Abdel Al-Ma'arri

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Abdel Al-Ma'arri, ook geschreven als Abdel Al-Ma'ari, Abu-l-Ala al-Maari, Aboul Ala El-Maari, Aboul Alaa El-Maari of Aboe l-Alaa al-Ma'arri (Arabisch: هو أحمد بن عبد الله بن سليمان القضاعي التنوخي المعري) (Ma'arra bij Aleppo, 973 - aldaar, 1057) was een Syrisch dichter, schrijver, filosoof en wetenschapper en een overtuigd atheïst. Zijn volledige naam die zijn afstamming aangeeft via de vaderlijn was Abu al-Ala' Ahmed ibn Abd Allah ibn Sullaiman al-Tanookhy al-Ma'arri.

Jeugd en opleiding[bewerken]

Al-Ma'arri was een afstammeling van de Arabische stam van de Tanukh. Hij werd geboren in het Syrische stadje Ma'arra An-Nu' nabij Aleppo. Tijdens zijn jeugd werd hij praktisch blind als gevolg van een infectie met kinderpokken die zijn ogen aantastte. Al-Ma'arri studeerde in Aleppo, Antiochië en in Tripolis in Libanon en begon hierna te schrijven, ondersteund door een klein particulier inkomen.

Bekendheid[bewerken]

Zijn eerste dichtbundel die gepubliceerd werd, was de De vonk van de tondel; deze leverde hem bekendheid op en hij werd ontvangen in vele literaire salons. Na een verblijf van ongeveer twee jaar in Bagdad, keerde Al-Ma'arri naar Syrië terug in 1010 deels omdat de gezondheid van zijn moeder slecht was maar ook omdat zijn inkomsten geleidelijk terugliepen. Hij ging in zijn bouwvallige woning aldaar wonen en leefde onder vrij armoedige omstandigheden. Hij hield zich aan een sober dieet van vijgen en linzen.

Docentschap[bewerken]

Door zijn werk geïnteresseerd geraakt kwamen er vele studenten naar hem toe en kon hij zijn kennis gaan overdragen. Zijn huis werd een centrum voor filosofie en humanisme en hij kan een voorloper genoemd worden van De Verlichting van zevenhonderd jaar later. Ook onderhield hij met collega's een actieve briefwisseling. In die periode kwam ook zijn tweede verzameling dichtkunst en essays uit, De Nutteloze Noodzaak, een titel die slaat op de extra strenge regels voor rijm en metrum die hij zichzelf oplegde.

Werk[bewerken]

Zijn gedichten werden gekenmerkt door virtuositeit en originaliteit[1] en waren vaak vrij pessimistisch van toonzetting. Dit pessimisme vond zijn oorzaak in zijn eigen op het tegenwoordige Humanisme gelijkende levensvisie die niet uitging van het geloof in een god maar de mens centraal stelde. Dit werd goed zichtbaar in zijn volgende dichtbundel, de Goddelijke Komedie, waarin de auteur het paradijs bezoekt en daar zijn voorgangers ontmoet, heidense dichters die vergeving hebben gevonden. Deze laatste bundel veroorzaakte opschudding bij een aantal moslims. Zijn werk Paragrafen en Periodes, dat daarna uitkwam, werd door zeloten opgevat als een parodie op de Koran.

Maatschappelijke visie[bewerken]

Er zijn diverse gedichten van Al-Ma'arri waarin hij uiteenzet hoe wreed en onlogisch de wereld in elkaar steekt. Zijn bekendste woorden waren: Wie rijk is, maar zijn behoefte naar geld nooit stilt, is de armste mens ter wereld. Ook was hij kritisch over sommige sjeiks in Mesopotamië. Over één van hen schreef hij: Hij is getrouwd en na zijn eerste vrouw, nam hij er nog drie bij. Hij zegt dat een kwart van zijn persoon voor elke vrouw voldoende moet zijn. Als de vrouw zich hierin schikt dan beloont hij haar met een hongerloontje. Maar als hij haar betrapt met haar minnaar zal hij haar stenigen. Ook had hij kritiek op vele imams en geestelijk leiders die hij vaak zag als corrupt en manipulerend. Al-Ma'arri vond dat er maar één echte imam was en dat is de rede. Hij schreef Aardbewoners heb je in twee soorten. Die met hersens, maar geen religie, en die met religie, maar geen hersens. Zijn kritiek op godsdienst is onder gelovigen omstreden. Begin 2013 werd zijn standbeeld in de Syrische stad Ma'arrat al-Numan door islamitische opstandelingen onthoofd en van zijn sokkel getrokken.[2]

Bronnen, noten en/of referenties
  • Henri Laoust - La vie et la philosophie d'Abou- l-'Ala Al-Ma'arri. In: Bulletin d'Etudes Orientales 10 (1944)
  • Vertaling Pieter Smoor en Peter Verstegen, Acht gedichten Aboe 'l-Alaal-Ma'arri. In: De Tweede Ronde, jaargang 4, nummer 1, lente 1983
  • Aboe l-Alaa al-Ma'arri UIT VRIJE DWANG - Een ruime selectie uit het werk van deze dichter door Jaap van den Born, vertaling Pieter Smoor. Uitgeverij De Vrije Gedachte, Rotterdam, 2008. ISBN 978 90 78830 03 0
  • Al-Ma'arri's gedichten vertaald in het Engels
  1. al-Ma'arri (Arab poet) -- Britannica Online Encyclopedia
  2. Assad verliest luchtmachtbasis, De volkskrant, blz 15, 13-02-2013