Airbag

Een gordijn-airbag na een zijdelingse aanrijding

Een airbag (Automotive Inflatable Restraint system: automatisch opblaasbaar beschermingsysteem) is een zak die in geval van nood snel kan worden opgeblazen tot een beschermend kussen. Airbags worden vooral in auto's gemonteerd. Bij een botsing wordt door de schok de luchtzak automatisch opgeblazen waardoor het lichaam beschermd wordt tegen letsels. De eerste airbag voor auto's werd in 1971 gemaakt, maar in 1940 bestond er al een airbag voor vliegtuigen. Dat was echter geen groot succes.

Opbouw

Het airbagsysteem van een auto is opgebouwd uit diverse componenten. Het regelapparaat, een electronic control unit, is een computer die verbonden is met sensoren en actuators. Om bescherming van de voertuiginzittende te waarborgen wordt er tijdens de rit continu gemeten en gerekend. De berekende waarde bepaalt of het om een ongeval gaat of dat er bijvoorbeeld over een stoepje wordt gereden. De grenswaarde is vastgelegd in het regelapparaat en is bepalend voor de activering van de airbags. Bij nieuwe modellen airbag-systemen wordt ook bepaald welke airbag ontplooid wordt en in sommige gevallen zelfs met hoeveel kracht.

Sensoren

• Vertragingssensoren
• Druksensors
• Zitplaatsherkenning

Actuators

• Airbags
• Gordelspanners

In moderne auto's communiceren de ECU's met elkaar. Ieder regelapparaat heeft zijn eigen functie, maar maakt soms ook gebruik van de meetwaarden uit de andere regelapparaten. Deze communicatie vindt plaats via de ringleiding, die beter bekend staat als de Controller Area Network (CAN)-bus. Op deze CAN-bus worden de signalen binair verzonden en ontvangen. Zodra het airbagsysteem, aan de hand van zijn gemeten waarde, besluit om de airbags te activeren zullen er uit veiligheidsoverweging ook een aantal signalen verzonden worden.

Het opblazen van de airbag na activering moet zeer snel kunnen gebeuren, daarom wordt de airbag opgeblazen door in de luchtzak een explosieve stof te laten reageren. Deze stof wordt ontstoken door een klein en zeer snel werkend gloei-element. Door deze ontploffing wordt de airbag zeer snel gevuld met de gassen die de explosie veroorzaaken.

Mogelijke signalen voor andere regelapparaten

• Motor uit (motor ECU)
• Deuren van slot af (comfortregelapparaat)
• Waarschuwingslichten aan (boordnetregelapparaat)
• Claxon aan (boordnetregelapparaat)

Een airbag is niet bedoeld als vervanging voor autogordels, het is slechts een aanvulling. Indien autogordels niet gedragen worden kan een airbag het letsel vergroten bij een ongeval.

Gevaren

Airbags werken op basis van een zeer snelle en krachtige ontplooiing. De kracht hiervan kan fataal letsel veroorzaken indien geen autogordels gedragen worden. Moderne airbagsystemen kunnen herkennen of autogordels gedragen worden. Normaal gesproken moet een inzittende minimaal 25 cm van een (niet-ontplooide) airbag verwijderd blijven om verwonding tijdens een ongeval te voorkomen.

Door het opblazen van de airbags kunnen verwondingen ontstaan zoals schaafwonden, gehoorbeschadiging, hoofdverwondingen, oogbeschadiging en botbreuken in neus, armen en vingers.

Het roken van een pijp in een auto is vaak dodelijk als de airbags geactiveerd worden, de pijp wordt met kracht de keel in gedrukt waardoor verstikking kan volgen. Dit wordt dan ook ten strengste afgeraden.

Het plaatsen van een kind in een achterwaarts geplaatste baby-autostoeltje op een zitplaats met airbags wordt afgeraden tenzij de airbags uitgeschakeld kunnen worden. Bij activatie wordt het stoeltje gekanteld en kan de baby stikken of verwondingen oplopen.

Na een ongeval dienen niet-ontplooide airbags met enige voorzichtigheid behandeld te worden. De kracht van een airbag is zeer groot en kan letsel toebrengen aan een persoon die zich in het pad van de airbag bevindt maar niet in de autogordel in de stoel zit. Indien er nog een slachtoffer in het voertuig aanwezig is zal de brandweer een speciale hoes om het stuur aanbrengen om bij een niet-bedoelde activatie het slachtoffer en de hulpverleners te beschermen.

Vertalingen

Van Dale neemt enkel het woord 'luchtzak' op als alternatief voor 'airbag'. In november 1998 riep NRC Handelsblad middels een prijsvraag haar lezers op om Nederlandse vertalingen te vinden voor Engelse leenwoorden. De lezers vertaalden 'airbag' door 'botsballon'. Voor de vertaling van airbag in de Nederlandse gebarentaal is gebruikgemaakt van de vertaling 'botsballon'. Voor het 'botsen' sla je eerst met je vuist recht op een vlakke hand. Daarna beeld je de ballon uit. Met gespreide vingers doe je alsof je een voetbal vasthoudt. Vervolgens breng je je handen in een wijder wordend gebaar omhoog en naar achter. Om dit gebaar nog duidelijker te laten zijn kun je ook nog je wangen opblazen.

Mediabestanden

Zie de categorie Air bags van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden.