Abdij

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

(Doorverwezen vanaf Abdijkerk)

deel van de serie over Kloosters
en het christelijke monastieke leven

Oorsprong Heremieten Antonius Paulus van Thebe Pachomius families Augustijnen Benedictijnen Cisterciënzers Dominicanen Franciscanen Jezuïeten Kapucijnen Karmelieten Kartuizers Norbertijnen Trappisten Redemptoristen Congregatie van Sint-Jan Stichters Benedictus van Nursia Augustinus van Hippo Norbertus Bruno van Keulen Franciscus van Assisi Dominicus Guzman Ignatius van Loyola Gebruiken Getijdengebed Metten Lauden Priem Terts Sext Noon Vespers Completen Nederlandse kloosters Sint-Adelbertabdij Sint-Willibrordabdij Abdij Sion Emmausklooster Koningshoeven Koningsoord Mariëndaal Augustijnenklooster Mariënhage Abdij Lilbosch Abdij van Berne Abdij St. Benedictusberg Karmel Zenderen Belgische kloosters Achelse Kluis Abdij van Affligem Abdij van Grimbergen Abdij Notre-Dame d'Orval Abdij van Averbode Abdij van Herkenrode Abdij Mariënlof (Borgloon) Abdij van 't Park Abdij van Keizersberg Abdij van Westmalle Ten Duinen Abdij Ter Doest Abdij van Sint-Winoksbergen Abdij van Tongerlo Abdij van Postel Klooster van Chevetogne Kluizenarijen Kluis van Bolderberg Kluis van Helshoven Sint-Janskluis Kluis op de Schaelsberg Warfhuizen Kloosterkleding Habijt Kovel Verwante Artikelen Clausuur Christendom Kloosterregel Katholicisme Orthodoxie

Een abdij is een mannen- of vrouwenklooster van een contemplatieve (beschouwende) kloosterorde, zoals de benedictijnen, kartuizers, cisterciënzers en norbertijnen. De monniken van deze orden leven volgens een kloosterregel. Om een abdij te stichten zijn er minimaal 12 leden nodig. Bij de norbertijnen wordt de abdij een canonie genoemd. Een afhankelijkheid van een abdij wordt een priorij genoemd.

In de middeleeuwen waren de abdijen strak georganiseerde en gesloten leefgemeenschappen, die behalve het ommuurde gebouwencomplex (waarin de abdijkerk, woon-, slaap- en eetruimten, de bibliotheek, moestuin e.d.) vaak ook het beheer hadden over een uitgestrekt omliggend gebied. Niet alleen op religieus, maar ook op cultureel gebied zijn de abdijen van grote betekenis.

[bewerk] Structuur

Een abdij kan opgedeeld worden in drie delen:

de kloosterzone: de gebouwen bewoond door de religieuzen. In het midden is er meestal een vierkante binnenplaats, met aan een zijde de kloostergalerij die toegang geeft tot de andere gebouwen. Tegen de kerkbeuk is meestal de noordelijke vleugel van het klooster gebouwd. De refter ligt meestal aan de zuidkant met daarboven de slaapzaal, het dormitorium. De kapittelzaal is dicht bij het koor van de kerk gelegen. Van hieruit wordt de abdij bestuurd, het dagelijks werk geregeld en de abt verkozen.
de landbouw- en/of nijverheidszone: allerlei activiteiten vinden er plaats zoals de zorg voor zieken en gewonden, het maken van kaas, een smederij, het malen van graan in wind- of watermolens en het brouwen van bier. De pachter van de abdijhoeve en ambachtslieden van allerlei slag vonden er onderdak. In vroeger tijden was het vaak een dorp op zich.
de invloedszone: de zone waar de abdij haar invloed doet gelden. Ze is een geestelijk centrum en haar religieuzen bedienen vaak parochies in de omgeving.

[bewerk] Abdijbestuur en functies

De abt of abdis staat aan het hoofd van een abdij. In het algemeen is hij verkozen voor het leven. De prior (Latijn voor eerste) is zijn rechterhand die hem bijstaat en vervangt de abt bij afwezigheid. De subprior vervolledigt het driemanschap.

In een abdij bestaan verder vele functies waaronder:

de econoom of procurator houdt zich bezig met de materiële zorg van de gebouwen en inwoners van de abdij
de cellarius of keldermeester beheert de voorraden van de abdij en heeft de leiding over de lekenbroeders
de koster of sacristiemeester staat in voor de altaarbenodigdheden
de cantor van het koor is verantwoordelijk voor de liturgie en de officiezangen of getijden
de organist verzogt het orgelspel
de gastenmeester verschaft onderdak aan iedereen die erom vraagt
de portier verwelkomt de bezoekers
de infirmarius of ziekenverpleger
de vestiarius zorgt voor de kleding
de bibliothecaris en de archivaris

[bewerk] Dagindeling

De dag begint bij sommige ordes om 4 à 5 uur 's morgens en eindigt rond 20 à 21 uur, naargelang de seizoenen. Gebed, arbeid en geestelijke lectuur wisselen elkaar af. Het getijdengebed bestaat uit het zingen van psalmen, het uitspreken van gebeden en het voorlezen van bijbelteksten. Daarnaast brengt men tijd in persoonlijk gebed door.