Aldosteron

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Aldosteron ruilt kalium voor natrium
Structuurformule en molecuulmodel
Structuurformule van D-aldosteron
Structuurformule van D-aldosteron
Algemeen
Molecuulformule
     (uitleg)
C21H28O5
IUPAC-naam (8S,9S,10R,11S,13R,14S,17S)-11-hydroxy-17-(2-hydroxyacetyl)-10-methyl-3-oxo-1,2,6,7,8,9,11,12,14,15,16,17-dodecahydrocyclopenta[a]fenantreen-13-carbaldehyde
Andere namen 18-oxocorticosteron, 11β,21-dihydroxy-3,20-dioxo-4-pregnen-18-al, 11β,21-dihydroxypregn-4-een-3,18,20-trion
Molmassa 360,444829 g/mol
SMILES
C[C@]12CCC(=O)C=C1CC[C@@H]3[C@@H]2[C@H](C[C@]4([C@H]3CC[C@@H]4C(=O)CO)C=O)O
InChI
1/C21H28O5/c1-20-7-6-13(24)8-12(20)2-3-14-15-4-5-16(18(26)10-22)21(15,11-23)9-17(25)19(14)20/h8,11,14-17,19,22,25H,2-7,9-10H2,1H3/t14-,15-,16+,17-,19+,20-,21+/m0/s1
CAS-nummer 52-39-1
EG-nummer 200-139-9
PubChem 5839
Portaal  Portaalicoon   Scheikunde

Aldosteron is een steroïdhormoon dat wordt geproduceerd in de bijnier, meer precies in de zona glomerulosa, de buitenste laag van de bijnierschors. Aldosteron behoort tot de zogenaamde mineralocorticoïden. Het speelt een belangrijke rol in het handhaven van de bloeddruk.

Functies[bewerken]

De nieren spelen een hoofdrol in het reguleren van de water- en zoutbalans. Het zoutgehalte in het lichaam wordt onder meer gereguleerd door het in de bijnierschors geproduceerde hormoon aldosteron. Het zorgt tijdens de vorming van de urine voor het uitwisselen van natrium (Na+) tegen kalium (K+) en helpt zo ook om de bloeddruk te regelen. De nieren houden de elektrolytenconcentraties in het lichaam constant waardoor de hoeveelheid zout in de urine kan variëren. Aldosteron zorgt voor meer terugresorptie van water en natrium door activatie van natriumkanalen aan de apicale celmembraan in de distale tubulus van de nier. Een Na/K-ATPase pompt aan de basolaterale zijde van de cel dan het natrium uit de cel en het water volgt deze beweging. Deze antidiuretische werking doet het bloedvolume vergroten en de bloeddruk stijgen.

Aldosteron maakt deel uit van het RAAS: het renine-angiotensine-aldosteron-systeem.

Teveel en tekort aan aldosteron[bewerken]

Bij een teveel aan aldosteron kan er sprake zijn van primair hyperaldosteronisme, waaronder ook het syndroom van Conn valt. Wanneer de hoge aldosteronconcentraties het gevolg zijn van te hoge plasma renine activiteit, dan wordt dit secundair hyperaldosteronisme genoemd.

Bij een tekort aan aldosteron, bijvoorbeeld bij (de zoutverliezende vorm van) de ziekte van Addison of het Adrenogenitaal syndroom (AGS) wordt dit hormoon aangevuld door het gebruik van de medicinale vervanger voor aldosteron: fludrocortison (Florinef).