Aleksandr Friedmann

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Aleksandr Friedman

Aleksandr Aleksandrovitsj Friedmann (Russisch: Александр Александрович Фридман) (Sint-Petersburg, 16 juni [O.S. 4 juni] 1888 - Petrograd, 16 september 1925) was een Russische wiskundige en astronoom. De Friedmann-vergelijking is van zijn hand. Deze vergelijking is het startpunt voor de theorie van het uitdijend heelal in de kosmologie.

Theorie uitdijend heelal[bewerken]

Friedmann ontdekte in 1922 een oplossing van de vergelijkingen van de algemene relativiteitstheorie van Albert Einstein, die een uitdijend heelal beschrijft. Dit theoretische model werd ondersteund door de waarnemingen van Edwin Hubble. Friedmanns artikel uit 1924 Über die Möglichkeit einer Welt mit konstanter negativer Krümmung des Raumes (De mogelijkheid van een heelal met een constante negatieve kromming van de ruimte) werd gepubliceerd in het Zeitschrift für Physik (Vol. 21, pp. 326-332). Hierin kwam Friedmann met drie modellen: met positieve, negatieve en zonder ruimtekromming (vlakke ruimte).

Zijn kosmologische model werd de basis voor zowel het Big Bangmodel als het Steady statemodel. Hij was werkzaam als meteoroloog en verrichtte metingen met een luchtballon.

Persoonlijk leven[bewerken]

Friedmann woonde het grootste deel van zijn leven in Leningrad. In de Eerste Wereldoorlog streed hij voor het Russische Keizerrijk, later maakte hij de Russische Revolutie mee. Hij gaf les aan de natuurkundige George Gamow. Friedmann stierf op de leeftijd van 37 jaar aan tyfus.

Literatuur[bewerken]

  • Frenkel’ V. Ya. "Aleksandr Aleksandrovich Fridman (Friedmann): a biographical essay". Sov. Phys. Usp. 31 (7): 645–665 (1988)
  • Ferguson, Kitty (1991). Stephen Hawking: Quest For A Theory of Everything. Franklin Watts. ISBN 0-553-29895-X.
  • Friedman, A: Über die Krümmung des Raumes, Z. Phys. 10 (1922), 377-386. (English translation in: Gen. Rel. Grav. 31 (1999), 1991-2000.)
  • Friedmann, A: Über die Möglichkeit einer Welt mit konstanter negativer Krümmung des Raumes, Z. Phys. 21, (1924), 326-332. (English translation in: Gen. Rel. Grav. 31 (1999), 2001-2008.)

Externe link[bewerken]