Aagje Deken
Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Aagje Deken (Nieuwer-Amstel, 1741 - Den Haag, 14 november 1804) was een bekend Nederlands schrijfster.
Agatha Deken werd geboren in 1741. In 1745 overleden haar ouders, en werd zij ondergebracht in het collegianten-weeshuis 'De Oranje Appel' in Amsterdam. Daar bleef ze tot 1767, na het verlaten van het weeshuis had ze verschillende dienstbetrekkingen. Later begon ze een koffie- en theehandeltje. In 1769 werd Deken lid van de Doopsgezinde Gemeente in Amsterdam.
Toen Aagje Deken 29 was nam ze haar intrek bij haar vriendin Maria Bosch, als ziekenverzorgster. Maria Bosch overleed in 1773, in 1775 verscheen de bundel 'Stichtelijke gedichten', die Deken samen met Maria Bosch had geschreven.
In 1776 begon de briefwisseling tussen Aagje Deken en Betje Wolff, die toen al enige werken op haar naam had staan. In oktober van dat jaar ontmoetten zij elkaar voor het eerst. Nadat in 1777 Betjes man, dominee Wolff, overleed, trok Deken bij Wolff in. In september 1777 betrokken zij samen een huurhuisje in De Rijp, en publiceerden zij hun eerste gemeenschappelijke werk: 'Brieven'. In 1781 erfde Deken ruim 13.000 gulden, en de twee gingen in het buiten 'Lommerlust' in Beverwijk wonen. Ze schreven samen nog 'De Historie van mejuffrouw Sara Burgerhart', dat een groot succes werd, en de 'Historie van den heer Willem Leevend'.
Uit onvrede met de situatie in eigen land (na het neerslaan van de opstand van de patriotten in 1787) verhuisden Wolff en Deken in 1788 naar Trëoux in Bourgondië. In 1789 verscheen 'Wandelingen door Bourgogne'.
Door financiële nood moesten zij in 1797 terugkeren naar Holland, waar ze in Den Haag woonden. Aagje Deken stierf daar uiteindelijk, op 14 november 1804, negen dagen na Betje Wolff. Beiden werden begraven op de begraafplaats Ter Navolging in Scheveningen.
[bewerk] Bibliografie
- 1775 - Stichtelijke gedichten (samen met Maria Bosch)
- 1781 - Economische liedjes (samen met Betje Wolff)
- 1782 - De Historie van mejuffrouw Sara Burgerhart (samen met Betje Wolff)
- 1783 - Voorrede voor den tweeden druk (samen met Betje Wolff)
- 1784-1785 - Historie van den heer Willem Leevend (samen met Betje Wolff) (acht delen)
- 1793-1796 - Historie van mejuffrouw Cornelia Wildschut (samen met Betje Wolff) (zes delen)
- 1799 - Mijn offerande aan het vaderland
- 1804 - Liederen voor den boerenstand
- 1805 - Liederen voor ouders en kinderen
[bewerk] Secundaire literatuur
- W. van den Berg, Sara Burgerhart en haar derde stem In: Documentatieblad Werkgroep Achttiende Eeuw 51-52 (1981), p. 151-207
- P.J. Buijnsters Sara Burgerhart en de ontwikkeling van de Nederlandse roman in de 18e eeuw (1971) (inaugurele rede)
- P.J. Buijnsters, Bibliografie der geschriften van en over Betje Wolff en Aagje Deken (1979)
- P.J. Buijnsters, Wolff en Deken. Een biografie (1984)
- P.J. Buijnsters, Auto-reflectie op een Wolff en Deken-bibliografie In: Dokumentaal Vol. 16 (1987), p. p. 78-82.
- P.J. Buijnsters e.a., Het Schrijversprentenboek Betje Wolff en Aagje Deken (1979)
- H.C.M. Ghijssen, Dapper Vrouwenleven. Karakter- en levensbeeld van Betje Wolff en Aagje Deken (1954)
- J.J. Kloek en P.J. Buijnsters Het grote en het kleine geld: honoraria van Wolff en Deken In: De nieuwe taalgids Vol. 83 (1990), p. p. 61-62
