Bram Peper
Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Abraham (Bram) Peper (Haarlem, 13 februari 1940) is een Nederlands socioloog en oud-politicus. Hij was burgemeester van Rotterdam en Nederlands minister van Binnenlandse Zaken. Hij is lid van de PvdA.
Inhoud |
[bewerk] Jeugd en studie
Peper werd geboren als zoon van een metaalbewerker. Zijn vader is communist en overlijdt als Peper 24 jaar is. Peper volgde de HBS-B en was van zijn zeventiende tot zijn drieëntwintigste semi-prof voetballer bij Racing Club Heemstede. In die periode werd hij ook voor het Nederlands amateurelftal geselecteerd. Hij studeerde sociale wetenschappen aan de Universiteit van Amsterdam. In 1965 zette hij zijn studie voort aan de Noorse Universiteit te Oslo. Hij promoveerde in 1972 in politieke en sociale wetenschappen aan de Universiteit van Amsterdam. Na zijn studie werkte hij als hoogleraar sociologie aan de Erasmus Universiteit te Rotterdam, tevens was hij adviseur van de toenmalige burgemeester van die stad André van der Louw.
[bewerk] Burgemeesterschap van Rotterdam
Op 18 maart 1982 wordt Peper benoemd als burgemeester van Rotterdam. Hij was toen 42 jaar en was daarmee een van de jongste burgemeesters van een grote stad.
Twee jaar na zijn aantreden als burgemeester - in juni 1984 - verscheen in het tijdschrift Vrij Nederland een geruchtmakend interview met Peper en zijn toenmalige vrouw door Ischa Meijer. In dit interview laten Peper en zijn toenmalige echtgenote zich negatief uit over burgers en bestuurders. Meijer heeft het interview full quote weergegeven, waardoor duidelijk werd dat Peper en zijn toenmalige echtgenote nogal beschonken waren. De dialoog die Peper en zijn vrouw voeren - en die door Ischa Meijer letterlijk wordt opgetekend - wordt als shockerend en arrogant ervaren. Peper moet zijn excuses maken. Niet veel later scheiden de Peper's, voor Peper volgt een periode van somberheid en fors alcoholmisbruik.
Na deze crisis en een wat stroef begin van zijn burgemeesterschap, kende Peper een zekere bloeitijd. De wederopbouw van Rotterdam naderde zijn voltooiing. Eind jaren tachtig werden als sluitstuk de lege plekken aan het Weena opgevuld met machtige wolkenkrabbers, waardoor Rotterdam een geheel nieuwe skyline kreeg.
De tweede helft van zijn tijd als burgemeester van Rotterdam ging Peper minder vlot af. Hij kwam weliswaar als winnaar uit de bus in zijn strijd tegen dominee Hans Visser en de perikelen rond Perron Nul, maar de viering van het 650-jarig bestaan van de stad werd een fiasco. In 1995 lijdt Peper een gevoelige nederlaag in het referendum over de opdeling van de stad ten gunste van een nieuw te vormen stadsprovincie. Bijna 90 procent van de stemmers verwierp het plan, waarna het wetsvoorstel stilletjes werd ingetrokken (zie ook het artikel over de geschiedenis van Rotterdam). Peper had fors ingezet op de stadsprovincie, maar de inwoners van Rotterdam dachten daar duidelijk anders over. Overigens zouden stadsprovincies nooit erg populair worden onder de bevolking, omdat elke stad of elk dorp zijn eigen identiteit wil behouden.
Ook de benoeming van een nieuwe korpschef verliep niet gladjes. Peper liet zijn oog vallen op de ex-landmachtgeneraal Brinkman, om de gesloten politiecultuur te doorbreken. Het werd geen succes en na een jaar was het Brinkman door alle conflicten onmogelijk verder te functioneren.
Bij zijn afscheid werd in 1998 aan Peper de Van Oldenbarneveltpenning toegekend; dit is de hoogste gemeentelijke onderscheiding van de stad Rotterdam. Peper heeft de penning in 2001 teruggestuurd naar aanleiding van de bonnetjesaffaire (zie hierna).
[bewerk] Gekozen burgemeester Rotterdam
In oktober 2003 maakte Peper bekend in 2006 als gekozen burgemeester in Rotterdam te willen terugkeren. Aangezien het voorstel om voortaan met gekozen burgemeesters te werken is afgewezen, is van dit plan niets terecht gekomen.
[bewerk] Ministerschap
Vanaf 3 augustus 1998 was Peper minister van Binnenlandse Zaken van het Kabinet Kok II. Vanaf september 1999 verschenen in de media echter diverse berichten over Pepers declaraties uit zijn burgemeestersperiode die niet correct zouden zijn geweest, een geheim burgemeesterspotje waaruit onterechte betalingen zouden zijn verricht, privé-gebruik van het schip de Nieuwe Maze, en horkerig gedrag tegenover personeel. Het werd duidelijk dat Peper in zijn laatste jaren als burgemeester weinig vrienden had gemaakt op het stadhuis in Rotterdam.
13 maart 2000 trad Peper af als minister, volgens eigen zeggen om het openbaar bestuur niet te belasten en om zich beter tegen de aantijgingen te kunnen verweren [1]. Op 15 maart 2000 maakte Peper zijn declaraties openbaar via Internet. Op 17 maart verschijnt het rapport van de Rotterdamse Commissie tot Onderzoek van de Rekening, waarin wordt gesteld dat Peper niet juist heeft gedeclareerd. Dit rapport is aanleiding tot een twee jaar durende juridisch strijd die uiteindelijk in het voordeel van Peper wordt beslecht.
[bewerk] De bonnetjesaffaire
De bonnetjesaffaire begon te rollen in september 1999 toen Radio Rijnmond meldde dat er sprake zou zijn van fraude binnen het Rotterdamse stadhuis. Ook voormalig burgemeester Bram Peper werd genoemd. Het zou gaan om valselijk declareren van reizen, diners, kleding, cadeaus en het privé-gebruik van de dienstauto en het partyschip van het Gemeentelijk Havenbedrijf. De Commissie tot Onderzoek van de Rekening van de gemeente Rotterdam startte een onderzoek naar het declaratiegedrag van Peper in de periode 1986-1998. Dit onderzoek werd uitgevoerd door accountants van KPMG. KPMG constateerde dat Peper voor 64.000 gulden ten onrechte zou hebben gedeclareerd. Voor deze fraude zou Peper ook door het OM vervolgd worden. Peper legt zich niet neer bij de conclusies van KPMG en vecht het rapport aan.
Een lange juridische strijd volgde. In aanvang heeft Peper steun gezocht bij de PvdA, tevergeefs. Peper zelf zei daarover in 2003: "Ik was duidelijk geen prioriteitsaandeel meer. Je bent politiek dood, en dan moet je in je graf blijven liggen." Het OM komt tot een andere conclusie dan KPMG en de gemeente Rotterdam. Het OM acht bewezen dat Peper in de periode 1986 - 1998 7.500 gulden incorrect heeft gedeclareerd. Nadat Peper dit bedrag heeft teruggestort, eindigt het strafrechtelijk onderzoek. Op 13 december 2000 wordt bekend dat het OM Peper niet verder zal vervolgen. Peper is dan al een zaak tegen KPMG begonnen. Peper stelt dat het onderzoek van KPMG suggestief is en niet daadwerkelijk met bewijzen komt.
Peper klaagt KPMG aan bij de Raad van Tucht voor accountants. Deze tuchtraad vond drie klachten van Peper gegrond, omdat KPMG feiten over declaraties onjuist gepresenteerd zou hebben. De feiten zelf werden niet betwist. KPMG en Peper nemen geen genoegen met het oordeel van de tuchtraad en stappen naar het College van Beroep voor het Bedrijfsleven. Het oordeel van het College is verstrekkender dan het oordeel van de tuchtraad. Het College vindt dat KPMG deels onjuiste feiten heeft gepubliceerd. Ook is KPMG ernstig tekortgeschoten door geen extra onderzoek te doen toen kort na publicatie van het rapport bleek dat ze niet over alle informatie beschikten. Ook heeft KPMG onjuist gehandeld door zonder onderbouwing feiten te stellen om vervolgens aan Peper te vragen of Peper kon bewijzen dat die feiten niet juist waren. Volgens het College kon Peper onmogelijk in staat worden geacht zich op detailniveau te verantwoorden voor declaraties van dertien jaar. Van het rapport blijft niets overeind, de KPMG-accountants krijgen een schriftelijke berisping.
Hiermee was Peper juridisch gerehabiliteerd. In maart 2003 kwamen Peper en KPMG een schikking overeen, waarbij KPMG Peper een forse schadevergoeding betaalde. Hoe hoog het bedrag was, is niet bekend. Wel is bekend dat Peper in aanvang 7 ton (guldens) heeft gevraagd. Naar aanleiding van de bonnetjesaffaire is Peper gebrouilleerd geraakt met het gemeentebestuur van Rotterdam en zijn opvolger Ivo Opstelten.
In 2001 verscheen het boek 'Afrekenen met Peper' van de onderzoeksjournalisten Bas Soetenhorst en Michiel Zonneveld bij uitgeverij Van Gennep. Hun conclusie luidt dat het onderzoek van KPMG te suggestief was en Peper ten onrechte in een kwaad daglicht stelt, feitelijke bewijzen zijn er niet of nauwelijks. Wel maken zij gewag van het feit dat er binnen de gemeente Rotterdam een cultuur was ontstaan waarbinnen geen vragen gesteld werden over declaratiegedrag van het bestuur. Hierdoor werden bestuurders niet gecontroleerd. Ze stellen dat Peper mede debet is geweest aan het ontstaan van deze cultuur.
[bewerk] Hoogleraar Nijenrode
Per 1 mei 2002 werd Peper benoemd tot hoogleraar Public Management aan Universiteit Nyenrode te Breukelen. Eind mei 2004 nam Peper ontslag bij Nyenrode omdat de directie van Nyenrode weigerde een driedaagse studiereis naar de Europese Unie in Brussel te vergoeden. Deze reis wilde Peper maken met zijn studenten.
[bewerk] Huwelijk met Neelie Kroes
In 1990 ontmoet Peper Neelie Kroes, de vriendschap neemt hechte vormen aan en in 1991 huwt Peper met Kroes, de voormalige VVD-minister van Verkeer en Waterstaat. Voor Peper is dit zijn derde huwelijk, voor Kroes het tweede. Beiden verschijnen regelmatig tezamen in de media en praten vol lof over elkaar en hun relatie. Begin 2003 werd bekend dat Peper en Kroes na twaalf jaar huwelijk gescheiden leefden. De bonnetjesaffaire heeft z'n tol geeist. In 2008 vertelde Bram Peper in een interiew met Sven Kockelman op de internetzender Het Gesprek dat hij en Kroes geen contact meer onderhouden. In dit interview (zie externe link) vertelde Peper ook dat hij de bonnetjesaffaire eigenlijk nooit te boven is gekomen. Zijn naam is juridisch weliswaar gezuiverd, maar zijn reputatie is naar de maan. Van de PvdA heeft hij in die periode, zo vertelde hij, weinig steun mogen ontvangen [2]
[bewerk] Vriendschap met Gerard Reve
Vanaf 1987 correspondeerde Peper jarenlang met de Nederlandse schrijver Gerard Reve. Een selectie uit deze correspondentie is gebundeld als 'Brieven aan Bram P. 1987-1999' en verscheen in 2003 bij de De Bezige Bij.
[bewerk] Externe links
- Interview Bram Peper door Sven Kockelman uitgezonden door Het Gesprek, 28 mei 2008
- Interview Bram Peper in Vrij Nederland over de bonnetjesaffaire, 12 juli 2003
- Cahier Bram Peper van NRC Handelsblad
- Uitzending Tweevandaag, maart 2001
- KRO reporter over het aftreden van Peper, september 2000
[bewerk] Bibliografie (selectie)
- Een dolend land: Over de politieke architectuur van Nederland
- Over klefheid en lafheid: Waarheidsvinding, personalisme en consumentisme
- Vorming van welzijnsbeleid: Evolutie en evaluatie van het opbouwwerk (proefschrift), 1972
| Voorganger: André van der Louw |
Burgemeester van Rotterdam 1982-1998 |
Opvolger: Ivo Opstelten |
| Voorganger: Hans Dijkstal |
Minister van Binnenlandse Zaken 1998-2000 |
Opvolger: Klaas de Vries |
| Bronnen, noten en/of referenties: |
