Aangebrande orchis

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Aangebrande orchis
Orchis ustulata 05 Saarland.jpg
Taxonomische indeling
Rijk: Plantae (Planten)
Stam: Embryophyta (Landplanten)
Klasse: Spermatopsida (Zaadplanten)
Clade: Bedektzadigen
Clade: Eenzaadlobbigen
Orde: Asparagales
Familie: Orchidaceae (Orchideeënfamilie)
Geslacht: Neotinea
Soort
Neotinea ustulata
(L.) R.M.Bateman, Pridgeon & M.W.Chase (1997)
Orchis ustulata 01 Saarland.jpg
Portaal  Portaalicoon   Biologie

De aangebrande orchis (Neotinea ustulata, synoniem: Orchis ustulata) is een orchidee. De soort is een in Nederland en België wettelijk beschermde plant, maar staat op de Nederlandse Rode lijst van planten als soort die niet meer in Nederland voorkomt. Na het opstellen van deze lijst in 2004 is de plant echter weer aangetroffen.

Naamgeving en etymologie[bewerken]

De soortaanduiding ustulatus komt uit het Latijn en staat voor 'aangebrand'. Aangebrand duidt op de zwarte kleur van de bloeiwijze, die ontstaat doordat de helm van de bloem aan de buitenzijde zwartpaars van kleur is.

De aangebrande orchis wordt naar het verschil in bloeitijd ingedeeld in twee ondersoorten:

  • Neotinea ustulata subsp. ustulata (bloei: (april), mei / juni)
  • Neotinea ustulata subsp. aestivalis (bloei: juli / augustus) Latijn: aestivalis = zomer

Zeer zeldzaam is de variëteit met zuiver witte bloemen

  • Neotinea ustulata var. alba

Beschrijving[bewerken]

Planten[bewerken]

De plant is 10-50 cm (soms tot 80 cm) hoog en heeft twee eivormige knollen.

Bladeren[bewerken]

De plant heeft vijf tot tien blauwachtig groene, ongevlekte lancetvormige bladeren, die ongeveer 3-10 cm lang en 0,5-2 cm breed zijn, die op de bloemstengel naar boven toe kleiner worden. De onderste bladeren vormen een rozet en de bovenste bladeren zitten als een schede om de stengel.

Ecologie[bewerken]

De aangebrande orchis komt voor in droge en halfdroge gazons, arme weiden en op berghellingen tot 2000 m hoogte met een kalkhoudende (pH 6,0-8,0) grond. Vroeger kwam de plant in Nederland voor in vochtige graslanden en uiterwaarden. De plant komt voor van Noord-Spanje tot aan de Alpen, Scandinavië, Oost-Europa tot aan Midden-Siberië en tot de Kaukasus. In het Middellandse Zeegebied komt de plant weinig voor.

Sinds kort komt de plant weer in Nederland voor; volgens Leids onderzoek komt dit door de opwarming van de aarde, die in Nederland gunstiger omstandigheden schept voor veel planten.[1]

Externe link[bewerken]

Referentie[bewerken]

  1. nu.nl/wetenschap | Wit bosvogeltje komt terug
Wikibooks Wikibooks heeft een studieboek over dit onderwerp: Ecologisch tuinieren - Aangebrande orchis.