Aart Staartjes
| Aart Staartjes | ||||
 |
||||
| Aart Staartjes in de Stratemakeropzeeshow (1973) | ||||
| Algemene informatie | ||||
| Geboren | 1 maart 1938 | |||
| Land |  Nederland |
|||
| Beroep(en) | Acteur Regisseur Presentator Documentairemaker Schrijver |
|||
|
||||
Aart Staartjes (Nieuwendam, 1 maart 1938) is een Nederlands acteur, regisseur, presentator, documentairemaker en schrijver.
Inhoud |
[bewerken] Biografie
Staartjes werd geboren in Amsterdam-Noord. Hij heeft een oudere broer en een jongere zus. Zijn vader was timmerman en aannemer.[1]
Tengevolge van de Tweede Wereldoorlog ging Staartjes pas vanaf zijn achtste naar school. Eric Herfst was toen een vriend van hem. Staartjes' carrière begon in 1957, toen hij samen met Herfst en zijn andere vriend Ben Rowold een pantomimegezelschap vormde, genaamd 'Pantalone'. Nadat hij de Mulo had afgerond, ging hij naar de kweekschool voor onderwijzers, maar stapte al snel over naar de toneelschool in Amsterdam. Al tijdens zijn studie was hij in verschillende stukken op de televisie te zien. Na zijn eindexamen in 1961 speelde hij bij diverse toneelgezelschappen, zoals het Nieuw Rotterdams Toneel. Daar speelde hij een rol in 'Een opgemaakt bed', een toneelstuk van Dimitri Frenkel Frank.
[bewerken] Woord voor woord
In 1967 begon Staartjes 'Woord voor woord', een serie bijbelvertellingen voor de jeugd, bij de IKOR, de huidige Interkerkelijke Omroep Nederland (IKON).
[bewerken] Kinderprogramma's
Het meest bekend werd Aart Staartjes als bedenker en samensteller van een aantal baanbrekende kinderseries. In 1972 bedacht hij voor de VARA De Stratemakeropzeeshow. Thema van dit kinderprogramma was het doorbreken van een aantal taboes. Zo schreef Hans Dorrestijn het legendarische 'Poep en pies menuet'. Er zou geen televisie worden gemaakt voor kinderen vanuit het gezichtspunt van volwassenen, maar kindertelevisie vanuit het gezichtspunt van het kind. Staartjes bracht een schrijvercollectief bijeen, met onder anderen Willem Wilmink, Hans Dorrestijn, Jan Riem en Karel Eykman, die teksten schreven die door Staartjes, Wieteke van Dort en Joost Prinsen werden uitgevoerd op muziek van Harry Bannink. Het programma liep van 25 oktober 1972 tot 26 december 1974. In januari 1974 bedacht hij een programma voor de allerkleinsten, De film van Ome Willem met Edwin Rutten in de hoofdrol. De serie werd een groot succes en eindigde pas op 14 mei 1989. De Stratenmakeropzeeshow kreeg een vervolg met J.J. De Bom voorheen De Kindervriend dat van start ging op 3 april 1979 en Staartjes weer verenigde met het schrijverscollectief en Joost Prinsen en Wieteke van Dort. Hoewel minder taboe doorbrekend dan De Stratenmakeropzeeshow, was ook J.J. de Bom een groot succes. Op 28 mei 1981 haalde de VARA de show uit bezuinigingsoverwegingen van het scherm. Nadat hij 1981 verantwoordelijk was geworden voor Sesamstraat zou Aart Staartjes nog een programma voor pubers maken onder de titel Geef je ouders maar de schuld. De VPRO zond het in het seizoen 1985-1986 uit. Op 3 januari 1988 tenslotte ging Het Klokhuis van start.
[bewerken] Sesamstraat
Sinds 1984, na het verdwijnen van Piet Hendriks uit Sesamstraat, speelt Staartjes in het kinderprogramma mee als Meneer Aart. Hij is daar een lichtelijk chagrijnige figuur, die vaak zegt dat het vroeger veel beter was en veel te mopperen heeft, vooral op de dieren Tommie, Ieniemienie, Purk en Pino, die hij steevast "Pienjo" noemt. Hij gaat gekleed in een kostuum met daar opgespeld een koninklijk lintje. Meneer Aart werd halverwege de jaren tachtig aan Sesamstraat toegevoegd omdat critici de serie te idyllisch en zoetsappig vonden ("een paradijs zonder slang"). Door de jaren heen werd hij duidelijk wat milder en na het overlijden van Lex Goudsmit nam hij diens rol als 'opa van Sesamstraat' zo'n beetje over. Meneer Aart is een van de weinigen in Sesamstraat die niet zichzelf maar een typetje spelen. Als chagrijn van Sesamstraat fungeert inmiddels Buurman Baasje, gespeeld door Martin van Waardenberg.
Op 10 april 2009 maakte Staartjes bekend in zijn laatste seizoen in Sesamstraat te spelen. Meningsverschillen over de aanvangstijd van het programma maken dat het van Staartjes "niet meer hoeft". Hij zei dit tijdens een interview bij DWDD en hij gaf hierbij aan dat er een website geopend werd waar mensen hun steun kunnen betuigen aan de actie.[2] Op 22 april 2009 werden bijna 200.000 steunbetuigingen overhandigd aan televisiedirecteur Gerard Timmer van de NPO.[3]
[bewerken] Waltz
Door zijn Meneer Aart-imago werd Staartjes weinig voor andere rollen gevraagd. In 2006 kwam daar verandering in, toen hij te zien was in de hoofdrol van circusdirecteur Willy Waltz in de serie Waltz.
[bewerken] Intocht Sinterklaas
Staartjes heeft jarenlang Sint Nicolaas verwelkomd. In 1982 deed hij dit voor het eerst, in 1983 nam hij ook de presentatie voor zijn rekening. In 1984 deed Edwin Rutten het. Vanaf 1985 deed Staartjes het weer en dan elk jaar trouw tot 2001. In de begintijd rommelde het nogal achter de schermen. Zo waren er problemen tussen Staartjes, de toenmalige hoofdpiet Piet Römer en de toenmalige Sinterklaas Adrie van Oorschot. Onder invloed van Aart Staartjes werden veranderingen doorgevoerd. De grootste was in 1986, toen Bram van der Vlugt – een oud-klasgenoot van Staartjes bij de toneelschool – de nieuwe Sinterklaas werd, tot groot verdriet van Van Oorschot. Het commentaar van Aart Staartjes was echter wel een groot succes. Pas in 2001 stopte hij, omdat hij met pensioen ging. Zijn commentaar heeft zelfs geleid tot de oprichting van de Aart Staartjes-fanclub: op ludieke wijze werd Staartjes tijdens de intochten getrakteerd op spandoeken en gebak.
[bewerken] Filmografie (selectie)
- De Stratemakeropzeeshow (als de Stratemaker) 1972-1974
- Pinkeltje (Speelfilm, 1978, Hoofdrol, met Wieteke van Dort)
- J.J. De Bom voorheen De Kindervriend (als Hein Gatje) 1979-1981
- De Film van Ome Willem (Toon t/m 1986, regisseur en gastspeler t/m 1989)
- Sesamstraat (Meneer Aart) 1984-heden
- Het Klokhuis (onder andere als Fetze Alsvanouds, Ta van Ta en To en de verteller bij Boy Zonderman) 1988-heden
- Waltz 2006
- Radeloos 2008
- Zingen in het donker 2009
Verder sprak hij in onder andere de volgende series stemmen in:
- De Fabeltjeskrant (Rocus de Vrije Vogel)
- Woord voor woord (bijbelvertellingen) 1967
- Pippi Langkous (agent Klang, vader van Tommy en Anika, Messen-Jochem de zeerover) 1971
- Chico de Clown
[bewerken] Boeken
- Aarts vader, 2005, Thomas Rap, ISBN 906005573X
- Had ik maar een vak geleerd, 2006, De Bezige Bij, ISBN 9060056248
[bewerken] Platen
- 1971 - Vier Bekende Sprookjes Verteld Door Aart Staartjes: Roodkapje + Sneeuwwitje / De Wolf En De Zeven Geitjes + Klein Duimpje - 12"LP - PHILIPS - 6440 035
- 1972 - Woord Voor Woord - 12"LP - IMPERIAL - 5C 052 24727
- 1973 - Peter En De Wolf - 12"LP - DISCOFOON - 167 795
[bewerken] Trivia
- De zangeres Lenny Kuhr zingt in haar lied "Visite" (1980): "Dik Trom gooide taartjes, vooral naar Aart Staartjes".
[bewerken] Externe links
- Aart Staartjes op de Beeld en Geluidwiki
- (en)
Aart Staartjes in de Internet Movie Database
 |
Zie de categorie Aart Staartjes van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden. |
Referenties
|
