Adriaan Kluit

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Adriaan Kluit
Leids hooglerarenportret van de Bijzondere Collecties, Universiteitsbibliotheek Leiden
Leids hooglerarenportret van de Bijzondere Collecties, Universiteitsbibliotheek Leiden
Persoonlijke gegevens
Geboortedatum 9 februari 1735
Geboorteplaats Dordrecht
Overlijdensdatum 12 januari 1807
Overlijdensplaats Leiden
Doodsoorzaak Leidse buskruitramp
Nationaliteit Nederland
Werkzaamheden
Vakgebied Taalkunde, Geschiedschrijving, Rechtsgeleerdheid, Staathuishoudkunde
Universiteit Leidse Universiteit
Soort hoogleraar Vaderlandse geschiedenis, Artes Diplomatica, Statistiek
Beroep Historicus
Portaal  Portaalicoon   Onderwijs

Adriaan Kluit (Dordrecht, 9 februari 1735 - Leiden, 12 januari 1807) leverde belangrijke bijdragen aan de Nederlandse geschiedschrijving en taalkunde, en introduceerde de discipline van statistiek of staatshuishoudkunde aan de Universiteit van Leiden.

Curriculum[bewerken]

Adriaan Kluit was rector van de Latijnse School te Alkmaar en te Middelburg. In 1779 werd hij hoogleraar in de geschiedenis aan de Leidse Universiteit. Hij bleef dat tot zijn dood als gevolg van de Leidse buskruitramp.

Geschiedschrijving[bewerken]

Kluit heeft twee grotere geschiedwerken op zijn naam staan: Historia critica comitatus Hollandiae et Zeelandiae, dat dat van 1777 - 1782 te Middelburg verscheen en de Historie der Hollandsche Staatsregering tot 1795, dat van 1802 - 1805 verscheen. In dit laatste werk gaat Kluit na hoe de Staten in Holland zijn ontstaan en wat hun positie geweest is in de periode van de Middeleeuwen tot 1795. Het grootste deel van zijn onderzoek beslaat de staatsrechtelijke verschuivingen in de eerste decennia van de Nederlandse Opstand, en beschrijft hoe de soevereiniteit van de graven van Holland verviel aan de Staten.

Belangrijkste Werken[bewerken]

  • Conspectus historiae criticae Comitatus Hollandiae et Zeelandiae (Utrecht 1773).
  • Historia critica Comitatus Hollandiae et Zelandiae, sistens Chronicon Hollandiae vetustissimi anonymi monachi Egmondani, cum notis Matthaei, Douzae aliorumque nec non perpetuo editoris comment. illustratum. Accedit Codex diplomaticus et probationes 2 dl. (Middelburg 1777-1784); (Deel 1); (Deel 2).
  • Inwijingsrede over 't recht 't welk de Nederlanders gehad hebben om hunnen wettigen vorst en Heer Philips, koning van Spanje, af te zweren, uit het Latijn (Leiden 1779).(Online)
  • Primae lineae collegii diplomatico-historico-politici sistentes vetus jus publicum Belgicum, historice enarratum et ex antiquis monumentis et veteris aevi diplomatibus illustratum (Leiden 1780) (Online)
  • Academische redevoering over het Misbruik van het algemeen Staatsrecht, of over de nadelen en onheilen, die uit het misbruik in de beoefeninge voor alle burgermaatschappijen te wachten zijn (Leiden 1784/1787).
  • De Souvereiniteit der Staten van Holland verdedigd tegen de hedendaagsche leer der volksregering, voornamelijk tegen het geschrift: Grondwettige herstelling van Nederlands Staatswezen (Leiden 1785/1788).
  • Historiae federum Belgii Foederati primae lineae 3 dl. (Leiden 1790-91); (Deel 1); (Deel 2); (Deel 3)
  • Index chronologicus sive Prodomus ad primas lineas historiae federum Belgii Federati (Leiden 1790) (Online).
  • De rechten van den mensch in Frankrijk geen gewaande rechten in Nederland (Amsterdam 1793) (Online).
  • Iets over den laatsten Engelschen oorlog met de Republiek, en over Nederlands koophandel (Amsterdam 1794) (Online).
  • Historie der Hollandsche Staatsregeling tot aan het jaar 1795, met Bijlagen 5 dl. (Amsterdam 1802-1805); (Deel 1); (Deel 2); (Deel 3); (Deel 4); (Deel 5).

Literatuur[bewerken]

  • Koen Stapelbroek, Ida H. Stamhuis & Paul M.M. Klep, 'Adriaan Kluit's statistics and the future of the Dutch state from a European perspective', History of European Ideas 36(2) (2010) 217-235.
  • Igor van de Bilt, Landkaartschrijvers en landverdelers. Adriaen Verwer, Adriaan Kluit en de Nederlandse taalkunde van de achttiende eeuw (Amsterdam 2009).
  • W.R.E. Velema, 'Contemporaine reacties op het patriotse politieke vocabulaire', in: H. Bots en W.W. Mijnhardt (red.) De droom van de revolutie (Amsterdam 1988) 32-48.
  • Theo Veen, 'De legitimatie van de souvereiniteit der Staten bij Huber en Kluit', Bijdragen en Mededelingen betreffende de Geschiedenis der Nederlanden 97 (Den Haag 1982) 185-215.
  • F.W.N. Hugenholtz, 'Adriaan Kluit en het onderwijs in de medievistiek', in P.A.M. Geurts en A.E.M. Jansen (red.), Geschiedschrijving in Nederland (Den Haag 1981) 143-164.
  • A.Th. van Deursen, 'Geschiedenis en toekomstverwachting. Het onderwijs in de statistiek aan de universiteiten van de achttiende eeuw' in: P.A.M. Geurts & A.E.M. Janssen (red.), Geschiedschrijving in Nederland (Den Haag, 1971/1981).
  • G.A. Boutelje, Bijdrage tot de kennis van A. Kluit's opvattingen over onze oudere vaderlandsche geschiedenis (Den Haag 1920).
  • Otto van Rees, ‘Het collegie van Adriaan Kluit over de statistiek van Nederland’, Tijdschrift voor Staathuishoudkunde en statistiek 12 (1855) 245-262.