Air Operations and Control Station Nieuw-Milligen

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
De beginjaren
MPR Radarpost Noord

Het Air Operations Control Station Nieuw-Milligen (afgekort AOCS NM) is het commandocentrum van de Koninklijke Luchtmacht, vanwaar alle militaire vliegoperaties in het toegewezen gebied worden gevolgd en gecoördineerd. Ook worden voor gedeelten van Nederland deze activiteiten uitgevoerd voor het burgerluchtvaartverkeer. Het AOCS NM is verantwoordelijk voor de aan Nederland toegewezen zone, te weten het Nederlandse luchtruim, afgebakend door de nationale grens en een aangrenzend gebied boven de Noordzee tot c.a. 200 km ten noorden van Leeuwarden.

Het AOCS NM bevindt zich in een deels ondergronds bunkercomplex bij het dorpje Nieuw-Milligen, tussen Amersfoort en Apeldoorn op de Veluwe.

Geschiedenis[bewerken]

Vooral omdat de Engelsen er belang bij hadden werd na de Tweede Wereldoorlog in Nederland een nationale luchtverdedigingsorganisatie opgezet en de toegepaste Radartechnologie moest garanderen dat er geen vijandelijke vliegtuigen ongezien binnen konden dringen.

De radarstations - toen navigatiestations genoemd - waren met overtollige Engelse apparatuur uitgerust. Vanwege het beperkte radarbereik moesten er 5 navigatiestations worden opgericht die samen het gehele Nederlandse luchtruim controleerden.

Locaties en benamingen[bewerken]

  • Het Sector Operatie Centrum (SOC) lag vanaf 1947 in Scheveningen tot de verhuizing in 1952 naar Driebergen waar het onder callsign Sunshine operationeel bleef tot 1958.
  • Navigatiestation Achterhoek (NS-A) was in Eibergen onder callsign Dustbin operationeel van 1948 tot 1950.
  • NS-G(roningen) was in Marsum onder callsign Floorspace operationeel van 1948 tot 1962.
  • NS-N(oord) was in Den Helder onder callsign Highway operationeel van 1950 tot 1976.
  • NS-V(eluwe) is in Nieuw-Milligen onder callsign Bandbox operationeel van 1949 tot heden.
  • NS-Z(uid Holland) was in De Lier onder callsign Meadow operationeel van 1949 tot 1961.

In 1949 werd in Nieuw-Milligen het 4e navigatiestation opgericht te Kamp Milligen, een terrein dat al sinds 1860 door het leger gebruikt werd en vooral als remontedepot: een plek waar nieuwe jaarlichtingen paarden voor de cavalerie werden getraind. Navigatiestation Veluwe bewaakte vanaf 1950 het centrale deel van het Nederlandse luchtruim met in een convooi vrachtwagens op de hei geïnstalleerde apparatuur. Ook nu draagt een deel van het kamp nog steeds de naam Convooi. De naam van het onderdeel veranderde echter in de loop der tijd.

  • Navigatiestation Veluwe werd in 1958 gewijzigd in CRC/SOC/MILATCC toen het de Sector Operatietaak erbij kreeg.
  • Daarna werd het gewijzigd in CRC/MILATCC toen de SOC-taak werd opgeheven.
  • De laatste wijziging veranderde de naam in het huidige Air Operations Control Station Nieuw Milligen (AOCS NM).

Uitrusting[bewerken]

AN/FPS-6

In de loop van de tijd werd de meest uiteenlopende apparatuur gebruikt.

  • Gestart werd met een mobiele Engelse radar van het type AMES (Air Ministry Experimental Station) 13,14 en 15. (AMES 13 was de marconi-hoogtezoeker, AMES 14 de bijbehorende rondzoekradar en AMES 15 de mobiel opgestelde Ground Control Intercept-radar; alle werkten toen in de 10cm-band.)
  • In 1956 werd de apparatuur vervangen door een SGR 110-rondzoekradar (SGR= Searching Ground Radar), aangevuld met 3 stuks AN/FPS6-hoogtezoekers. Deze werden lokaal bekend als 'jaknikkers'.
  • De FPS6's werden in 1965 vervangen door 5 stuks SGR109-hoogteradars en de SGR110 door een tweedimensionale Franse Thomson ER438 combined-radar, die samen met de SGR 109-hoogtezoekers een 3 dimensionaal luchtbeeld mogelijk maakte.
  • In 1972 werd de Franse 3 dimensionale Thomson-CSF ARES Medium Power Radar (MPR) in gebruik genomen, het zendvermogen en de uitrusting met middelen tegen elektronische oorlogvoering maakte hem bestendig tegen storingen van buitenaf. De radar-antenne weegt 12 ton, is 9,5 meter hoog, 16 meter breed en heeft een oppervlakte van 94 m². De aandrijving bestaat uit elektromotoren die de antenne op 6 rpm laten draaien. ARES werkt in de S-band en genereert impulsen voor hoogte, snelheid en richting. Het bereik is ongeveer 450 kilometer. Hij is beschermd door een koepel van synthetisch materiaal, speciaal afgestemd op de gebruikte frequenties. Deze koepel bestaat uit 180 panelen, is 33 m hoog, heeft een maximale diameter van 20 m en is bestand tegen windstoten tot 250 km/h.
  • In 1976 volgde aanvulling met een tweede ARES MPR in Friesland (RPN - Radar Post Noord). Beide radars werden inmiddels diverse keren aangepast. Hoewel gemoderniseerd zijn ze - na 40+ jaar zwaar verouderd - nog steeds in gebruik.

Het is te verwachten dat de ARES/MPR’s binnen enkele jaren door andere systemen worden vervangen. Een goed voorbeeld van een eventuele vervanger is het moderne Selex/Alenia RAT-31 systeem waarmee andere NAVO landen zoals Denemarken, Duitsland, Italie, Polen en Tsjechie de afgelopen 5 jaar werden uitgerust.

Actueel[bewerken]

  • De gevechtsleiding en luchtverkeersleiding zijn geïntegreerd in het 711 Air Control Squadron (Sqn).
  • De operationele, technische en basisondersteuning verzorgt het 970 Ondersteunings Sqn.
  • De opleidingen worden verzorgd door de School of Air Control.
  • De Nationale Datalink Management Cel coördineert het gebruik van Link 16.
  • Het 603 (reservisten) Sqn bestaat uit part-time reservisten t.b.v. ondersteuningstaken bij het AOCS NM.

De sterkte van het AOCS NM is 398 personen, zowel militairen als burgers.


Sluiting van het onderdeel. Bij de presentatie van de rijksbegroting op Prinsjesdag 2013 werd bekendgemaakt dat het AOCS NM i.h.k.v. de zoveelste bezuinigingsronde per januari 2018 wordt gesloten. De taken blijven uitgevoerd maar vanaf andere locaties. De luchtverkeersleidingstaak wordt verplaatst naar de locaties Schiphol en Maastricht. De luchtgevechtsleiding en de NDMC worden verplaatst naar vliegbasis Volkel. De School of Air Control wordt gesplitst naar Schiphol en Volkel.

Verkeersleiding[bewerken]

ICAO-locatiecode is EHMC, callsign is "Dutch Mil".

Luchtverkeersleiding is de vredestaak van het 711 Air Control Squadron. Middels het Shared ATC Services systeem laat men het militaire en burgerluchtverkeer in de militaire delen van het Nederlandse luchtruim boven land en boven een deel van de Noordzee veilig, vlot en ordelijk verlopen. Eigenlijk doet MilATCC hetzelfde als EUROCONTROL en LVNL, maar op een beperkte schaal en minder routineus. De door 711 Sqn geleverde verkeersleiding bestaat uit de componenten:

De naderingsverkeersleiding voor de militaire vliegbases en MVK de Kooij werd enkele jaren geleden gecentraliseerd te Nieuw Milligen. Onder de verzamelnaam CAPP (Centralized Approach) zijn zij gegroepeerd in Radar Approach Control- oftewel RAPCON-clusters

  • Noord (Leeuwarden) met callsign "Rapcon North"
  • Zuid (Volkel en Eindhoven) callsign "Rapcon South"
  • West (Deelen, Gilze-Rijen en Woensdrecht) callsign "Rapcon West"
  • De Kooij (MVK De Kooij) callsign "De Kooij approach"

Voor deze vliegvelden bewaken zij met radar de vertrek- en naderingsprocedures en monitoren zij de vliegbewegingen rondom. Onder de Rapcons werkt een aantal Arrival controllers, waarbij iedere controller verantwoordelijk is voor het opzetten van verkeer voor één specifiek veld. Zo zet Eindhoven Arrival het verkeer op voor vliegveld Eindhoven.

Algemene verkeersleiding wordt gedaan door het Area of Center gedeelte. Zij begeleiden onder callsign Dutch Mil militair en burgervliegverkeer dat de gebieden kruist waarvoor de militaire verkeersleiding verantwoordelijk is. Ook is in Area een Flight Information Service opgenomen. Als Dutch Mil Info begeleiden zij kleine luchtvaart en militair verkeer dat onder zichtomstandigheden (VFR = Visual Flight Rules) door militair luchtruim vliegt.

Alle militaire naderings- en civiele verkeersleidingstaken in het Nederlandse luchtruim zijn sinds december 2012 gecombineerd in de Shared ATC Service (SAS). AOCS Nieuw Milligen en Maastricht Upper Area Control (MUAC) zijn hierdoor letterlijk en figuurlijk met elkaar verbonden. SAS is voorzien van geautomatiseerde radar- en vliegplandata vanuit MUAC. De oude papieren flight-strips zijn vervangen door een digitale versie op het scherm en vliegrichtingen kunnen nu met een muisklik worden gecoördineerd in plaats van telefonisch. SAS maakt het mogelijk binnen Europa op geïntegreerde wijze verkeersleidingsinformatie uit te wisselen op verschillende locaties. Het werk van de controllers wordt hiermee gemakkelijker, waardoor de situational awareness groter is. SAS voldoet aan de Europese regelgeving en wordt doorontwikkeld tot 2025.

Gevechtsleiding[bewerken]

ICAO-locatiecode is EHML callsign "Bandbox".

De gevechtsleiding is de crisis- en oorlogstaak van het 711 Air Control Squadron. Dit is tevens een onderdeel van het geïntegreerde luchtverdedigingsstelsel van de NAVO. Het Control and Reporting Centre (CRC) bewaakt en coördineert de verdediging van het luchtruim van Nederland en de NAVO door het uitvoeren van een aantal basistaken waarvoor men het Air Command Control System (ACCS) ter beschikking heeft. Deze basistaken zijn:

  • Fighter Control, het coördineren van vliegbewegingen in de Air Defense-role.
  • Air Battle Management, uitvoeren van een aantal commandomaatregelen ter coördinatie van de NAVO-gevechtsleiding.
  • Air Surveillance, de bewaking, 24 uur per dag en zeven dagen per week, van het luchtbeeld door middel van radar.
  • SAM Control, het coördineren van de inzet van de grondgebonden luchtverdediging binnen het NAVO-gebied.
  • Alerting, het alarmeren van andere krijgsmacht(sub)onderdelen.
  • Air Policing, het uitvoeren van onderscheppingen in de lucht.

Voor de uitoefening van Air Policing staan altijd op een van de twee resterende Main Operating Bases enkele F-16's op Quick Reaction Alert. Dit betekent dat zij binnen zeer korte tijd in de lucht kunnen zijn. Na opdracht van het CRC, de zogenaamde Scramble, starten zij direct voor het uitvoeren van een onderschepping van een 'onbekend' vliegtuig.

Dit gebeurt meerdere keren per jaar en is veelal te wijten aan procedurefouten van commerciële vliegers. De op 11 september 2001 uitgevoerde terroristische acties tonen echter de onmisbaarheid van dergelijke tegenmaatregelen aan.

Airborne radar AWACS

Met behulp van de twee Medium Power Radars (MPR's) - bij Nieuw Milligen en bij Wier in Friesland - wordt het Nederlands luchtruim gecontroleerd. Hierbij wordt gekeken of vliegtuigen beschikken over een vliegplan, de correcte transpondercodes en of ze de juiste vliegroute volgen. Afwijkingen leiden altijd tot radiocontact met het betrokken vliegtuig; het hierbij gehanteerde callsign is Bandbox. Heeft dit geen effect, dan wordt het vliegtuig door F-16-jachtvliegtuigen onderschept. Deze onderscheppingen worden vanuit het CRC geleid; tevens wisselt men gegevens uit met andere NAVO-control-stations en met de vliegende radarstations, de AWACS-vliegtuigen. Op het gebied van luchtverdediging en de inzet van militaire vliegtuigen werkt de gevechtsleiding samen met schepen van de Koninklijke Marine en met de geïntegreerde luchtverdedigingseenheden.

NDMC[bewerken]

De planning, het garanderen van operationele inzet en het juiste gebruik van Link-16 zijn doelstellingen die zijn opgedragen aan de Nationale Datalink Management Cel (NDMC). Deze is belast met de bewaking van afspraken ten aanzien van frequentiegebruik om storingen met andere systemen te voorkomen. Vanwege de centrale locatie en aanwezige verbindingsfaciliteiten werd de NDMC ondergebracht bij het AOCS te Nieuw-Milligen. Het NDMC personeel is interservice, dus afkomstig alle krijgsmachtdelen. In de komende jaren worden verschillende datalinks in de krijgsmacht ingevoerd, waardoor de effectiviteit van de Nederlandse wapen- en commandovoering systemen moet verbeteren.

Trivia[bewerken]

  • In 2009 drongen actievoerders het AOCS-terrein binnen en bezetten twee radiomasten, waaraan ze een spandoek bevestigden om te protesteren tegen het 60-jarig bestaan van de NAVO.[1] Een maand later, op 21 maart, vond een soortgelijke actie van Ontwapen! plaats.

Zie ook[bewerken]

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  • Afd. Luchtmachtvoorlichting HHKLu
  • AOCS NM Stafgrp Voorlichting Externe Betrekkingen
  • Boekwerk 50 jaar Nederlandse Gevechtsleiding, 2003, 2e druk
  1. Bezetting masten blijkt kinderspel. De Stentor, 14 februari 2009