Aart Staartjes

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Aart Staartjes
Aart Staartjes in de Stratemakeropzeeshow (1973)
Aart Staartjes in de Stratemakeropzeeshow (1973)
Algemene informatie
Geboren 1 maart 1938
Land Vlag van Nederland Nederland
Werk
Beroep Acteur
Regisseur
Presentator
Documentairemaker
Schrijver
(en) IMDb-profiel
Portaal  Portaalicoon   Film

Aart Staartjes (Nieuwendam, 1 maart 1938) is een Nederlands acteur, regisseur, presentator, documentairemaker en schrijver.

Biografie[bewerken]

Staartjes werd geboren in Amsterdam-Noord. Hij heeft een oudere broer en een jongere zus. Zijn vader was timmerman en aannemer.[1]

Ten gevolge van de Tweede Wereldoorlog ging Staartjes pas vanaf zijn achtste naar school. Eric Herfst was toen een vriend van hem. Staartjes' carrière begon in 1957, toen hij samen met Herfst en zijn andere vriend Ben Rowold een pantomimegezelschap vormde, genaamd 'Pantalone'. Nadat hij de Mulo had afgerond, ging hij naar de kweekschool voor onderwijzers, maar stapte al snel over naar de toneelschool in Amsterdam. Al tijdens zijn studie was hij in verschillende stukken op de televisie te zien. Na zijn eindexamen in 1961 speelde hij bij diverse toneelgezelschappen, zoals het Nieuw Rotterdams Toneel. Daar speelde hij een rol in 'Een opgemaakt bed', een toneelstuk van Dimitri Frenkel Frank.

Staartjes woonde jarenlang in Marken, maar sinds 2012 is hij woonachtig in Dronrijp, een dorp in Friesland.[2]

Woord voor woord[bewerken]

In 1967 begon Staartjes 'Woord voor woord', een serie bijbelvertellingen voor de jeugd, bij de IKOR, de huidige Interkerkelijke Omroep Nederland (IKON).

Kinderprogramma's[bewerken]

Aart Staartjes (midden) in De film van Ome Willem (1981)

Het meest bekend werd Aart Staartjes als bedenker en samensteller van een aantal baanbrekende kinderseries. In 1972 bedacht hij voor de VARA De Stratemakeropzeeshow. Thema van dit kinderprogramma was het doorbreken van een aantal taboes. Zo schreef Hans Dorrestijn het legendarische 'Poep en pies menuet'. Er zou geen televisie worden gemaakt voor kinderen vanuit het gezichtspunt van volwassenen, maar kindertelevisie vanuit het gezichtspunt van het kind. Staartjes bracht een schrijvercollectief bijeen, met onder anderen Willem Wilmink, Hans Dorrestijn, Jan Riem en Karel Eykman, die teksten schreven die door Staartjes, Wieteke van Dort en Joost Prinsen werden uitgevoerd op muziek van Harry Bannink. Het programma liep van 25 oktober 1972 tot 26 december 1974. In januari 1974 bedacht hij een programma voor de allerkleinsten, De film van Ome Willem met Edwin Rutten in de hoofdrol. De serie werd een groot succes en eindigde pas op 14 mei 1989. De Stratenmakeropzeeshow kreeg een vervolg met J.J. De Bom voorheen De Kindervriend dat van start ging op 3 april 1979 en Staartjes weer verenigde met het schrijverscollectief en Joost Prinsen en Wieteke van Dort. Hoewel minder taboe doorbrekend dan De Stratenmakeropzeeshow, was ook J.J. de Bom een groot succes. Op 28 mei 1981 haalde de VARA de show uit bezuinigingsoverwegingen van het scherm. Nadat hij 1981 verantwoordelijk was geworden voor Sesamstraat zou Aart Staartjes nog een programma voor pubers maken onder de titel Geef je ouders maar de schuld. De VPRO zond het in het seizoen 1985-1986 uit. Op 3 januari 1988 ten slotte ging Het Klokhuis van start.

Sesamstraat[bewerken]

Sinds 1984, na het verdwijnen van Piet Hendriks uit Sesamstraat, speelt Staartjes in het kinderprogramma mee als Meneer Aart. Hij is daar een lichtelijk chagrijnige figuur, die vaak zegt dat het vroeger veel beter was en veel te mopperen heeft, vooral op de dieren Tommie, Ieniemienie, Purk en Pino, die hij steevast "Pienjo" noemt. Hij gaat gekleed in een kostuum met daar opgespeld een koninklijk lintje. Meneer Aart werd halverwege de jaren tachtig aan Sesamstraat toegevoegd omdat critici de serie te idyllisch en zoetsappig vonden ("een paradijs zonder slang"). Door de jaren heen werd hij duidelijk wat milder en na het overlijden van Lex Goudsmit nam hij diens rol als 'opa van Sesamstraat' zo'n beetje over. Meneer Aart is een van de weinigen in Sesamstraat die niet zichzelf maar een typetje spelen. Als chagrijn van Sesamstraat fungeert inmiddels Buurman Baasje, gespeeld door Martin van Waardenberg.

Op 10 april 2009 maakte Staartjes bekend in zijn laatste seizoen in Sesamstraat te spelen. Meningsverschillen over de aanvangstijd van het programma maken dat het van Staartjes "niet meer hoeft". Hij zei dit tijdens een interview bij DWDD en hij gaf hierbij aan dat er een website geopend werd waar mensen hun steun kunnen betuigen aan de actie.[3] Op 22 april 2009 werden bijna 200.000 steunbetuigingen overhandigd aan televisiedirecteur Gerard Timmer van de NPO.[4]

Waltz[bewerken]

Door zijn Meneer Aart-imago werd Staartjes weinig voor andere rollen gevraagd. In 2006 kwam daar verandering in, toen hij te zien was in de hoofdrol van circusdirecteur Willy Waltz in de serie Waltz.

Intocht Sinterklaas[bewerken]

Staartjes heeft jarenlang Sint Nicolaas verwelkomd. In 1982 deed hij dit voor het eerst, in 1983 nam hij ook de presentatie voor zijn rekening. In 1984 deed Edwin Rutten het. Vanaf 1985 deed Staartjes het weer en dan elk jaar trouw tot 2001. In de begintijd rommelde het nogal achter de schermen. Zo waren er problemen tussen Staartjes, de toenmalige hoofdpiet Piet Römer en de toenmalige Sinterklaas Adrie van Oorschot. Onder invloed van Aart Staartjes werden veranderingen doorgevoerd. De grootste was in 1986, toen Bram van der Vlugt – een oud-klasgenoot van Staartjes bij de toneelschool – de nieuwe Sinterklaas werd, tot groot verdriet van Van Oorschot. Het commentaar van Aart Staartjes was echter wel een groot succes. Pas in 2001 stopte hij, omdat hij met pensioen ging. Zijn commentaar heeft zelfs geleid tot de oprichting van de Aart Staartjes-fanclub: op ludieke wijze werd Staartjes tijdens de intochten getrakteerd op spandoeken en gebak.

Filmografie (selectie)[bewerken]

Verder sprak hij in onder andere de volgende series stemmen in:

Boeken[bewerken]

Platen[bewerken]

  • 1971 - Vier Bekende Sprookjes Verteld Door Aart Staartjes: Roodkapje + Sneeuwwitje / De Wolf En De Zeven Geitjes + Klein Duimpje - 12"LP - PHILIPS - 6440 035
  • 1972 - Woord Voor Woord - 12"LP - IMPERIAL - 5C 052 24727
  • 1973 - Peter En De Wolf - 12"LP - DISCOFOON - 167 795

Trivia[bewerken]

  • De zangeres Lenny Kuhr zingt in haar lied "Visite" (1980): "Dik Trom gooide taartjes, vooral naar Aart Staartjes".

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. "Aart Staartjes", Beeld en Geluidwiki, 1 maart 2011. Geraadpleegd op 13 november 2011.
  2. L. van den Krommenacker, 'Zinvol sikkeneurig', Leeuwarder Courant, 29 september 2012. Geraadpleegd op 22 april 2013.
  3. Sesamstraat naar half zeven
  4. "Bijna 200.000 handtekeningen voor Sesamstraat" NU.nl, 19 april 2009