 1968/69 |
Europa Cup 1 |
AC Milan |
ITA |
1 - 4 |
Estadio Santiago Bernabéu, Madrid |
| 1970/71 |
Europa Cup 1 |
Panathinaikos FC |
 GRE |
2 - 0 |
Wembley, Londen |
| 1971/72 |
Europa Cup 1 |
Internazionale |
ITA |
2 - 0 |
De Kuip, Rotterdam |
| 1972 |
UEFA Super Cup |
Glasgow Rangers |
SCO |
3 - 1 uit, 3 - 2 thuis |
|
| 1972/73 |
Europa Cup 1 |
Juventus FC |
ITA |
1 - 0 |
Rode Ster-stadion, Belgrado |
| 1973 |
UEFA Super Cup |
AC Milan |
ITA |
0 - 1 uit, 6 - 0 thuis |
|
| 1986/87 |
Europa Cup 2 |
Lokomotive Leipzig |
 GDR |
1 - 0 |
Olympisch stadion, Athene |
| 1987 |
UEFA Super Cup |
FC Porto |
POR |
0 - 1 uit, 0 - 1 thuis |
|
| 1987/88 |
Europa Cup 2 |
KV Mechelen |
BEL |
0 - 1 |
Stade de la Meinau, Straatsburg |
| 1991/92 |
UEFA Cup |
Torino FC |
ITA |
2 - 2 uit, 0 - 0 thuis |
|
| 1994/95 |
Champions League |
AC Milan |
ITA |
1 - 0 |
Ernst Happelstadion, Wenen |
| 1995 |
UEFA Super Cup |
Real Zaragoza |
ESP |
1 - 1 uit, 4 - 0 thuis |
|
| 1995/96 |
Champions League |
Juventus FC |
ITA |
1 - 1, 2 - 4 n.p. |
Stadio Olimpico, Rome |
Overzicht
Ajax speelt sinds 1957 in diverse Europese competities. Hieronder staan de competities en in welke seizoenen de club deelnam:
- 1994/95, 1995/96, 1996/97, 1998/99, 2001/02, 2002/03, 2003/04, 2004/05, 2005/06, 2006/07, 2007/08, 2010/11, 2011/12, 2012/13, 2013/14
- 1957/58, 1960/61, 1966/67, 1967/68, 1968/69, 1970/71, 1971/72, 1972/73, 1973/74, 1977/78, 1979/80, 1980/81, 1982/83, 1983/84, 1985/86
- 2009/10, 2010/11, 2011/12, 2012/13
- 1961/62, 1981/82, 1986/87, 1987/88, 1993/94
- 1974/75, 1975/76, 1976/77, 1978/79, 1984/85, 1988/89, 1989/90, 1991/92, 1992/93, 1997/98, 1999/00, 2000/01, 2001/02, 2004/05, 2006/07, 2007/08, 2008/09
- 1968
- 1969/70
- 1961/62, 1962/63, 1963/64
De wereldbeker
Ajax won tweemaal de Wereldbeker.
Samenwerkingsverbanden
AFC Ajax werkt op verschillende gebieden met andere clubs uit binnen- en buitenland samen. De clubs waar Ajax op dit moment intensief mee samenwerkt zijn:
Amateurvereniging Ajax Zaterdag
Zie Ajax Amateurs voor meer info.
Bekende supporters van Ajax
Zie ook
Externe link
Bronnen, noten en/of referenties
- ↑ Inschrijving bij de KvK
- ↑ ‘Nieuwe’ ArenA klaar voor Klassieker Ajax.nl
- ↑ Bestuur.. ajax.nl. Geraadpleegd op 5 mei 2013.
- ↑ UEFA Team Ranking 2013
- ↑ (en) The ancient Ajax, www.ajax-usa.com
- ↑ In 1971 en 1973 weigerde Ajax de finale te spelen omdat ze het spel onverantwoord hard vonden
- ↑ 'Sportieve fraude' achtervolgt Juventus, 22 november 2004
- ↑ Martin Jol vertrekt bij Ajax, NOS, 6 december 2010
- ↑ Cruijff rekent op steun van laden Ajax, Goal.com, 13 december 2010
- ↑ Oproep aan alle Ajacieden, Telesport.nl, 15 november 2010
- ↑ Ajax en De Boer komen contract voor 3,5 jaar overeen, Voetbalzone.nl, 3 januari 2010
- ↑ Victorie voor Cruijff Telegraaf.nl, 14 december 2010
- ↑ Edo Ophop niet in ledenraad Ajax, RTLnieuws, 12 december 2010
- ↑ Alle registers open bij uniek slotduel Ajax-FC Twente, Vi.nl, 15 mei 2011
- ↑ Ajax pakt 31ste landstitel. NOS Sport, 3 mei 2012
- ↑ Ajax uitgeschakeld in Europa League na strafschoppen, nrc.nl, 22 februari 2013
- ↑ 'Weg droomfinale in eigen stadion' Ajax Nieuws, 22 februari 2013
- ↑ a b c d e f g h Ajax.nl
- ↑ God van de handel liet Ajax in de steek, NRC, 18 februari 2008
- ↑ (en) AFC Ajax chart, Yahoo.com
- ↑ Ajax beslist nog dit jaar over beursnotering, De Pers, 1 juli 2008
- ↑ Ajax hunkert naar roemrucht verleden, VEB, mei 2008
- ↑ Aegon stopt als hoofdsponsor Ajax, NuSport.nl 13 november 2012
- ↑ Ajax voor één keer in Florius-shirts Ajax.nl, 30 maart 2007
- ↑ Dance4Life shirtsponsor Ajax Debeterewereld.nl, 7 april 2008
- ↑ Persbericht - Ajax in Dance4Life westrijdshirt Dance4life.nl, 18 april 2008
- ↑ Ajax en AZ met Giro 555 op shirt Ajax.nl, 23 januari 2010
- ↑ Ajax speelt benefietduel in speciaal shirt Parool.nl, 13 april 2011
- ↑ Ajax Foundation veilt 'Japan-shirts' Ajaxfisde.nl, 17 april 2011
- ↑ Ajax zonder AEGON tegen Heracles - Ajax.nl, 29 maart 2012
- ↑ Ajax wint nog meer fans, Barça populairste club
- ↑ Ajax en de joden, sportgeschiedenis.nl, 9 december 2006
- ↑ Een geuzennaam uit misplaatst historisch besef
- ↑ "KNVB schorst Immers vier duels", NOS.nl, 23 maart 2011
- ↑ Hooligans, fans en fanatisme, Rámon Spaaij, University Press, 2008
- ↑ ADO-fans bekladden Ajax-clubhuis, AD.nl, 6 augustus 2008
- ↑ Wijers wil Ajax weer dichter bij Europese top brengen Voetbal International, 14 juni 2012
- ↑ Keizer zegt erelidmaatschap op Voetbalzone.nl
- ↑ Overleden Ereleden van Ajax Ajax.nl
- ↑ ajaxlife.nl
- ↑ Özbiliz: 'Ik kreeg rugnummer veertien en ze zeiden dat het klopte' Voetbalzone, 3 juli 2011
- ↑ Alle Ajacieden met nummer veertien sinds Johan Cruijff Sportgeschiedenis, 21 april 2007
- ↑ Selectie 2012-2013 Ajax.nl
- ↑ 2001-2005, Koeman de verlosser, Ajax.nl
- ↑ Supportersvereniging Ajax prijzen - De AFC Ajax Wiki, jouw bron voor AFC Ajax!
- ↑ Ajax.nl - Ajax start vrouwenteam
- ↑ Suarez veertiende Ajacied met minimaal honderd goals Voetbal International, 28 juli 2010
- ↑ Erelijst, Ajax.nl
- ↑ a b UEFA Team Ranking 2011.
- ↑ Ajax gaat samenwerkingsverband aan met as trencin, Nu.nl, 12 december 2012
- ↑ Ajax werkt ook samen met Cruzeiro, Voetbalprimeur.nl, 14 december 2007
- ↑ Ajax werkt samen met Bussum, Nu.nl, 21 januari 2013
|
2012/13
Zie Geschiedenis van AFC Ajax voor het hoofdartikel over dit onderwerp.
.svg){kind=small}
Évian
Fulham FC
TSG 1899 Hoffenheim
Kameroen.svg){kind=small}
Stefan Marinkovic
Abdel El Hasnaoui
Elton Acolatse
Murat Yıldırım
Aras Özbiliz
Europacup 1/UEFA Champions League
Europacup II.png){kind=small}
UEFA Cup
Wereldbeker
Europese Supercup
International Football Cup
Jubileum Toernooi in SK Brann Bergen
Olympiakos Piraeus Tournament
Nicola Ceravalo Tournament
Algarve Cup
VansDirect Trophy.svg){kind=small}
Chippie Polar Cup
.svg){kind=small}
ARG
BRA
AS Trenčín[50]
Beijing Guoan
Cruzeiro EC [51]
