Administratief rechtscollege

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Een administratief of bestuurlijk rechtscollege is een jurisdictioneel orgaan, dat rechterlijke uitspraken over de conformiteit van besluiten (van de uitvoerende macht) ten opzichte van wetten (van de wetgevende macht dus). Administratieve rechtscolleges maken geen deel uit van de rechterlijke macht, ze worden immers opgericht door de uitvoerende macht, maar doorgaans is er wel één hoogste rechtscollege dat door de (grond)wet wordt gewaarborgd.

Om wetten aan te vechten, in tegenstelling tot overheidsbesluiten, bestaat er meestal een grondwettelijk hof.

België[bewerken]

Administratieve rechtscolleges kunnen, zo bepaalt artikel 145 van de Grondwet, enkel bij wet opgericht worden en enkel voor de beslechting van conflicten met betrekking tot politieke rechten. In principe kan enkel de federale overheid deze bij wet oprichten, maar de gewesten en gemeenschappen mogen dit ook onder strikte voorwaarden.

Het hoogste administratief rechtscollege in België is de Raad van State, afdeling bestuursrechtspraak (vroeger afdeling administratie genoemd). Het werd oorspronkelijk bij wet opgericht maar is sinds 1993 in de Grondwet vastgelegd.

Daarnaast is de diversiteit in de administratieve rechtscolleges zeer groot: de administratieve rechtbanken zijn zowat over alle rechtstakken, ministeries en geografische omschrijvingen heen verspreid. Daarbij komt nog dat nagenoeg elk administratief rechtscollege een specifieke bevoegdheid, samenstelling, organisatie en procedure heeft. Het is bijgevolg quasi onmogelijk om een volledig overzicht te geven van de verschillende in België bestaande administratieve rechtscolleges.

Voorbeelden van administratieve rechtscolleges zijn: het Mededingingscollege (vroeger de Raad voor de Mededinging), de Onderzoeksraad voor zeevaart, de Vestigingsraad inzake handel en ambacht, de Commissie voor hulp aan slachtoffers van opzettelijke gewelddaden, de provinciale deputatie in een aantal aangelegenheden, de verschillende disciplinaire en professionele rechtscolleges, ...

Op Vlaams niveau is er de Raad voor Betwistingen inzake Studievoortgangsbeslissingen (voor het onderwijs in Vlaanderen), de Raad voor Vergunningsbetwistingen, het Milieuhandhavingscollege, de raden voor Verkiezingsbetwistingen (voor de lokale verkiezingen in Vlaanderen), ...

Zie ook[bewerken]

Nationaal recht
Rechtsbron: Verdragen · Belgische Grondwet · Bijzondere wet · Wet, Decreet, Ordonnantie · Rechtspraak · Rechtsleer · Gewoonterecht · Algemene rechtsbeginselen
Publiekrecht: Staatsrecht · Strafrecht · Gerechtelijk recht · Bestuursrecht · Fiscaal recht · Sociale zekerheidsrecht
Burgerlijk recht: Burgerlijk recht · Arbeidsrecht · Handels- en economisch recht · Insolventierecht · Vennootschapsrecht
Rechtbanken: Hof van Cassatie (1) · Grondwettelijk Hof(1) · Raad van State(1)
Hof van beroep (5) · Arbeidshof (5) · Strafuitvoeringsrechtbank (6) · Hof van assisen (11) · Arrondissementsrechtbank (27) · Rechtbank van eerste aanleg (27) (Burgerlijke rechtbank, Rechtbank van eerste aanleg, Jeugdrechtbank) · Rechtbank van koophandel (27) · Arbeidsrechtbank (27) · Politierechtbank (37) · Vredegerecht (225)
Territoriale indeling: Gerechtelijk gebied · Gerechtelijk arrondissement · Gerechtelijk kanton
Actoren van justitie: Rechter · Griffier · Openbaar Ministerie (ook parket) · Ministerie van Justitie · Advocaat · Burgerlijke partij · Benadeelde persoon

Europees Recht
Primair recht: VEU · VWEU · Handvest van de grondrechten van de Europese Unie
Secundair recht: verordeningen · richtlijnen · besluiten · aanbevelingen · Adviezen
Rechtbanken: Gerecht · Hof van Justitie van de Europese Unie · Europees Hof voor de Rechten van de Mens · Gerecht voor ambtenarenzaken van de Europese Unie

Internationaal recht
Rechtsbron: Verdragen · Rechtspraak · Rechtsleer · Gewoonterecht · Algemene rechtsbeginselen
Rechtstakken: Internationaal Publiekrecht · Internationaal privaatrecht
Rechtbanken: Benelux-Gerechtshof · Europees Hof voor de Rechten van de Mens · Internationaal Gerechtshof · Internationaal Strafhof