Aberratie (optica)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Chromatische aberratie: elke kleur heeft zijn eigen brandpuntsafstand.
Sferische aberratie: Brandpuntsafstand hangt af van afstand tussen de invallende straal en de optische as.
Astigmatisme: Stralen in een vlak door de optische as hebben een andere brandpuntsafstand dan stralen in een vlak dat niet door het midden van de lens gaat.

Aberratie is de naam voor beeld- of lensfouten in een optisch instrument. Het woord is afgeleid van het Latijnse "ab" (af-, weg-) en "errare" (dwalen).

Veel lensfouten verminderen als het diafragma gesloten wordt. Bij een verder volmaakte lens wordt echter het scheidend vermogen beperkt door diffractie, een verschijnsel dat op zich weer afhankelijk is van het diafragma. Hierdoor hebben veel lenzen een optimale beeldscherpte als het diafragma ongeveer twee stops kleiner is dan de maximale lensopening. Zie hiervoor ook het artikel Airy-schijf.

Bij lenzen en objectieven kunnen de volgende lensfouten optreden:

Bij de ontwikkeling van optische instrumenten worden voor het doorrekenen veelal zogenaamde Zernikepolynomen gebruikt. Hiermee kunnen ook de verschillende aberraties worden doorgerekend.