Achtkarspelen

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Achtkarspelen
Gemeente in Nederland Vlag van Nederland
Vlag van de gemeente Achtkarspelen Wapen van de gemeente Achtkarspelen
(Details) (Details)
Locatie van de gemeente Achtkarspelen
Situering
Provincie Friesland
Coördinaten 53° 25′ NB, 6° 15′ OL
Algemeen
Oppervlakte 103,98 km²
- land 102,40 km²
- water 1,58 km²
Inwoners (1 mei 2014) 27.938? (273 inw/km²)
Hoofdplaats Buitenpost
Belangrijke verkeersaders N355 N358 N369
Politiek
Burgemeester (lijst) Gerben Gerbrandy (FNP)
Zetels
Gemeenteraad
FNP
CDA
ChristenUnie
GBA
PvdA
VVD

21
6
5
3
3
3
1
Economie
Gemiddeld inkomen (2006) € 11.400 per inw.
Gem. WOZ-waarde (2008) € 196.000
WW-uitkeringen (2007) 21 per 1000 inw.
Overig
Postcode(s) 9231 - 9873
Netnummer(s) 0511, 0512
CBS-code 0059
CBS-wijkindeling zie wijken en buurten
Website www.achtkarspelen.nl
Bevolkingspiramide van de gemeente Achtkarspelen
Bevolkingspiramide (2008)
Portaal  Portaalicoon   Nederland
Topografische gemeentekaart van Achtkarspelen, dec. 2013

Achtkarspelen (Geluidsfragment uitspraak (info / uitleg)) is een gemeente in het oosten van de Nederlandse provincie Friesland. De gemeente telt 27.938 inwoners per 1 mei 2014 (Bron: CBS) en heeft een oppervlakte van 103,98 km².

Geschiedenis[bewerken]

De naam Achtkarspelen verwijst naar de acht oorspronkelijke karspelen van het decanaat Oldehove die over de Lauwers lagen, te weten: Augustinusga, Buitenpost, Drogeham, De Kooten, Kortwoude, Lutkepost, Surhuizum en Twijzel. De grietenij Achtkarspelen nam lang een aparte plaats in Friesland in. In de Middeleeuwen behoorde Achtkarspelen tot het bisdom Münster, terwijl de rest van Friesland onderdeel was van het bisdom Utrecht.

De grietenij Achtkarspelen werd in 1851 een gemeente na de invoering van de gemeentewet van Thorbecke in Nederland.

Monumenten[bewerken]

In de gemeente zijn er een aantal rijksmonumenten en oorlogsmonumenten, zie:

Dorpen[bewerken]

De gemeente Achtkarspelen omvat elf dorpen. De Nederlandse namen zijn de officiële.

Nederlandse naam Friese naam Inwoners
(per 01-01-2013)
Officiële buurtschappen
Buitenpost Bûtenpost 5851 De laatste Stuiver (De léste Stuver),
Lutkepost (Lytsepost)
Surhuisterveen Surhústerfean 5820
Harkema De Harkema 4235
Kootstertille Koatstertille 2595 De Kooten (De Koaten),
Opperkooten (Opperkoaten)
Twijzelerheide Twizelerheide 1889
Drogeham Droegeham 1751 Buweklooster (Bouwekleaster),
Hamshorn (Hamsherne)
Surhuizum Surhuzum 1371 Kortwoude (Koartwâld),
Ophuis (Ophûs),
Surhuizumer Mieden (Surhuzumer Mieden)
Augustinusga Stynsgea 1332 Blauwverlaat (Blauforlaet),
Rohel (Reahel),
Roodeschuur (Reaskuorre)
Gerkesklooster-Stroobos Gerkeskleaster-Strobos 1140
Boelenslaan Boelensloane 1145
Twijzel Twizel 1093

Gerkesklooster en Stroobos worden doorgaans als één geheel beschouwd.

Politiek[bewerken]

College van burgemeester en wethouders[bewerken]

Functie Naam Partij info
Burgemeester Gerben Gerbrandy FNP per januari 2013
Wethouders Marten van der Veen FNP
Max de Haan GBA
Gerda Postma PvdA
Gemeentesecretaris mr.drs. Erik H.C. van der Laan

Burgemeesters[bewerken]

Nuvola single chevron right.svg Lijst van burgemeesters van Achtkarspelen

Gemeenteraad[bewerken]

Samenstelling van de gemeenteraad sinds 1935:[1]

Gemeenteraadszetels
Partij 1935 1939 1946 1949 1953 1958 1962 1966 1970 1974 1978 1982 1986 1990 1994 1998 2002 2006 2010 2014 [2]
FNP 0 0 1 2 3 4 3 5 4 5 6
CDA 11* 11* 12 9 8 9 6 8 7 6 6 5
CU 3* 2 3 3
GBA 2 2 2 2 3 3
PvdA 5 4 5 6 5 6 6 6 7 7 8 6 5 4 3 6 3 3
VVD 0* 1 1 1 1 0 1 1 1 2 1 1 1 1 1 1 1 1
RPF-SGP 0* 0 * 0 1 1 1 2 2
GPV 1* 1* 0* 1* 1* 1 1 1 1 1 1 1
PPR-EVP-PSP 0* 0* 0
CPN 1 1 1 0 0 0 0 0
ARP 7 7 8 7 7 7 7 8
CHU 3 3 3 3 2 3 3 3
BP 1
SDAP 3 2
CDU 2 2
VD 2 2
TBN 1
Totaal 17 17 17 17 17 17 17 19 19 19 21 21 21 21 21 21 21 21 21 21
Opkomst (%) 92,3 72,3 74,0 82,3 77,7 84,8 73,8 70,2 65,8 67,2 63,1 54,1 55,9
N.B. 0 = nul zetels, maar wel aan de verkiezingen deelgenomen.
* 1946-1970: VVD: lijst PvdV (1946-1948)
* 1949-1970: GPV: 1949-1966: Lijst Holwerda; 1970: Lijst Broersma
* 1970-1974: CDA: lijst AR-CHU
* 1970-1974: RPF-SGP: lijst SGP
* 1974-1978: PPR-EVP-PSP: lijst PPR
* 2002-1970: CU: lijst CU-SGP

Openbaar vervoer[bewerken]

Trein[bewerken]

De gemeente heeft één treinstation: Station Buitenpost. Hier stoppen de snel- en stoptreinen van Arriva in de richting van Leeuwarden en Groningen.

Bus[bewerken]

In de gemeente rijden verschillende buslijnen van de vervoerder Qbuzz.

Aangrenzende gemeenten[bewerken]

   Aangrenzende gemeenten   
 Dantumadeel   Kollumerland en Nieuwkruisland   Zuidhorn (GR) 
 Tietjerksteradeel  Brosen windrose nl.svg  Grootegast (GR) 
    Smallingerland    


Bronnen, noten en/of referenties