A capella

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
The Four Brothers zingen Death Come a-Knockin (opname uit 1943)
The Spiritual Four Quartet (Edward Bond, Cleve Parker, James Bond, and Elwood Gaines) zingen John the Revelator (opname uit 1943)

A capella (Italiaans: a cappella) is een muziekterm voor zingen zonder instrumenten als begeleiding, meestal in een koor.

Geschiedenis[bewerken]

Het woord kapel in de term (zie voor details hieronder) vindt zijn oorsprong in het feit dat tot in de 16e eeuw a capella zingen vooral gebruikelijk was in kerkmuziek, die toen gewoonlijk door onbegeleide koren werd uitgevoerd. Wanneer er al muziekinstrumenten meespeelden, ondersteunden deze slechts de vocale partijen.

Later werd het in de kerkmuziek gebruikelijk dat instrumenten eigen, zelfstandige partijen speelden. Toen ontstond de term a capella, aanvankelijk om de 'ouderwetse' kerkmuziek, die niet door zelfstandige instrumenten begeleid werd, aan te duiden. Later ging de oorspronkelijke betekenis van de term verloren en sindsdien betekent a capella 'onbegeleide (koor)muziek'.

Vandaag de dag wordt de term a capella tevens gebruikt voor vocale, instrumentloze, muziek waaronder stijlen als dance of moderne pop/rock. Er worden van singles bijvoorbeeld ook vaak de uitsluitend vocale versies uitgebracht, speciaal bedoeld voor deejays en producenten om er hun eigen muziek aan toe te voegen, zodat een nieuwe versie van het nummer ontstaat.

Betekenis en spelling van de term[bewerken]

De oorspronkelijke vorm van de term is alla cappella, Italiaans voor 'op de wijze van de kapel',[1] waarmee wellicht de Sixtijnse Kapel werd bedoeld, die inderdaad een traditie van onbegeleide zang had.[2] De term is later verkort tot a cappella, en is in deze vorm nog steeds gebruikelijk in de internationale, op het Italiaans gebaseerde muziekterminologie. De spelling met enkele p komt ook af en toe voor in oude Italiaanse bronnen;[3] het is eveneens de Latijnse spelling. De officiële Nederlandse spelling (die van het Groene Boekje) is a capella.

A capella versus begeleid zingen[bewerken]

Zingen a capella verschilt in diverse opzichten van zingen met begeleiding.

  • Bij a-capellazang is het 'geluidsweefsel' meestal dunner door het ontbreken van instrumenten, waarbij fouten duidelijker aan het daglicht treden.
  • Ook is het intoneren anders:
    • Ten eerste is het lastig om de juiste toonhoogte vast te houden; men intoneert immers op zichzelf en/of andere zangers, dus onderling. Soms blijkt een koor aan het einde van een a-capellastuk wel een halve toon of meer gezakt te zijn (of gestegen, al is dat zeldzamer).
    • Ten tweede zingt men a capella anders dan bij zang met instrumentale begeleiding, omdat instrumenten dwingen tot een bepaalde stemming (rein of getempereerd bijvoorbeeld) waarin gezongen moet worden. (Bij een pianobegeleiding zal een koor anders treffen dan bij bijvoorbeeld een orgel-, koperblazers- of een strijkkwartetbegeleiding.)

Voorbeelden[bewerken]

Enkele a-capellagroepen waarvan een artikel op Wikipedia staat:

Zie ook[bewerken]

Referenties[bewerken]

  1. Oxford English Dictionary, s.v. a capella, a cappella en alla capella [sic].
  2. Willam C. Holmes "A cappella" in The New Grove Dictionary of Music and Musicians (London: Macmillan, 1980)
  3. Willam C. Holmes, ibid.
Icoontje WikiWoordenboek Zoek a capella op in het WikiWoordenboek.