Autocratie
Een autocratie (Grieks, αὐτοκρατία: αὐτός ("zelf") - κρατείν ("heersen") is een regeringsvorm waarbij ongelimiteerde macht wordt uitgeoefend door één persoon. Een keizer bijvoorbeeld, kan zijn macht ontlenen aan het erven van deze titel, maar deze wordt pas als autocraat betiteld, in plaats van als een vorst, wanneer zijn macht groter wordt dan waarop hij historisch of wettelijk gezien recht zou hebben. Ook dictaturen, waarin meestal één leider het voor het zeggen heeft, worden vaak autocratieën genoemd, zij het dat 'dictatuur' een zwaardere term is.
De aristocratie of oligarchie lijkt enigszins op een autocratie, maar daar wordt de macht door meerdere mensen uitgeoefend, echter wel een zeer gering aantal. De term aristocratie wordt ook gebruikt ter aanduiding van de personen die macht en/of gezag hebben, zoals de adel en de regenten.
In de meeste van deze autocratieën is er sprake van systematische onderdrukking van tegenstanders van de dictator en andersdenkenden, bijvoorbeeld door ze gevangen te nemen of zelfs te vermoorden. Een dergelijke dictatuur wordt ook meestal geassocieerd met misstanden zoals zelfverrijking door de dictator. In het algemeen is een autocratie het tegengestelde van een democratie.
In sommige gevallen, zoals Adolf Hitler in nazi-Duitsland, kan een dictator op ogenschijnlijk democratische wijze aan de macht gekomen zijn. Eenmaal aan de macht schakelde Hitler de democratische instituties geleidelijk aan uit. Andere autocraten die op democratische wijze aan de macht kwamen waren onder anderen Ferdinand Marcos en Papa Doc.
[bewerken] Voorbeelden
Hieronder voorbeelden van landen die door verschillende waarnemers worden of werden bestempeld als autocratisch geregeerd:
[bewerken] Hedendaags
- Malediven onder Maumoon Abdul Gayoom (kenmerken van autocratie)
- Oezbekistan onder Karimov
- Rusland onder Vladimir Poetin (kenmerken van autocratie)
- Syrië onder Bashar al-Assad
- Venezuela onder Hugo Chávez
- Wit-Rusland onder Loekasjenko (kenmerken van autocratie)
- Zimbabwe onder Robert Mugabe (kenmerken van autocratie)
[bewerken] Voormalig
- Duitsland onder Adolf Hitler
- Egypte onder Hosni Moebarak (kenmerken van autocratie)
- Frankrijk onder Napoleon
- Irak onder Saddam Hoessein
- Italië onder Benito Mussolini
- Libië onder Khadafi
- Noord-Korea onder Kim Il-sung, Kim Jong-il, Kim Jong-Un
- Rusland onder de Tsaren
- Sovjet-Unie onder Jozef Stalin
- Turkmenistan onder Niazov
| Staats- en regeringsvormen |
|---|
|
Absolutisme · Aristocratie · Autocratie · Bondsstaat · Centralisme · Cesaropapie · Condominium · Confederatie · Constitutionele monarchie · Democratie · Diarchie · Dictatuur · Driemanschap · Eenheidsstaat · Eenpartijstaat · Federatie · Gerontocratie · Islamitische republiek · Kleptocratie · Meritocratie · Monarchie · Ochlocratie · Oligarchie · Parlementaire democratie · Particratie · Plutocratie · Pontificaat · Pornocratie · Pseudocratie · Republiek · Technocratie · Tetrarchie · Theocratie |