Alexander I van Rusland

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Alexander I
1777-1825
BorovikovskiyV ImpAleks1GRM.jpg
Tsaar van Rusland
Periode 1801-1825
Voorganger Paul I
Opvolger Nicolaas I
Vader Paul I van Rusland
Moeder Maria Fjodorovna
Dynastie Romanov-Holstein-Gottorp

Alexander I Pavlovitsj (Russisch: Александр I Павлович; Aleksandr I Pavlovitsj), bijgenaamd de "gezegende" (Благословенный; Blagoslovennij) (Sint-Petersburg, 23 december 1777Taganrog, 1 december 1825) was van 1801 tot 1825 tsaar van Rusland.

Hij werd geboren in Sint-Petersburg als zoon van Grootvorst Paul Petrovitsj, later Tsaar Paul I en Maria Fjodorovna, oudste dochter van de Hertog van Württemberg. Alexander besteeg de troon na de moord op zijn vader, en regeerde over Rusland tijdens een chaotische periode, de napoleontische oorlogen. In de eerste helft van zijn regering probeerde Alexander vele liberale hervormingen door te voeren, terwijl hij in de tweede helft van zijn regering op een veel willekeuriger manier regeerde, wat leidde tot de afschaffing van vele vroegere hervormingen. In zijn buitenlandbeleid behaalde Alexander zekere successen; hij won namelijk meerdere campagnes met in het bijzonder het verwerven van Finland en grote delen van Polen. De vreemde tegenstrijdigheid van zijn innerlijk maakte Alexander een van de meest interessante Tsaren. Hier kwam nog bij dat zijn dood nog altijd een mysterie is, en dat men nog steeds niet weet waar zijn lichaam is.

Jeugd[bewerken]

Vlak na zijn geboorte op 23 december 1777, werd Alexander van zijn vader, de toekomstige tsaar Paul I, ontnomen door Tsarina Catharina omdat zij vreesde dat Paul te veel invloed zou hebben op de toekomstige tsaar maar vooral omdat Catharina en Paul geen goede relatie hadden. Alexander werd opgevoed door de Zwitserse politicus Frédéric-César de La Harpe.

Tsaar Alexander I

Op 15-jarige leeftijd trouwde Alexander met de 14-jarige Louise van Baden. Toen tsarina Catharina II in november 1796 stierf, had zij geen gebruik gemaakt van haar recht om een opvolger aan te wijzen en dus volgde haar zoon, Paul, haar op als tsaar. Hij werd tsaar als Paul I. Zijn pogingen om hervormingen door te voeren werden niet goed ontvangen door Pauls adviseurs, waaronder Alexander. Tsaar Paul I werd op 23 maart 1801 vermoord. Nooit is geheel duidelijk geworden wat de rol van Alexander in het complot geweest is.

Alexander besteeg daarna de troon en hij werd gekroond in het Kremlin op 15 september 1801.

Regering[bewerken]

Hij nam deel aan de Derde Coalitieoorlog (1805-1807), doch na de Slag bij Friedland sloot hij te Tilsit vrede met Napoleon (Vrede van Tilsit). In 1811 besloot hij de Continentale Blokkade tegen de Britten, opgelegd door Napoleon, te verbreken. Dit leidde tot de oorlog van 1812 waarin Napoleons troepen Rusland aanvielen. Na de ondergang van Napoleons grote leger nam Alexander deel aan de Zesde Coalitieoorlog en trok met de Russische troepen Parijs binnen.

Op het Congres van Wenen nam Alexander liberale standpunten in, waardoor hij regelmatig in conflict kwam met Metternich. Maar onder invloed van barones Juliana von Krüdener vormde hij in 1815 de Heilige Alliantie, een bolwerk van conservatisme in Europa. Na 1815 werkte hij samen met Metternich.

Hij zette verschillende hervormingen op touw, onder meer op het gebied van bestuur, onderwijs, wetenschap en het lijfeigenensysteem.

Op 1 december 1825 stierf tsaar Alexander I in de Zuid-Russische plaats Taganrog. Zijn stoffelijk overschot werd naar Sint-Petersburg overgebracht voor de begrafenis. Zijn vrouw, tsarina Elizabeth Alexeievna stierf enkele maanden later op 16 mei 1826 op 47-jarige leeftijd. Uit het huwelijk werden twee dochters geboren:

Na zijn dood werd hij opgevolgd door zijn jongere broer, grootvorst Nicolaas Pavlovitsj. Zijn jongste zus, grootvorstin Anna Paulowna was getrouwd met de Nederlandse koning Willem II.