Alanus van Rijsel

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Alain de Lille (Rijsel, ca. 1120? - Cîteaux, 1202), ook wel Alanus ab Insulis, was een godgeleerde, dichter en Cisterciënser monnik. Hij is heilig verklaard en heeft als feestdag 30 januari.

Leven[bewerken]

Alanus doceerde in Parijs en Montpellier, eerst in de artes liberales, daarna ook in de theologie. Hij wordt gerekend bij de School van Chartres, waar hij ook zijn opleiding heeft genoten. Hij schijnt een encyclopedische kennis te hebben gehad, wat hem de bijnaam Doctor universalis heeft opgeleverd. In latere legenden komt hij vooral voor in die hoedanigheid. Hij schreef veel theologische werken over de kerkelijke leer en tegen de ketters. Zo zijn van hem bekend een preekcursus, een alfabetisch Bijbellexikon ten dienste van de allegorische Bijbeluitleg en een uitgebreide weerlegging van allerlei ketterijen, waarbij het zich vooral richt tegen de Waldenzen en de katharen. Zijn hoofdwerk is Anticlaudianus, een allegorie waarin de hele toenmalige kennis is samengevat en wordt gemobiliseerd tot verheffing van de mensheid. Ook zijn spreekwoordenverzameling Parabolae is wijd verspreid. Naast deze werken is hij in onze dagen vooral bekend als dichter, m.n. van het Omnis mundi creatura en het Liber de planctu Naturae. Dit laatste is een lang uitgesponnen tekst waarin poëzie en proza elkaar afwisselen en waarin Moeder Natuur haar beklag doet over de manier waarop ze lijdt onder wat de mensen haar aandoen door hun onnatuurlijk of tegen-natuurlijk gedrag.

Geschriften[bewerken]

  • De planctu naturae
  • Anticlaudianus
  • Parabolae, Proverbiae of Liber parabolarum; in het Frans vertaald Les paraboles Maistre Alain en françoys.
  • Distinctiones dictorum theologicarum sive summa Quot modis
  • Omnis Mundi Creatura (In 2001 werd een deel van dit lied door de Duitse Middeleeuwse-Elektro-Band Helium Vola uitgebracht)
  • Contra haereticos (hierin onder andere een bestrijding van de Waldenzen)
  • Regulae de sacra theologia
  • De arte praedicandi

Referenties[bewerken]

  • art. Alanus ab Insulis, in Winkler Prins' Geïllustreerde encyclopaedie I (1905), p. 372.
  • Johan Huizinga: Über die Verknüpfung des Poetischen mit dem Theologischen bei Alanus de Insulis 1932, In: Johan Huizinga: Verzamelde werken. Bd 4. Haarlem 1953, S. 3-83.
  • Gabriel Silagi: Alanus ab Insulis. In: Theologische Realenzyklopädie. Bd 2. de Gruyter, Berlin 1978, ISBN 3-11-006944-X, S. 155-160.

Externe bronnen[bewerken]



Wikisource Bronnen die bij dit onderwerp horen, zijn te vinden op de pagina Alanus ab Insulis op Wikisource