Aleksandr Gomelsky
| Aleksandr Gomelsky | ||||
| Afbeelding gewenst | ||||
| Persoonlijke informatie | ||||
| Volledige naam | Aleksandr Jakovlevitsj Gomelsky | |||
| Bijnaam | Sascha | |||
| Geboortedatum | 18 januari 1928 | |||
| Geboorteplaats | Kronstadt,  Sovjet-Unie |
|||
| Overlijdensdatum | 16 augustus 2005 | |||
| Overlijdensplaats | Moskou,  Rusland |
|||
|
||||
Aleksandr Jakovlevitsj Gomelsky (Russisch: Александр Яковлевич Гомельский) (Kronstadt, 18 januari 1928 - Moskou, 16 augustus 2005), was een basketbalcoach die het nationale team van de Sovjet-Unie op de wereldkaart heeft gezet. Hij was de oudere broer van Jevgeni Gomelsky. Hij had de rang van Kolonel in het Russische Leger.
Gomelsky begon zijn carrière in 1948 in Leningrad bij SKA Leningrad. In 1953 werd hij coach van ASK Riga, een leger club, die hij naar vijf Sovjet titels en drie Europa Cups leidde in 1958, 1959 en 1960. Van 1969 tot 1980 was hij de aangewezen hoofd coach van PBC CSKA Moskou. Hij zorgde er voor dat ze negen Sovjet titels, twee Sovjet Bekers en één Europa Cup haalde. Ook leidde hij ze naar de Europa Cup finales van 1970 en 1973.
Gomelsky was bijna dertig jaar coach van het nationale basketbal team van de Sovjet-Unie. Hij haalde goud op de Olympische Spelen in 1988, twee keer goud op Wereldkampioenschappen in 1967 en 1982 en zes keer goud op de Europese kampioenschappen in 1963, 1965, 1967, 1969, 1979 en 1981.
Hij was de hoofdcoach van het nationale team van de Sovjet-Unie in 1972, en zou ook de Olympische Spelen van 1972 gaan doen. Maar omdat Gomelsky joods is, was de KGB bang dat Gomelsky zou vluchten naar Israël en nam hem zijn paspoort af. Het ironische is dat het nationale team van de Sovjet-Unie (met Vladimir Kondrasjin als coach), haar eerste gouden medaille haalde op de Olympische Spelen van 1972.
In zijn latere jaren was hij voorzitter van CSKA Moskou. hij was ook coach in Spanje (Tenerife), Frankrijk (CSP Limoges) en de Verenigde Staten. In 1995 kwam hij in de Naismith Memorial Basketball Hall of Fame en in 2007 in de FIBA Hall of Fame. De EuroLeague coach van het jaar-onderscheiding is naar hem de Aleksander Gomelsky Award genoemd. Ook de CSKA Universal Sports Hall is naar hem vernoemd. Hij heeft verschillende Militaire onderscheidingen gekregen waaronder de Orde van de Rode Vlag van de Arbeid (Sovjet-Unie), Orde van de Volkerenvriendschap twee keer de Orde van de Erester en de Orde van de Rode Ster. Ook heeft hij een Olympic Order.
