Agora

De agora van Antiphellos (Lycië)

Agora (Oud-Grieks: ἀγορά) was de marktplaats en het hart van een polis in Hellas, zoals de Agora van Athene in de 5e eeuw v.Chr. (cf. forum te Rome).

Het was de plek waar het sociale leven zich afspeelde, en had daarvoor verschillende functies: een politieke, een sociale en een commerciële. Het woord agora betekent verzamelplaats. De agora was in eerste instantie een ontmoetings- en vergaderplaats voor de vrije burgers (mannen, want het werk werd in de regel door de vrouwen en de slaven gedaan). Oorspronkelijk kwam hier ook de ekklèsia, Volksvergadering bijeen. Daarnaast werd de agora gebruikt als marktplaats en als plek waar men zich kon ontspannen. Om de agora stonden bovendien vaak tempels die gewijd waren aan allerlei (hoofdzakelijk populaire) goden.

Zo was de Atheense agora het ontmoetingspunt voor alle Atheense mannen, die zich op het plein of in de schaduw van de stoai (zuilenhallen) overgaven aan hun favoriete bezigheid: de conversatie. Hier kwam men om de laatste nieuwtjes te horen, en om zich te laten "onderwijzen" door allerlei filosofen. Door de groei van Athene kreeg elke functie een geëigende plaats toegewezen, de plenaire zittingen van de Volksvergadering verhuisden naar de Pnyx, maar het grootste deel van de openbare gebouwen op de Agora bleef in gebruik.

Trivia

• De Europese studentenvereniging AEGEE noemt haar algemene ledenvergadering ook Agora.
• Een Nijmeegs (Nederland) schoolblaadje van het Stedelijk Gymnasium Nijmegen heet ook Agora.
• De ontmoetingsruimte van het Sint-Oelbert Gymnasium in Oosterhout heet Agora. Deze is ook in gebruik als kantine, en is ontstaan na een verbouwing van de voormalige gymzaal.
• De centrale blok van de Geelse campus van de Katholieke Hogeschool Kempen noemt men ook de Agora.
• Er bestaat een Nederlands populair-wetenschappelijk tijdschrift voor sociaal-ruimtelijke vraagstukken met de naam AGORA.
• Het studentenblaadje van de universitaire studie Gezondheid en Leven (VU Amsterdam) heet Agora.
• In Lelystad is het nieuwe fel oranje theater, net als haar voorganger, ook Agora genoemd. Het staat op het Agoraplein.
• In Druten is sinds 1985 ook een theater gevestigd met de naam Agora.
• Een zaal van de Universiteit Twente heet Agora, het is te vinden in de Vrijhof.
• De ontmoetingsruimte en inkomhal van de Universiteit Hasselt, wordt de Agora genoemd. De universiteit ligt tevens aan de Agoralaan.

Literatuur

• E. Guillaume, art. agora, in C. Daremberg - E. Saglio (edd.), Le Dictionnaire des Antiquités Grecques et Romaines, I.1, Parijs, 1877, pp. 150-154.
• O. Seyffert, art. agora, in O. Seyffert, Dictionary of Classical Antiquities, Londen, 1894, p. 18.
• P. Smith, art. agora, in W. Smith (ed.), Dictionary of Greek and Roman Antiquities, Boston, 1870, pp. 32-36.

Mediabestanden

Zie de categorie Ancient Agora of Athens van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden.