Aalst (Oost-Vlaanderen)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

Ga naar: navigatie, zoeken
  Stad Aalst

ligging binnen het arrondissement Aalst
in de provincie Oost-Vlaanderen
Wapen Vlag
Wapen van Aalst (Oost-Vlaanderen) Vlag van Aalst (Oost-Vlaanderen)
Geografie
Gewest Vlag van Vlaanderen Vlaanderen
Provincie Oost-Vlaanderen
Arrondissement Aalst
Geografische ligging 50°56′N, 4°2′E
Oppervlakte 78,12 km²
Bevolking (Bron: NIS)
Inwoners
– Mannen
– Vrouwen
Bevolkingsdichtheid
78.271 (01/01/2008)
48,88%
51,12%
1.002 inw./km²
Leeftijdsopbouw
0–19 jaar
20–64 jaar
65 jaar en ouder
(01/01/2006)
19,73%
60,87%
19,20%
Buitenlanders 3,42% (01/01/2008)
Economie
Werkloosheidsgraad 7,19% (gemiddeld 2007)
Gemiddeld inkomen 15.184 euro/inw. (2005)
Politiek
Burgemeester Ilse Uyttersprot (CD&V/N-VA)
Bestuur CD&V/N-VA, Open VLD,
sp.a-spirit
Zetels
Vlaams Belang
CD&V/N-VA
sp.a-spirit
Open VLD
Blauw
Groen!
41
10
9
8
8
5
1
Deelgemeenten met postcode
Postcode Deelgemeente
9300
9308
9308
9310
9310
9310
9310
9320
9320
Aalst
Gijzegem
Hofstade
Baardegem
Herdersem
Meldert
Moorsel
Erembodegem
Nieuwerkerken
Overige info
Zonenummer 053
NIS-code 41002
Politiezone Aalst
Webadres www.aalst.be

Aalst (Frans: Alost) is een stad in de Belgische provincie Oost-Vlaanderen. De stad telt ruim 77.000 inwoners, die Aalstenaars[1] worden genoemd. Sint-Maarten is haar patroonheilige. Aalst is gelegen aan de Dender, waar de Molenbeek-Ter Erpenbeek in Hofstade in uitmondt.

Inhoud

[bewerk] Geschiedenis

Vanaf de Frankische tijd lag het graafschap Aalst in de Brabantgouw. Nadat het deel van deze gouw tussen Schelde en Dender in de 11e eeuw veroverd werd door de (Franse) graven van Vlaanderen kon het Land van Aalst toch nog een eeuw van een zekere zelfstandigheid binnen Rijks-Vlaanderen genieten. De hertogen van Brabant-Lotharingen probeerden nog twee eeuwen de fictie van hun opperleenrecht over Aalst te doen gelden. De wapenkleuren van de stad Aalst bevatten nog altijd die van Lotharingen: wit en rood.

Kerkelijk ressorteerde de stad Aalst overigens eerst nog onder het aartsdiakenaat Brabant, en later onder het aartsdiakenaat Brussel van het bisdom Kamerijk. Na de herindeling van de bisdommen in de 16e eeuw hoorde het dan bij het (aarts-)bisdom Mechelen.

Aalst lag strategisch op de handelsweg Brugge-Keulen, ter hoogte van de Brabants-Vlaamse grens. De Bourgondische eenmaking maakte een einde aan de militaire grenssituatie.

Baardegem en Meldert lagen tot 1795 in de Vrijheid van Asse, in het Hertogdom Brabant.

[bewerk] Kenmerken

Aalst is het meest bekend om zijn jaarlijks carnaval en zijn carnavaleske vete met de stad Dendermonde over de rechten op het Ros Beiaard en ook wel om zijn 'Zwarte Man', het standbeeld van Dirk Martens in het midden van de Grote Markt. Dirk Martens drukte het eerste boek met losse letters in de Nederlanden; hij was bevriend met Erasmus.

Een al even beroemde telg is de romanschrijver Louis Paul Boon. Aalst maakte in het begin van de 20e eeuw ook een stukje van de Belgische politieke geschiedenis met als centrale figuur priester Adolf Daens (broer van Pieter Daens), over wie Louis Paul Boon overigens zijn beroemdste boek "Pieter Daens of hoe in de 19e eeuw de arbeiders van Aalst vochten tegen armoede en onrecht" (1971) schreef. Het belichaamt de sociale geschiedenis van een stad, streek, volk en tijdperk.

Aalst dankte vroeger zijn welvaart onder andere aan de hopteelt. De kathedraal van Amiens was het voorbeeld voor de Aalsterse Sint-Maartenskerk die echter niet werd afgebouwd. Het belfort van Aalst stamt uit het einde van de 15e eeuw.

[bewerk] Oorsprong van de benaming 'Ajuin'

Geen scheldwoord in de loop der tijden ooit aan de Aalstenaars gegeven, wist met zulke kracht alle andere verwijten te overtreffen als dit van AJUINEN en zijn varianten. De spotnaam voor de Aalstenaars is over heel Vlaanderen bekend. Eigenlijk kunnen we zelfs amper nog van een spotnaam spreken want het woord ajuin is zowat uitgegroeid tot een alomtegenwoordige aanduiding voor een inwoner van Aalst. Het meest afdoende bewijs dat de Aalstenaars zich nooit veel stoorden aan de spot van de Dendermondenaars is wel het feit dat zij aan zelfspot zijn gaan doen, dat zij hun spotnaam als een plezierig sieraad zijn gaan beschouwen en er ook fier op zijn. Dit bleek bijvoorbeeld reeds uit een optocht in 1890, waarin ze de stad als een "ajuin" afbeeldden.

De oorsprong van de spotnaam ajuinen ligt in de 19e eeuw, toen in Aalst en omstreken de uienteelt enorm floreerde. Naast de grote hopmarkt bestond er vroeger te Aalst ook een vermaarde uienmarkt.

Het wapenschild van Aalst is een ontwerp van de zilversmid Nicolaas Colijn. Hij ontwierp het in 1394 als stadszegel voor poorterszaken voor de stad. Het wapenschild toont in het midden een zwaard; het symboliseert de autonome rechtsmacht en militaire weerstand van de stad. Als symbool voor de horigheid aan de Duitse keizer en de Graaf van Vlaanderen, staan respectievelijk de Duitse adelaar en de Vlaamse Leeuw ook afgebeeld.

Aalst kent vele kerken, in het stadscentrum bevinden zich de Sint-Martinuskerk en de Sint-Jozefskerk. Buiten de stad zijn er in Aalst zelf (deelgemeenten buiten beschouwing gelaten) nog onder andere de Heilig Hartkerk (1928) en de Onze-Lieve-Vrouw-van-Bijstand-Kerk; Kerk van Mijlbeek (1902). De Sint-Martinuskerk moest oorspronkelijk bij de aanvang van de bouw in 1481 een kathedraal worden van het Land van Aalst. De werken zouden 180 jaar duren maar wegens geldnood van de stad is de kerk nooit geworden wat ze zou moeten geworden zijn. Men heeft de plannen om de kerk verder te bouwen dan maar laten bevriezen. Maar er kwamen nog meer problemen. Om 4.12 op 29 maart 1947, kwam er rook uit het dak van de kerk. Het was het begin van een grote verwoesting van de kerk. De kerk is gerestaureerd geworden maar daar bleef het bij. Vroeger bevatte de kerk heel wat meesterwerken maar tijdens zowel de Spaanse, Franse als Hollandse overheersing zijn deze geplunderd. De Aalstenaars hebben wel het werk 'De Heilige Rochus en de Pestlijders' van Pieter Paul Rubens kunnen behouden. Ook met de brand hebben enkele Aalstenaars meteen het werk uit het brandende gebouw gered. Een anekdote hierbij is dat er eens een Amerikaan was die Aalst bezocht en de Rubens wou kopen. In ruil hiervoor zou hij niet enkel het werk kopen, maar ook de afwerking van de Sint-Martinuskerk betalen. De stad heeft dit geweigerd.

[bewerk] Geografie

Het centrum van Aalst ligt grotendeels in het dal van de Dender, op een hoogte van ongeveer 10 meter boven zeeniveau. Van de Dender richting Grote Markt stijgt het niveau ongeveer 12 meter. Het hoogste punt van Aalst ligt halverwege tussen Aalst-centrum en de deelgemeente Herdersem, op 30 meter boven zeeniveau. Ten oosten,zuidoosten,zuiden en zuidwesten van de stad Aalst bevindt men zich al snel tussen de heuvels. Ten oosten van Aalst is dit het Pajottenland met toppen die bijna 100 meter hoogte halen. Ten zuiden en ten zuidwesten zijn dit de 'voor'heuvels van de Vlaamse Ardennen, dit met toppen tussen 60 en 85 meter hoogte. Geografisch gezien ligt Aalst in het centrum van België, ongeveer halverwege tussen Gent en Brussel.

[bewerk] Kernen

Naast Aalst zelf bestaat de fusiegemeente nog uit de deelgemeenten Baardegem, Erembodegem, Gijzegem, Herdersem, Hofstade, Meldert, Moorsel en Nieuwerkerken.

# Naam Oppervlakte
(km²)
Bevolking
01/01/2007
I Aalst 18,96 40.604
II Baardegem 6,20 1.892
III Erembodegem 10,81 10.669
IV Gijzegem 4,66 3.183
V Herdersem 5,33 2.549
VI Hofstade 6,59 5.703
VII Meldert 8,82 2.851
VIII Moorsel 9,43 4.604
IX Nieuwerkerken 7,28 5.727
Bron: Stad Aalst

[bewerk] Demografische ontwikkeling


  • Bronnen:NIS en Stad Aalst - Opm:1806 t/m 1970=volkstellingen; vanaf 1977=inwonertal per 1 januari
  • 1971: gebiedsuitwisselingen met Erembodegem
  • 1977: aanhechting van Baardegem, Erembodegem, Gijzegem, Herdersem, Hofstade, Meldert, Moorsel en Nieuwerkerken

[bewerk] Erfgoed

Belfort van Aalst
Belfort van Aalst

[bewerk] Natuur

  • het Stadspark dat in het zuiden overgaat in natuurgebied het Osbroek.
  • de gebieden langs de Dender (die te volgen is met een fietspad)

[bewerk] Sport en Recreatie

Aalst heeft twee sportploegen die op het toneel van de eerste klasse acteerden: Okapi Aalstar (nu eerste klasse Ethias League) en Eendracht Aalst (momenteel in derde klasse). Minder bekend zijn de bowlingclub, kaatsvereniging, judovereniging en talloze anderen. Okapi Aalstar speelt in het Generali Forum terwijl 'den Iendracht' zijn wedstrijden in het Pierre Cornelis Stadion afwerkt.

[bewerk] Evenementen

  • Carnavalsstoet: zondag voor Aswoensdag
  • Carnaval: zondag tot dinsdag voor Aswoensdag
  • Kermis: eerste weekend van juli
  • Jaarmarkt: 11 november (gedenkdag van Sint-Maarten)
  • Parkconcerten: elke maandagavond in juli en augustus
  • Criterium: op de maandag na het einde van de Tour de France
  • Kerstmarkt: van 19 tot 26 december op de Houtmarkt

[bewerk] Politiek

Bij de gemeenteraadsverkiezingen van 1976 behaalde de CVP 34,6 % van de geldig uitgebrachte stemmen, in 2000 was dit nog maar 21 %. Het SP-stemmenpercentage was 21 % in 1976 en 20,9 % in 2000. De PVV evolueerde van 24,1 % in 1976 naar 30,7 % voor de VLD in 2000. De VU haalde 16,8 % in 1976 en 6,9 % in 2000. De KPB had 2,7 % van de meetellende neergelegde stemmen in 1976. In 2000 had Vlaams Blok 13,9 % en Agalev 6,7 %. Bij de gemeenteraadsverkiezingen van 2006, was Vlaams Belang de grootste partij met 22,8 % van de stemmen, gevolgd door CD&V/N-VA met21,3 % en sp.a/spirit met 19,3 %. De VLD behaalde 18,5 % van de stemmen, en de scheurlijst Blauw, van uittredend burgemeester Annie De Maght, 11,6 %.

[bewerk] Burgemeesters

Zie de lijst van burgemeesters van Aalst

[bewerk] Partnersteden

[bewerk] Geboren in Aalst

Dirk Martens
Dirk Martens

[bewerk] Aalsterse politici

[bewerk] Ereburgers

[bewerk] Voetnoten

[bewerk] Externe link


 
Persoonlijke instellingen