Adriaan Fokker

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Adriaan Daniel Fokker (1934)

Adriaan Daniël Fokker (Buitenzorg, Nederlands-Indië (nu Bogor, Indonesië), 17 augustus 1887Beekbergen, 24 september 1972) was een Nederlands natuurkundige en musicus. Fokker was een neef van de vliegtuigbouwer en ingenieur Anthony Fokker.

Natuurkunde[bewerken]

Fokker, lid van de patriciaatsfamilie Fokker, studeerde mijnbouw aan de Polytechnische school te Delft (1904-1905) en natuurkunde aan de Rijksuniversiteit Leiden (1906-1913) bij Hendrik Lorentz, waar hij promoveerde in 1913. In Leiden was hij tevens Commissaris van het Materiaal (1909/10) en Praeses (1910/11) in het bestuur van studentenroeivereniging Njord. Hij zette zijn studie voort bij Albert Einstein, Ernest Rutherford en William Bragg. In zijn proefschrift (1913) leidde hij de Fokker-Planck-vergelijking af, die werd uitgebreid door Max Planck. Na zijn militaire dienst tijdens de Eerste Wereldoorlog keerde hij naar Leiden terug als assistent van Lorentz en Ehrenfest. In 1928 volgde Fokker Lorentz op als onderzoeksdirecteur van Teylers Museum in Haarlem.

Muziek[bewerken]

Fokker begon in de Tweede Wereldoorlog muziektheorie te bestuderen, toen de Universiteit Leiden door de Duitsers gesloten was. Dat deed hij deels als reactie op het lezen van het werk van Christiaan Huygens over de 31-toonsverdeling. Na 1942 schreef hij veel stukken in deze stemming, die opmerkelijk zijn vanwege de toepassing van de zevende harmonische. Hij leverde ook bijdragen aan de muziektheorie, zoals de Fokker-periodiciteitsblokken. Als componist schreef hij muziek voor het Euler-orgel, het Fokker-orgel, de archifoon (speciaal soort orgel) en viool(duet).

Publicaties[bewerken]

  • Over Brown'sche bewegingen in het stralingsveld, en waarschijnlijkheidsbeschouwingen in de stralingstheorie (proefschrift 1913)
  • Die mittlere Energie rotierender elektrischer Dipole im Strahlungsfeld (Annalen der Physik 43 (1914) 810 - 820)
  • Met A. Einstein: Die Nordströmsche Gravitationstheorie vom Standpunkt des absoluten Differentialkalküls (Annalen der Physik 44 (1914) 321 - 328)
  • De materie als meetkundige grootheid (1914).
  • De bijdragen van polariseerings- en magnetiseerings-electronen tot den electrischen stroom (Verslagen van de Koninklijke Akademie van Wetenschappen 28 (1919) 1040-1063)
  • Moderne natuurkunde en techniek (Physica 3 (1923) 33-51)
  • Relativiteitstheorie (boek, 1929)
  • Met Pieter Zeeman, eds: H.A. Lorentz, Collected Papers, 1935-1939 (negen delen)
  • Rekenkundige bespiegeling der muziek, Noorduijn, Gorinchem, 1945, 228 pp.
  • Als redacteur: H.A. Kramers, Collected scientific papers (Amsterdam, 1956)
  • Tijd en ruimte, traagheid en zwaarte. Chronogeometrische inleiding tot Einstein's theorie (boek, 1960)

Externe links[bewerken]