Plakkaat van Verlatinghe
Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Het Plakkaat van Verlatinghe, ook wel Acte van Verlatinghe genoemd, ondertekend te Den Haag op 26 juli 1581, was de officiële verklaring van een aantal Nederlanden, waarin Filips II werd afgezet als hun heerser. Het kan dus worden gezien als de Nederlandse onafhankelijkheidsverklaring. Deze daad volgde op de Unie van Utrecht in 1579.
Inhoud |
[bewerk] Plakkaat van Verlatinghe
Het plakkaat was gebaseerd op keuren van de verschillende vorstendommen, waarin de vrijheden van de steden en vorstendommen waren opgesomd, zoals het Charter van Kortenberg uit 1312 en de Blijde Inkomst uit 1356. De Staten verklaarden dat hun vorst, Filips II, deze vrijheden en rechten had geschonden en verklaarden hem vervallen van de troon. Zijn troon werd verlaten verklaard.
[bewerk] Gebieden
De volgende van de Zeventien Provinciën werden vermeld in de akte:
[bewerk] Belang
In de praktijk kwam het plakkaat neer op een onafhankelijkheidsverklaring; dit was de eerste keer in de Tachtigjarige Oorlog dat men expliciet tegen de koning in opstand kwam. Voorheen werd, in het Wilhelmus, de Pacificatie van Gent en zelfs in de Unie van Utrecht zelf, altijd gezegd dat men de koning trouw bleef en enkel de Spaanse soldaten bevocht.
Aangezien men nu zonder een vorst zat, gingen de Staten-Generaal op zoek naar een nieuwe vorst, maar na de mislukkingen om de hertog van Anjou, Willem van Oranje en de graaf van Leicester op de troon te zetten, besloot men uiteindelijk in 1587 om een republiek te worden.
Tijdens die periode werden de grootste delen van Vlaanderen en Brabant en een klein deel van Gelre heroverd door Spanje. Dit leidde tot het ontstaan van Staats-Vlaanderen, Staats-Brabant en Spaans Gelre.
Deze tekst diende tot inspiratie voor de onafhankelijkheidsverklaringen van de verschillende Zuidelijke Nederlanden tijdens de Brabantse Omwenteling.
Er zijn ook duidelijke overeenkomsten met de onafhankelijkheidsverklaringen van de Verenigde Staten van Amerika in 1776, zoals met name het principe dat de burgers het recht hebben om hun vorst te verlaten als die de wetten en traditionele vrijheden van de burgers niet respecteert.[1][2]
[bewerk] Externe links
- Wikisource Volledige tekst van het Plakkaat van Verlatinghe
- Over het Plakkaat van Verlatinghe (Engels)
- Nederlandse tekst met vrij complete Engelse vertaling
| Bronnen, noten en/of referenties: |
|
