Alfred Russel Wallace

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Alfred Russel Wallace
Alfred Russel Wallace in 1895 Foto
Alfred Russel Wallace in 1895
Foto
Persoonlijke gegevens
Geboortedatum 8 januari 1823
Geboorteplaats Usk (Monmouthshire), Vlag van Verenigd Koninkrijk Verenigd Koninkrijk
Sterfdatum 7 november 1913
Sterfplaats Broadstone (Dorset), Vlag van Verenigd Koninkrijk Verenigd Koninkrijk
Wetenschappelijk werk
Vakgebied Natuurlijke historie
Onderzoek Biogeografie
Overig onderzoek Evolutiebiologie
Publicaties "On the Tendency of Varieties to Depart Indefinitely From the Original Type"
Bekend van Mede-ontdekker van de natuurlijke selectie (evolutietheorie)
Portaal  Portaalicoon   Biologie

Alfred Russel Wallace (Usk (Monmouthshire), 8 januari 1823 – Broadstone (Dorset), 7 november 1913) was een Brits natuuronderzoeker, geograaf, antropoloog en bioloog (entomoloog). Hij is vooral bekend omdat hij onafhankelijk van Darwin een eigen evolutietheorie formuleerde die sterk leek op die van Charles Darwin. Daardoor voelde Darwin zich gedwongen om diens eigen, reeds verder ontwikkelde, theorie eerder te publiceren.

Levensloop[bewerken]

Jeugd en opleiding[bewerken]

In zijn jonge jaren werkte hij voor zijn oudere broer William als landmeter en werkte in de periode 1840-1843 in het westen van Engeland en Wales. In 1844 werd hij aangenomen als schoolmeester in Leicester, maar na de dood van zijn broer in 1845 nam hij diens bedrijf over.

Naar Brazilië[bewerken]

In 1848 vertrok hij met Henry Walter Bates, een natuuronderzoeker, naar Brazilië om diersoorten te verzamelen in het Amazoneregenwoud. Een groot gedeelte van zijn collectie ging verloren na een brand op zijn schip tijdens de terugtocht naar Groot-Brittannië.

Reis door de Indische Archipel en zijn essay over evolutie[bewerken]

Huis van Wallace op Ternate gefotografeerd op 25 april 2004 tijdens de Talaudexpeditie (Foto: Kees Heij)

Tussen 1854 en 1862 reisde hij door de eilanden van wat nu Maleisië en Indonesië heet, om opnieuw specimens te verzamelen en de natuur te bestuderen. Een van zijn bekendere ontdekkingen daar was de vliegende boomkikker, tegenwoordig bekend als de zwartvoetboomkikker (Rhacophorus nigropalmatus).

Zijn werk werd in 1869 gepubliceerd onder de titel The Malay Archipelago en bevatte de invloed van Thomas Malthus' An Essay on the Principle of Population. Hij ontwikkelde tijdens deze reis een eigen theorie over de ontwikkeling van soorten onder invloed van natuurlijke selectie, feitelijk de evolutietheorie zoals die aan Darwin wordt toegeschreven. Darwin had toen zijn theorie nog niet gepubliceerd. Op 9 maart 1858 stuurde Wallace aan Darwin een essay over zijn theorie, "On the Tendency of Varieties to Depart Indefinitely From the Original Type". Darwin ontving dit document op 18 juni 1858. Daarom werd Darwin door Charles Lyell en Joseph Dalton Hooker geadviseerd om zijn gedachten op hetzelfde tijdstip te publiceren. Het essay van Wallace werd samen met een uittreksel van een eerder door Darwin geschreven essay op 1 juli 1858 voorgelezen op een bijeenkomst van de Linnean Society of London. Deze gebeurtenis trok veel minder aandacht dan het boek dat Darwin kort daarop publiceerde.

Wallace verbleef in 1858, toen hij het essay over evolutie schreef, regelmatig op Ternate. Op dat eiland verleende de schoonvader van de verzamelaar en handelaar in balgen, Antonie Augustus Bruijn, hem onderdak (zie foto) en hulp bij expedities door de Molukken, de Kei-eilanden, de Aroe-eilanden en naar Vogelkop (Nieuw-Guinea). Er is nu een straat naar Wallace genoemd op Ternate en het huis zal mogelijk worden gerestaureerd.[1] In die periode kreeg hij ook steun van de tot Nederlander genaturaliseerde Duitse verzamelaar en KNIL-officier Hermann von Rosenberg.

In The Malay Archipelago laat Wallace zich gunstig uit over het Nederlandse koloniale bestuur en bekritiseert daarbij Multatuli.

Wallace was de eerste om een geografie van dieren voor te stellen, en wordt hierdoor gezien als een van de voorlopers op het gebied van ecologie en biogeografie. Hij wordt zelfs de "vader van de biogeografie" genoemd.[2] In 1890 kreeg hij de Darwin Medal en in 1892 kreeg hij de Linnean Medal. In 1908 werd hij onderscheiden met de Copley Medal en de Darwin-Wallace Medal.

Werken van Wallace[bewerken]

In 2002 werd duidelijk dat Wallace 22 boeken en ten minste 747 korte publicaties het licht heeft doen zien, waaronder 508 wetenschappelijke artikelen. Ongeveer een kwart van de artikelen had als onderwerp de evolutietheorie.[3]

Geselecteerde boeken[bewerken]

Wallacelijn[bewerken]

De theorie die zijn naam kreeg, de Wallacelijn (Engels: Wallace Line) was een theoretische lijn die tussen Borneo, Celebes en ten oosten van Bali loopt. Deze lijn verdeelt de fauna van Azië en Australië. Ten westen van de lijn vond hij voornamelijk soorten die verwanten hadden in Azië, ten oosten soorten met verwanten in Australië.

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. (en) Remote island celebrates pioneer
  2. Smith, Charles H.. Alfred Russel Wallace: Evolution of an Evolutionist Introduction. The Alfred Russel Wallace Page hosted by Western Kentucky University Geraadpleegd op 2007-04-27
  3. Slotten The Heretic in Darwin's Court pp. 15–17.
  • (en) Brooks, J.L. Just Before the Origin: Alfred Russel Wallace's Theory of Evolution Iuniverse Inc, ISBN 1-58348-111-7
  • (en) Heij, C.J. (2011) Biographical Notes of Antonie Augustus Bruijn (1842-1890). IBP Press, Bogor. ISBN 978-979-493-294-0.
  • (en) Severin T. (1997) The Spice Islands Voyage: The Quest for Alfred Wallace, the Man Who Shared Darwin's Discovery of Evolution Carroll & Graf Publishers, ISBN 0-7867-0721-6
  • (en) Wallace A.R. (1905) My life: a record of events and opinions. An autobiography, Chapman & Hall, Ltd., London